1. літаратуразнаўства як навука сістэма ведаў пра літаратуру



Дата канвертавання15.05.2016
Памер36.68 Kb.

1. ЛІТАРАТУРАЗНАЎСТВА ЯК НАВУКА

1.1. Сістэма ведаў пра літаратуру
Літаратуразнаўства як філалагічная навука пра сутнасць, своеасаблівасць, гістарычныя заканамернасці развіцця, сацыякультурную ролю і прынцыпы аналізу мастацкай літаратуры. Абгрунтаванне самастойнасці і паўнавартаснасці літаратуразнаўства як асобнай навукі, якая мае ўласны прадмет даследавання, сваю тэрміналогію і методыку даследавання. Сувязь яго з іншымі гуманітарнымі навукамі – мовазнаўствам, эстэтыкай, фалькларыстыкай, гісторыяй, філасофіяй, мастацтвазнаўствам, журналістыкай, культуралогіяй, псіхалогіяй.

Галоўныя галіны літаратуразнаўства

Гісторыя літаратуры і яе раздзелы: аўтаразнаўства, гісторыя нацыянальных літаратур, гісторыя рэгіянальных літаратур, гісторыя сусветнай літаратуры. Тэорыя літаратуры як своеасаблівая «матэматыка літаратуры» і яе раздзелы: эстэтыка літаратуры, паэтыка, тэорыя літаратурнага працэсу, літаратуразнаўчая метадалогія. Літаратурная крытыка і яе раздзелы: тэорыя крытыкі, гісторыя крытыкі. Узаемасувязь паміж галоўнымі галінамі літаратуразнаўства. М. Чарнышэўскі і I. Франко пра агульнае і рознае ў тэорыі і гісторыі літаратуры, гісторыі літаратуры і літаратурнай крытыцы. Літаратурная крытыка як памежнае звяно паміж літаратуразнаўствам і мастацкай літаратурай. Крытык як пісьменнік.

Дапаможныя галіны літаратуразнаўства

Палеаграфія, археаграфія, літаратурнае архівазнаўства,

краязнаўства, крыніцазнаўства. Бібліятэказнаўства і бібліяграфазнаўства. Гістарыяграфія і храналогія. Кнігазнаўства. Тэкстачогія, яе сутнасць і задачы.

Асобныя ўнутрыгаліновыя і міжгаліновыя напрамкі сучаснага літаратуразнаўства. Сутнасць і задачы вершазнаўства, перакладазнаўства, кампаратывістыкі, герменеўтыкі, функцыянальнага літаратуразнаўства, псіхалогіі творчасці.



1.2. 3 гісторыі літаратуразнаўства
Зараджэнне ведаў пра літаратуру ў працах філосафаў і мысляроў старажытных Індыі, Кітая, Грэцыі, Рыма. Погляды на літаратуру і мастацтва Платона (427-347 гг. да н. э.), Арыстоцеля (384-322 гг. да н. э.), Гарацыя (I ст. да н. э.). Увага да пытанняў, звязаных з гісторыяй і тэорыяй літаратуры ў часы Сярэдневякоўя, Адраджэння і Асветніцтва. «Паэтычнае мастацтва» француза Н. Буало (1674) як кодэкс палажэнняў класіцызму, яго крытыка ў працах нямецкага асветніка Г. Лесінга «Лаакаон» (1766) і «Гамбургская драматургія» (1769). Узнікненне ў XVIII ст. літаратуразнаўства як асобнай навукі, канчатковае выдзяленне яго з філасофіі. Развіццё тэарэтыка-літаратурнай думкі ў ХУІІІ-ХІХ стст. у працах Д. Дзідро, М. Ламаносава, I. Канта, Г. Гегеля, рускіх рэвалюцыйных дэмакратаў (В. Бялінскі, М. Дабралюбаў, М. Чарнышэўскі), I. Франко і інш. Уклад літаратуразнаўцаў XIX і XX стст., у тым ліку вучоных-славістаў (А. Патабня, А. Весялоўскі, Д. Ліхачоў, В. Жырмунскі, М. Бахцін, Ю. Лотман, М. Гаспараў і інш.), у развіццё навукі пра літаратуру. Вядучыя беларускія літаратуразнаўцы (Ф. Скарына, Я. Карскі, М. Багдановіч, М. Гарэцкі, А. Луцкевіч, В. Ластоўскі, Я. Барычэўскі, М. Ларчанка, А. Адамовіч, В. Каваленка, I. Ралько, У. Гніламёдаў, М. Мушынскі, А. Лойка, А. Яскевіч і інш.) і іх асноўныя літаратуразнаўчыя працы.


1.3. Метадалагічныя праблемы літаратуразнаўства
Вытокі гэтых праблем у гісторыі сусветнай эстэтычнай думкі і літаратурна-мастацкай крытыкі, абумоўленасць іх разуменнем сутнасці, паходжання, гістарычнага развіцця і грамадскага значэння мастацтва слова. Упльгў філасофскіх канцэпцый на літаратуразнаўчую метадалогію. Адрозненне метадалогіі навуковага пошуку ад методыкі аналізу літаратурных з'яў.

Галоўныя прынцыпы аналізу мастацкіх твораў: эстэтычны, гістарызму, сістэмнасці, цэласнасці, паяднання аналізу з сінтэзам.

Асноўныя навуковыя напрамкі і школы ў літаратуразнаўстве XIX-XX стст. (міфалагічная, культурна-гістарычная, псіхалагічная, фенаменалагічная школы, біяграфічны, параўнальна-гістарычны, фармальны. сацыялагічны метады і інш.). Аналіз мастацкай літаратуры метадамі сацыялогіі, гісторыі, культуралогіі, псіхалогіі, лінгвістыкі, семіётыкі, кібернетыкі і яго недастатковасць. Суадносіны дэтэрмінізму і іманентнасці пры вывучэнні мастацкай літаратуры. Праблема цэласнага аналізу літаратурнага твора.

Гістарычная зменлівасць літаратуразнаўчых паняццяў (тэрмін «эпіграма» ў Старажытнай Грэцыі і ў Новы час, паняцці «паэзія», «літаратура» ў XIX ст. і цяпер і г. д.), мнагазначнасць некаторых тэрмінаў («драма» як род і від літаратуры, «верш» як рытмічна арганізаваны спосаб маўлення і як вершаваны твор і г. д.). Неадэкватнасць разумення асобных тэарэтыка-літаратурных тэрмінаў рознымі даследчыкамі мастацкай літаратуры («метад», «напрамак», «від», «жанр» і г. д.).

Праблемы вывучэння гісторыі і тэорыі літаратуры ў сярэдняй і вышэйшай школе Рэспублікі Беларусь. Падрыхтоўка літаратуразнаўчых кадраў, месца іх працы. Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі – асяродак літаратуразнаўчай думкі нашай дзяржавы, яго асноўныя навуковыя дасягненні («Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя» ў 4-х тамах, 5-і кнігах; «Нарысы па гісторыі беларуска-рускіх літаратурных сувязей» у 4-х тамах; біябіб-ліяграфічны даведнік «Беларускія пісьменнікі» ў 6-і тамах; Поўныя зборы твораў М. Багдановіча ў 3-х тамах і Янкі Купалы ў 9-і тамах, 10-і кнігах і інш.).




4

5



: documents -> %D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D1%82%D1%8D%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%96%20%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B -> %D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> %D0%A3%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%8B%20%D1%9E%20%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0 -> %D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> Тлумачальная запіска
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> 2. эстэтыка літаратуры агульнае І рознае
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> Уводзіны ў літаратуразнаўства
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> Уводзіны ў лitаратуразнаўства вучэбная праграма для вышэйшых навучальных устаноў па спецыяльнасцях: 1-21 05 01 «Беларуская філалогія»
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> Стылістычныя зрэзы твора
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> Своеадметнасць літаратурных родаў
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> Слова і вобраз
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> Уводзіны у літаратуразнаўства
%D0%A2%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0 -> 3 Вобразны свет твора




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка