10 клас Заданне Спалучыце паронімы вадзяністы – вадзяны – водны



Дата канвертавання01.07.2016
Памер85.96 Kb.
Комплексная работа па беларускай мове і літаратуры

10 клас
Заданне 1. Спалучыце паронімы вадзяністы – вадзяны – водны з адпаведнымі ім словамі.

Максімальная колькасць балаў – 5.


Словы: выдра. знак, млын, пара, прастора, раствор, снег, спорт, чарніла, шлях.

вадзяністы




вадзяны




водны





Заданне 2. Размяжуйце архаізмы і гістарызмы. Да архаізмаў прывядзіце сучасныя адпаведнікі:

Атрамант, веча, вярста, іспыты, ланіты, паморак, радца, рондаль, станавы прыстаў, ятвягі.

Максімальная колькасць балаў – 8 (за правільна вызначаны гістарызм – 0,5, за правільна вызначаны архаізм і яго сучасны адпаведнік – 0,5).


Архаізмы:




Сінонімы да архаізмаў:




Гістарызмы:





Заданне 3. Патлумачце фразеалагізмы і ўкажыце, як яны звязаны з мімікай і жэстыкуляцыяй.

Максімальная колькасць балаў – 5 (за тлумачэнне фразеалагізма – 0,5, за сувязь фразеалагізма з паралінгвістычнымі сродкамі – 0,5).
1) вырачыць вочы:____________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

2) і брывом не павёў:__________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

3)падняць галаву:_____________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

4) развесці рукамі:____________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

5)раскрыць рот:______________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Заданне 4. Назавіце прыкметы, якія аб’ядноўваюць вытворныя суфіксальныя словы ў групе 1 і 2.

Максімальная колькасць балаў – 2.


Група вытворных суфіксальных слоў

Прыкмета для аб’яднання

1) лісце, кацялок, беларуска, зубраня, канюк, шараваты. беленькі;




2) сяброўства, чытач, гаспадарлівасць, каменны, ляток, багач, ільняны.





Заданне 5. Адзначце, які(ія) з прыведзеных прыкладаў адпавядае(юць) наступнаму азначэнню: “Сказ, у якім выражаецца значэнне павіннасці, неабходнасці, немагчымасці, непазбежнасці, пажаданасці, мэтазгоднасці дзеяння ці меркаванне адносна яго ажыццяўлення”.

Вызначце тып гэтых сказаў.



Максімальная колькасць балаў – 3.


Сказ

Тып сказа

1) Паслухаць бы драздоў свістанне ў час ружовага світання.




2) Пахам мядовым дыхнула ад дрэў.




3) На граніцы паласу барануюць, нібы ў полі.




4) Нам пройдзеных дарог не перамераць І нанава нікому не прайсці.




5) Там ліры гук і посвіст косаў Злучу ў адзін нячутны хор.




ПРАВІЛЬНЫ АДКАЗ: ________________________________________
Заданне 6. Кінастужка здымаецца на Беларусьфільме”, калійныя мінеральныя ўгнаенні пастаўляе Беларуськалій”, але грошы мы захоўваем у Беларусбанку”. Чым можна растлумачыць асаблівасці правапісу назваў гэтых устаноў? Адказ аргументуйце.

Максімальная колькасць балаў – 4.

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


Заданне 7. Запішыце сказы, якія адпавядаюць прыведзеным схемам. Укажыце тыпы гэтых сказаў.

Максімальная колькасць балаў – 10.
СХЕМА 1. [Здавалася], (нібы…).

СКАЗ:_______________________________________________________

ТЫП:_______________________________________________________

СХЕМА 2. [], (дарма што…).

СКАЗ:_______________________________________________________

ТЫП:_______________________________________________________

СХЕМА 3. [], (ажно…).

СКАЗ:_______________________________________________________

ТЫП:_______________________________________________________

СХЕМА 4. […усё], (што…).

СКАЗ:_______________________________________________________

ТЫП:_______________________________________________________

СХЕМА 5. [], (ці…).

СКАЗ:_______________________________________________________

ТЫП:_______________________________________________________
Заданне 8. Запоўніце табліцу.

Максімальная колькасць балаў – 9 (1 бал за правільны адказ).


Род літаратуры

Аўтар

Сапраўд-нае імя

Твор

Жанр

Ідэя і яе ўвасабленне










“Летапісец”

філасоф-ская лірыка

Зварот да культурна-гістарычнай спадчыны Беларусі

Эпас










Апавя-данне

Суровая праўда пра Першую сусветную вайну. Аўтабіяграфіч-насць апавядання. Гуманізм. Вобраз Яна Шымкунаса

Драма

Янка Купала










Пошукі шляхоў вызвалення Бацькаўшчыны. Вобразы Сымона, Зосі, Старца, Незнаёмага


Заданне 9. Знайдзіце два адасобленыя элементы ў пераліку, якія не суадносяцца з іншымі тэрмінамі. Выбар абгрунтуйце.

Максімальная колькасць балаў – 4 (2 балы за правільнае вызначэнне, 2 балы за тлумачэнне).
Паэма, барока, ямб, сентыменталізм, развязка, рамантызм, раман, камедыя, апавяданне, байка.

АБГРУНТАВАННЕ:__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


Заданне 10. Устаўце прапушчаныя словы, запішыце назву твора і яго аўтара.

Максімальная колькасць балаў – 7.
Зорка Венера ўзышла над зямлёю,

Светлыя згадкі з сабой прывяла…

Помніш, калі я ______________ з табою,

Зорка Венера ўзышла.

З гэтай пары я пачаў углядацца

Ў неба начное і зорку шукаў.

________ каханнем к табе разгарацца

З гэтай пары я пачаў.

Але расстацца нам час наступае;

Пэўна, ўжо доля такая у нас.

Моцна кахаў я цябе, дарагая,

Але расстацца нам час.

Буду ў далёкім краю я нудзіцца,

Ў сэрцы любоў _____________сваю;

Кожную ночку на зорку дзівіцца

Буду ў далёкім краю.

Глянь __________ раз на яе, - у расстанні

Там з ёй зліём мы _____________ свае…

Каб хоць на міг уваскрэсла каханне,

Глянь іншы раз на яе…

НАЗВА ТВОРА:___________________________________

АЎТАР ТВОРА:___________________________________



ДАВЕДКІ

10 клас


Заданні

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Усяго

Балы

5

8

5

2

3

4

10

9

4

7

57


Заданне 1.


Словы: выдра. знак, млын, пара, прастора, раствор, снег, спорт, чарніла, шлях.

вадзяністы

снег, чарніла

вадзяны

знак, выдра, млын, пара

водны

прастора, шлях, раствор, спорт


Заданне 2.


Архаізмы:

атрамант, іспыты, ланіты, паморак, радца, рондаль

Сінонімы да архаізмаў:

чарніла, экзамены (выпрабаванне, праверка), шчокі, мор, дарадчык, каструля

Гістарызмы:

веча, вярста, станавы прыстаў, яцвягі


Заданне 3.
1) вырачыць вочы: ‘моцна здзівіцца; старацца пераканаць каго-н.’: пры моцным здзіўленні або жаданні пераканаць чалавек вельмі шырока раскрывае вочы, ад чаго яны становяцца выпуклыя, падобна як у рака;

2) і брывом не павёў: ‘не выказаў здзіўлення, застаўся абыякавы’: пры здзіўленні бровы чалавека высока паднімаюцца;

3)падняць галаву: ‘адчуць сябе ўпэўнена, самастойна; вызваліцца ад чаго-н.’: калі чалавек адчувае сябе ўпэўнена, ён трымаецца прама, роўна. І наадварот: няўпэўнены або прыгнечаны чалавек часцей пазірае сабе пад ногі;

4) развесці рукамі: ‘паказаць сваю бездапаможнасць’: калі чалавек не можа справіцца з сітуацыяй, ён расстаўляе рукі ў розныя бакі;

5)раскрыць рот:’моцна здзівіцца’: пры ашаламляльнай інфармацыі рот чалавека міжвольна раскрываецца.
Заданне 4.


Група вытворных суфіксальных слоў

Прыкмета для аб’яднання

1) лісце, кацялок, беларуска, зубраня, канюк, шараваты. беленькі;

Суфіксы, якія сталі сродкам утварэння слоў гэтай групы, “дзейнічаюць” у межах адной часціны мовы: зыходнае значэнне (прадметнасці, атрыбутыўнасці і інш.) не змяняецца.

2) сяброўства, чытач, гаспадарлівасць, каменны, ляток, багач, ільняны.

Суфіксальнае словаўтварэнне, таксама характэрнае для гэтай групы, суправаджаецца пераходам адной часціны мовы ў другую.


Заданне 5.

ПРАВІЛЬНЫ АДКАЗ: Вызначэнню адпавядаюць сказы 1 і 4.

ТЫП СКАЗАЎ: Аднасастаўныя інфінітыўныя сказы.
Заданне 6.

КАМЕНТАРЫЙ:

Асаблівасці правапісу назваў устаноў Беларусьфільм”, “Беларуськалій” і “Беларусбанк” можна патлумачыць так званым “сэнсава-ідэалагічным прынцыпам” у арфаграфіі. Дзяржаўным рашэннем было вызначана, што выкарыстоўваць афіцыйную назву Беларусь можна толькі ў складзе найменняў тых устаноў, што маюць адпаведны статус. Таму “Беларусьфільм”, “Беларуськалій” як дзяржаўныя прадпрыемствы, але “Беларусбанк” як акцыянернае прадпрыемства (ААБ “Беларусбанк” – акцыянерны ашчадны банк “Беларусбанк”).


Заданне 7.
СХЕМА 1. [Здавалася], (нібы…).

СКАЗ: Здавалася, нібы дрэвы спяваюць сваю адвечную песню.

ТЫП: Складаназалежны сказ з даданай дзейнікавай.

СХЕМА 2. [], (дарма што…).

СКАЗ: Дрэва выглядала яшчэ моцным, дарма што вецер прыціснуў яго да зямлі.

ТЫП: Складаназалежны сказ з даданай уступальнай.

СХЕМА 3. [], (ажно…).

СКАЗ: Пабялела ўсё навокал, ажно люба паглядзець.

ТЫП: Складаназалежны сказ з даданай выніковай.

СХЕМА 4. […усё], (што…).

СКАЗ: Гэта ўсё, што я хацеў сказаць.

ТЫП: Складаназалежны сказ з даданай выказнікавай.

СХЕМА 5. [], (ці…).

СКАЗ: Часам думаю, ці надоўга прыйшла зіма.

ТЫП: Складаназалежны сказ з даданай дапаўняльнай.
Заданне 8.
ПРАВІЛЬНЫЯ АДКАЗЫ:

Лірыка, Максім Багдановіч, Максім Багдановіч, Максім Гарэцкі, Максім Гарэцкі, “Літоўскі хутарок”, Іван Луцэвіч, сацыяльна-філасофская (філасофская) драма, [не могуць быць прынятыя за правільныя адказы сацыяльна-побытавая драма, аўтабіяграфічная драма, гістарычная драма], “Раскіданае гняздо”.


Заданне 9.
ПРАВІЛЬНЫЯ АДКАЗЫ:

Развязка (элемент сюжэтна-кампазіцыйнай будовы твора), ямб (вершаваны метр); астатнія тэрміны ў групах абазначаюць або мастацкія сістэмы, або жанры твораў.


Заданне 10.
Спаткаўся, Ціхім, затаіўшы, іншы, пагляды. “Раманс”. Максім Багдановіч



База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка