4. Тэматыка практычных заняткаў Заняткі гблм як асобная дысціпліна



Дата канвертавання15.05.2016
Памер61.96 Kb.
4. Тэматыка практычных заняткаў
Заняткі 1. ГБЛМ як асобная дысціпліна. Гістарычная зменлівасць паняцця літаратурная мова.

  1. Прадмет, задачы, значэнне курса, сувязь з іншымі дысцыплінамі.

  2. Азначэнне паняцця літаратурная мова.

  3. Дыферэнцыяльныя прыкметы літаратурнай мовы.

  4. Суадносіны паняццяў літаратурная мова – нацыянальная мова, літаратурная мова – мова мастацкай літаратуры.

  5. Крыніцы вывучэння ГБЛМ.

а) праблемы, звязаныя з ідэнтыфікацыяй тэкстаў як найважнейшай крыніцай ГБЛМ.

6) Кароткія звесткі аб навуковай распрацоўцы гісторыі беларускай літаратурнай мовы.


Заняткі 2. Праблема перыядызацыі ГБЛМ.

  1. Азначэнне перыядызацыі; асновы перыядызацыі.

  2. Усходнеславянскі перыяд у гісторыі беларускай літаратурнай мовы, асноўныя этапы гэтага перыяду, іх характарыстыка.

  3. Старабеларускі перыяд у гісторыі беларускай літаратурнай мовы, асноўныя этапы гэтага перыяду, іх характарыстыка.

  4. Новы перыяд у гісторыі беларускай літаратурнай мовы, асноўныя этапы гэтага перыяду, іх характарыстыка паводле дапаможніка Л.М.Шакуна “Гісторыя беларускай літаратурнай мовы” (Мінск, 1984) і паводле манаграфіі “Беларуская мова: Najnowsze dzieje języków słowiańskich” (Opole, 1998).

  5. Праблема перыядызацыі ГБЛМ у навуковай літаратуры.


Заняткі 3. Праблема паходжання ўсходнеславянскай літаратурнай мовы, моўная сітуацыя ў Кіеўскай Русі.

1) Меркаванні адносна ўзнікнення пісьменства ва ўсходніх славян; аргументы прыхільнікаў розных меркаванняў.



  1. Гіпотэзы славістаў і русістаў наконт моўнай асновы фарміравання ўсходнеславянскай літаратурнай мовы.

  2. Канцэпцыі двухмоўя В.У.Вінаградава і Ф.П.Філіна.

  3. Канцэпцыя дыгласіі. Адрозненні дыгласіі і двухмоўя.

  4. Найбольш важныя структурныя адрозненні царкоўнаславянскай і ўсходнеславянскай моў. Пісьмовае выкананне практыкавання № 1 на с. 13 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Мінск, 1986).


Заняткі 4. Тыпы усходнеславянскай літаратурнай мовы. Моўныя асаблівасці тэкстаў царкоўна-кніжнага тыпу.

  1. Тыпалагічная групоўка тэкстаў. Моўныя паказчыкі трыхатамічнай класіфікацыі тэкстаў.

  2. Найбольш значныя ўзоры тэкстаў царкоўна-кніжнага тыпу.

  3. Моўныя асаблівасці “Зборніка 1076 года”.

а) суадносіны царкоўнаславянскіх і ўсходнеславянскіх рысаў на фанетычным і марфалагічным узроўнях;

б) характар лексікі і словаўжывання;

в) характар моўна-выяўленчых сродкаў і прыёмаў;

г) характар сінтаксісу.

4) Методыка аналізу тэкстаў усходнеславянскага перыяду (с. 5–13 у “Практыкуме па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Мінск, 1986)

5) Праверка пісьмовага выкання практыкавання № 3 на с. 14–15 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Мінск, 1986).


Заняткі 5. Моўныя асаблівасці тэкстаў народна-літаратурнага і дзелавога тыпаў.

  1. Найбольш значныя ўзоры тэкстаў народна-літаратурнага тыпу.

  2. Моўныя асаблівасці “Слова пра паход Ігара”

а) суадносіны царкоўнаславянскіх і ўсходнеславянскіх рысаў на фанетычным і марфалагічным узроўнях;

б) характар лексікі і словаўжывання;

в) характар моўна-выяўленчых сродкаў і прыёмаў;

г) характар сінтаксісу.

3) Праверка пісьмовага выкання практыкавання № 9 на с. 31 (ІІ) з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Мінск, 1986).

4) Найбольш значныя ўзоры тэкстаў дзелавога тыпу.

5) Моўныя асаблівасці Рускай праўды. Сімволіка мовы гэтага помніка пісьменства.

а) суадносіны царкоўнаславянскіх і ўсходнеславянскіх рысаў на фанетычным і марфалагічным узроўнях;

б) характар лексікі і словаўжывання;

в) характар моўна-выяўленчых сродкаў і прыёмаў;

г) характар сінтаксісу.

6) Праверка пісьмовага выкання практыкавання № 12 на с. 36 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Мінск, 1986).


Заняткі 6. Пісьменства на тэрыторыі Беларусі ў 11–13 стст. Узнікненне беларускай народнасці і яе мовы.

    1. Асноўныя цэнтры пісьменства і класіфікацыя помнікаў пісьменства, якія бытавалі на тэрыторыі Беларусі ў 11–13 стст.

    2. Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 17 на с. 36 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (тэксты надпісу на крыжы Еўфрасінні Полацкай і Смаленскай граматы 1229 года).

    3. Асноўныя канцэпцыі ўзнікнення беларускай народнасці і яе мовы.

    4. Меркаванні даследчыкаў адносна асновы фарміравання старабеларускай літаратурнай мовы.

    5. Грамадская роля старабеларускай літаратурнай мовы ў ВКЛ.

    6. Моўная сітуацыя ў ВКЛ.


Заняткі 7. Старабеларускае пісьменства 14 стагоддзя. Мова канцылярска-юрыдычных пісьмовых помнікаў.

  1. Методыка аналізу тэкстаў старабеларускага перыяду (с. 48–56 у “Практыкуме па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Мінск, 1986).

  2. Найбольш важныя ўзоры старабеларускіх пісьмовых помнікаў 14 ст.

  3. Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 19 на с. 57 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Укладная грамата княгіні Ульяніі).

  4. Найбольш важныя ўзоры канцылярска-юрыдычнага пісьменства. Узнікненне новых жанраў дзелавога пісьменства.

  5. Значэнне гэтага віду пісьменства для развіцця беларускай літаратурнай мовы.

  6. Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 25 на с. 69–70 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Я, Ян Миколаевичь…)


Заняткі 8. Моўныя асаблівасці летапісных тэкстаў.

  1. Меркаванні гісторыкаў мовы аб часе ўзнікнення летапісання на беларускіх землях.

  2. Класіфікацыя летапісаў, што бытавалі на беларускіх землях.

  3. Моўныя асаблівасці тэкстаў агульнадзяржаўнага летапісання на прыкладзе ўрыўка О великом князи Кгидимине… (Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 39 на с. 100–101 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).

  4. Параўнанне моўных асаблівасцей розных спісаў беларускіх летапісаў (практыкаванне № 40 на с. 101–102 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).

  5. Моўныя асаблівасці тэкстаў мясцовага летапісання на прыкладзе ўрыўка з Баркулабаўскага летапісу (Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 49 на с. 116–118 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).


Заняткі 9. Асаблівасці мовы старабеларускіх мастацкіх тэкстаў.

  1. Жанравая разнастайнасць старабеларускіх мастацкіх тэкстаў.

  2. Моўна-выяўленчыя сродкі перакладных аповесцей (Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 35 на с. 93 (Аповесць аб Трышчане) з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).

  3. Мова арыгінальных празаічных мастацкіх твораў (Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 50 на с. 120–121 (Прамова Мялешкі) з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).

  4. Параўнальны аналіз мовы вершаваных твораў Ф.Скарыны, С.Полацкага, А.Рымшы.


Заняткі 10. Мова рэлігійнага пісьменства 14–18 стст.

  1. Моўная аснова выданняў Ф.Скарыны. Прычыны процілеглых ацэнак даследчыкаў.

  2. Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 43 на с. 104–107 (урыўкі Бібліі Ф.Скарыны) з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.

  3. Мова арыгінальных твораў рэлігійнага зместу на прыкладзе ўрыўка з Катэхізіса Сымона Буднага (пр. № 43 на с. 107–108 (І) з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).

  4. Моўныя асаблівасці прадмовы да Евангелля Васіля Цяпінскага (пр. № 43 на с. 109 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).


Заняткі 11. Умовы фарміравання новай беларускай літаратурнай мовы. Беларуская літаратурная мова ў 19 ст.

  1. Методыка аналізу тэкстаў 19 – пачатку 20 стагоддзяў (с. 129–135 у “Практыкуме па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. (Мінск, 1986).

  2. Моўныя асаблівасці мастацкіх тэкстаў 19 ст. на прыкладзе ўрыўка паэмы “Тарас на Парнасе” (Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 57 на с.139–140 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).

  3. Мова публіцыстычных тэкстаў 19 ст. на прыкладзе прадмовы да зборніка Ф.Багушэвіча “Дудка беларуская” (Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 60 на с. 147 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).

  4. Роля В.Дуніна-Марцінкевіча ў фарміраванні беларускай літаратурнай мовы.

  5. Роля Ф.Багушэвіча ў фарміраванні беларускай літаратурнай мовы.



Заняткі 12. Беларуская літаратурная мова пачатку 20 ст.

  1. Грамадская роля і жанрава-стылявая дыферэнцыя БЛМ пачатку 20 ст.

  2. Моўныя асаблівасці мастацкіх тэкстаў пачатку 20 ст. на прыкладзе ўрыўкаў з апавядання Якуба Коласа “Нёманаў дар”, надрукаванага кірыліцай, і апавядання Змітрака Бядулі “Пастушка”, надрукаванага лацінкай (Праверка пісьмовага выканання практыкавання № 65 з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М.).

  3. Моўныя асаблівасці публіцыстычных тэкстаў пачатку 20 ст. на прыкладзе ўрыўка з беларускага каляндара “Нашай нівы” на 1914 год, надрукаванага кірыліцай (практ. № 66, с. 165(ІІ) з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. ).

  4. Моўныя асаблівасці навукова-папулярных тэкстаў пачатку 20 ст. на прыкладзе ўрыўка з газеты “Bielarus”, надрукаванага лацінкай (практ. № 66, с. 165(ІІІ) з “Практыкума па ГБЛМ” Краснея В.П. і Шакуна Л.М. ).

  5. Роля Якуба Коласа ў фарміраванні беларускай літаратурнай мовы.

  6. Роля Янкі Купалы ў фарміраванні беларускай літаратурнай мовы.

: documents -> %D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%96%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B -> %D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> %D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82 %D0%B1%D0%B5%D0%BB %D0%BB%D1%96%D1%82 %D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Спіс літаратуры па курсу «гістарычная граматыка беларускай мовы»
%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82 %D0%B1%D0%B5%D0%BB %D0%BB%D1%96%D1%82 %D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B -> 3. Літаратура Карский Е. Ф. Белорусы. Пг., 1921. Т кн. 250 с
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Тэма: Мова ў грамадстве: гісторыя і сучаснасць Лекцыя 1 Мова і грамадства. Функцыі мовы. Мова і маўленне
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Кантролю, дапаможныя матэрыялы кср № дыялекталогія як навука, яе асноўныя раздзелы І паняцці. Групоўка гаворак на тэрыторыі беларусі
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Пытанні да экзамена па курсу гістарычнай граматыкі беларускай мовы
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Пытанні да экзамена па курсу гістарычнай граматыкі беларускай мовы 2009 – 2010
%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82 %D0%B1%D0%B5%D0%BB %D0%BB%D1%96%D1%82 %D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B -> Беларускі дзяржаўны універсітэт
%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82 %D0%B1%D0%B5%D0%BB %D0%BB%D1%96%D1%82 %D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B -> 6. Экзаменацыйныя пытанні
%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82 %D0%B1%D0%B5%D0%BB %D0%BB%D1%96%D1%82 %D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B -> 2. План лекцый Лекцыя Гісторыя беларускай літаратурнай мовы як асобная лінгвістычная дысцыпліна




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка