Аналітычная запіска pp #02/2009BY, 02 December 2009



Дата канвертавання18.06.2016
Памер142.97 Kb.




АНАЛІТЫЧНАЯ ЗАПІСКА

PP #02/2009BY, 02 December 2009





ФОРУМ ГРАМАДЗЯНСКАЙ СУПОЛЬНАСЦІ ЎСХОДНЯГА ПАРТНЁРСТВА: НАСТУПНЫЯ КРОКІ

Віталь Сіліцкі
Рэзюмэ
Форум грамадзянскай супольнасці дазволіў сектару НДА краінаў-партнёраў пацвердзіць слушнасць сваіх прэтэнзіяў на больш актыўную ролю ва Ўсходнім Партнёрстве. Але яе рэальны ўплыў на інстытуты ЕС і нацыянальныя ўрады будзе залежыць ад здольнасці вызначыць рэалістычны і ўзгоднены парадак дня для сваёй працы, акумуляваць належныя інтэлектуальныя і арганізацыйныя рэсурсы і, галоўнае, знайсці кропкі ўзаемадзеяння з суб’ектамі, якіх НДА часта лічаць сваімі апанентамі і канкурэнтамі.

Форум у кантэксце трохкутніку “Брусель-нацыянальныя ўлады-грамадзянская супольнасць”: пазіцыі бакоў
Прапанаваўшы шасці постсавецкім краінам удзел у праграме Ўсходняга Партнёрства, Еўрапейскі Саюз стварыў прастору для распаўсюджвання ў двухбаковых і шматбаковых адносінаў практыкаў, якія сталі рутыннымі ў самім ЕС – а менавіта ўдзелу грамадзянскай супольнасці ў якасці партнёра ў працэсах, што адбываюцца на міждзяржаўным узроўні. Канкрэтнай прапанаванай формай такога ўдзелу стаў Форум грамадзянкай супольнасці (ФГС) Ўсходняга Партнёрства, што адбыўся ў Бруселі 16-17 лістапада 2009 г. У яго працы прынялі ўдзел каля 200 дэлегатаў, уключаючы 140 прадстаўнікоў краінаў-партнёраў. Форум заявіў пра свае прэтэнзіі на большую ролю, чым адводзілася для яго ў першапачатковых праектах УП. Няўрадавыя арганізацыі не маюць намер абмяжоўвацца маніторынгавымі і дарадчымі функцыямі, але імкнуцца да таго, каб мець ролю ў вызначэнні парадку дня.
Усходняе Партнёрства – гэта інструмент набліжэння ўсходнееўрапейскага рэгіёну да Еўрапейскага Саюзу, неабходнасць у чым была вызначаная першапачаткова геапалітычнымі і эканамічнымі чыннікамі. УП ў першапачатковым праекце – гэта кантракт з мэтай мацавання палітычнай незалежнасці і эканамічнай бяспекі краінаў рэгіёну. Аднак Еўрасаюз у дадзены момант не здольны прапанаваць масштабнага кантракту, змест якога (эканамічныя і палітычныя выгоды), прымусіў бы іншы бок падпарадкаваць унутраныя інстытуты, палітычныя і эканамічныя ўклады правілам гульні, прынятым у Саюзе. ЕС упершыню спрабуе распачаць інтэграцыйныя працэсы адразу з некалькімі краінамі, разнастайнымі па сваіх палітычных і эканамічных мадэлях. Пры адсутнасці агульнай каштоўнаснай базы ва ўзаемадзеяннях з гэтымі краінамі такі інтэграцыйны праект можа быць толькі паступовы і першапачаткова грунтавацца на філасофіі малых спраў – канкрэтных, абмежаваных у сваім памеры і амбіцыях праектаў, якія падштурхоўваюць унутраныя перамены ў краінах-партнёрах, перш за ўсё на ўзроўні змены светапогляду пануючых элітаў і грамадстваў. Больш шырокае ўзаемадзеянне магчыма толькі на аснове каштоўнаснай гармоніі, дасягненне якой – справа не сёняшняга дня.
Для нацыянальных урадаў краінаў-партнёраў далучэнне да праграмы УП мела розныя задачы. Калі для некаторых (як у выпадку Ўкраіны і, часткова, Грузіі) гэта суцяшальны прыз пры адсутнасці іншых магчымасцяў для еўрапейскай і еўраатлантычнай інтэграцыі, для іншых (да іх можна аднесці і Беларусь) УП – гэта добрая магчымасць інстытуцыяналізацыі адносінаў з найвялікшым эканамічным блокам у свеце без неабходнасці адаптацыі да палітычных інстытутаў і практыкаў ЕС. Эліты гэтых краінаў спакойна ставяцца да таго, што ўзаемадзеянне па некаторых накірунках будзе заблакавана па палітычных чынніках, і спадзяюцца, што прагматычныя праекты ў галінах энергетыкі і эканомікі застануцца па-за дужкамі палітычнага дыялогу.
Грамадзянскія актары ўспрынялі абмежаваную ў сваіх амбіцыях і інструментах ініцыятыву як акно магчымасці для уцягвання краінаў рэгіёну ў інстытуты і практыкі саюзу і, што важна, распаўсюду (хаця б частковага) гэтых практыкаў на ўнутрыпалітычнае жыццё ў сваіх краінах. Актуальнасць гэтага вакна розная для асобных краінаў. Напрыклад Украіна прасунулася далей за іншых па шляху еўрапейскай інтэграцыі. У той жа час, для аўтарытарных краінаў-сябраў Усходняга Партнёрства УП і ФГС, як яго складнік, набыў значную ролю як шанс на больш актыўную ролю ва ўнутрыпалітычным жыцці і на выхад з апазіцыйнага гета.
Такім чынам, асноўныя ігракі на полі УП падыйшлі да праграмы з выразна адметнымі амбіцыямі і чаканнямі. Трэба заўважыць, што ўзровень амбіцыяў тым вышэйшы, чым меньш у боку рэальных магчымасцяў для ўплыву на рэальныя працэсы ў рамках праграмы. Таму, як мы ўжо гэта неаднаразова падкрэслівалі (гл., аналітычную запіску “Што павінна даць Беларусі Усходняе партрэрства”, ключ да сапраўднага эфектыўнага карыстання магчымасцямі, што адкрывае УП – у пэўным самаабмежаванні у парадку дня, уменні ставіць дасягальныя мэты і пошуку кропак агульных інтарэсаў з цэнтрамі прыняцця рашэнняў (нацыянальнымі ўрадамі і еўраструктурамі).
Аднак, трэба зазначыць што для грамадзянскай супольнасці важна не толькі само УП як праграма і канкрэтныя працэсы, але камунікацыйныя магчымасці і сімвалічны капітал што надае сама інстытуцыянальная рамка УП. Напрыклад, для беларускай грамадзянскай супольнасці пачатак праграмы УП разам з прапановай арганізацыі Форуму супалі па часе з перыядам, калі сектар грамадскіх арганізацый набываў упэўненасць, страчаную падчас піку палітычных рэпрэсіяў 2005-2006 гадоў, і пачынаў задумвацца аб сваёй адмысловай ролі ва ўнутрыпалітычным жыцці краіны. Грамадзянская супольнасць аказалася больш адаптаванай да таго працэсу абмежаванай лібералізацыі, што ўлады былі вымушаныя распачаць з 2008 г. У адрозненне ад палітычных партыяў, якія пабачылі ў беларуска-еўрапейскім дыялогу пагрозу страты сваіх пазіцыяў на Захадзе, сектар НДА ўбачыў у дыялогу магчымасць уплыву на ўнутраны і знешнепалітычны парадак дня ў краіне. Такі ўплыў, аднак, ажыццяўляецца пераважна праз кантакты прадстаўнікоў грамадскага сектару з прадстаўнікамі еўрапейскіх структураў і ўладаў, якія потым карэктуюць свае пазіцыі ў перамовах з беларускімі чыноўнікамі. Такі ўдзел вельмі нервова ўспрымаецца як апазіцыяй (частка якой пачынае бачыць у НДА сектары свайго канкурэнта, адначасова набываючы рысы НДА каб “застаўбіць” удзел у гэтым полі), так і ўрадам: усе памятаюць заявы прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі, у якіх ён засцерагаў супраць напісання і карыстання “апазіцыйнымі шпаргалкамі.” Таму ў гэтай сітуацыі для грамадзянскай супольнасці стала актуальным пытанне пра набыццё легітымнага голасу ў дачыненні не толькі з еўрапейскімі чыноўнікамі, але і з іншымі ўнутрыбеларускімі ігракамі. Такой пляцоўкай для легітымізацыі стаў Форум грамадзянскай супольнасці Ўсходняга Партнёрства.

Інстытуцыяналізацыя Форуму і яе значэнне
Менавіта з-за вышэй згаданага ў першую чаргу для беларускай дэлегацыі на ФГС асабліва актуальнымі былі пытанні статусу самога Форуму і яго ўплыву на працэс прыняцця рашэнняў у межах праграмаў УП. Беларускімі няўрадавымі арганізацыямі была зроблена аграмадная праца для таго, каб Форум набыў сваю ідэнтычнасць і паўстаў у якасці пастаянна дзеючага інстытуту, а не перыядычнай пляцоўкі для кансультацый і выказвання меркаванняў. Працэс інстытуцыяналізацыі ФГС распачаўся са склікання нацыянальнага форуму, які адбыўся 22 сакавіка 2009 г. і быў праведзены яшчэ раз 2 лістапада, калі сталі вядомыя беларускія ўдзельнікі Форуму. Ініцыятарам нацыянальнага форуму ўдалося заручыцца падтрымкай беларускага грамадскага сектару, выпрацаваць канкрэтныя прапановы па інстытуцыяналізацыі ФГС і абмеркаваць іх з прадстаўнікамі грамадзянскай супольнасці іншых краінаў-партнёраў. Трэба адзначыць, што сама ідэя пастаянна дзеючага ФГС не адразу знайшла падтрымку ўдзельнікаў Форуму ў Бруселі – частка ўдзельнікаў з закаўказскіх краінаў непакоілася, што такая інстытуцыяналізацыя структуруе Форум па нацыянальных дэлегацыях, у выніку чаго іх уласная праца на форуме трапіць пад кантроль прадзяржаўных НДА (GONGOs), прадстаўніцтва якіх было нашмат шырэйшым, чым у выпадку Беларусі. Таксама некаторая частка ўдзельнікаў засцерагала ад залішняга захаплення працэдурнымі пытаннямі, аддаючы перавагу працы над зместам саміх праграмаў УП ў рамках тэматычных платформаў. У той жа час назіралася некаторая канкурэнцыя за ўплыў на форуме паміж дэлегатамі краінаў-партнёраў і прадстаўнікамі ЕС, асабліва донарскімі арганізацыямі. Канчатковыя прапановы па інстытуцыянальнай ідэнтычнасці Форуму, выпрацаваныя перш за ўсё беларускай дэлегацыяй, ўлічылі гэтыя меркаванні (праца над структурай форуму не замінала працы па тэматычных платформах, прадстаўнікі платформаў атрымалі месцы ў кіруючых органах Форуму разам з дэлегатамі ад нацыянальных групаў, дасягнуты баланс у прадстаўніцтве краінаў ЕС і краінаў-партнэраў і г.д.) Менавіта кааліцыйнае будаўніцтва і павага да інтарэсаў іншых бакоў дапамаглі беларускай дэлегацыі атрымаць падтрымку рашэнняў, якія выклікалі насцярожанасць сярод большасці ў першы дзень форуму.
Што было дасягнута
Першае, грамадзянская супольнасць атрымала свайго прадстаўніка для абароны і прасоўвання прынцыпаў публічнасці і адкрытасці як у межах УП, так і ў больш шырокім кантэксце міждзяржаўных адносінаў, і пры паспяховай рэалізацыі заяўленых прынцыпаў працы ФГС – пляцоўку для агрэгацыі галасоў асобных суб’ектаў грамадзянскай супольнасці, прасоўвання супольных інтарэсаў і абароны каштоўнасцяў па пытаннях, якія нават могуць не зводзіцца да вузкай тэматыцы праграмаў УП.
Другое, сама праца па інстытуцыяналізацыі Форуму паспрыяла павышэнню здольнасці грамадзянскай супольнасці да калектыўных дзеянняў. Незалежна ад далейшага ходу працы ў межах УП, такая праца стала добрым сродкам адпрацоўкі кааліцыйнага будаўніцтва, што безумоўна спатрэбіцца ў будучыні ў самых розных праектах і пачынаннях. Грамадзянская супольнасць прадэманстравала здольнасць да самаарганізацыі і кампрамісу, што падвысіла яе статус у вачах рэгіянальных і міжнародных партнёраў.

Выклікі для далейшай працы Форуму
Першыя поспехі грамадзянскай супольнасці на ФГС УП аднак не гарантуюць яе эфектыўнага ўдзелу ў самой праграме. Міждзяржаўны характар праграмы Ўсходняга Партнёрства дагэтуль накладае сур’ёзнае абмежаванне такі на ўдзел. Прадстаўнікі Еўрапейскай Камісіі не далі ніякіх гарантыяў таго, што грамадзянская супольнасць будзе мець магчымасць прымаць удзел у працы тэматычных платформаў УП. Больш за тое, рэгламент тэматычных платформаў прадугледжвае ўдзел трэціх бакоў, у тым ліку і прадстаўнікоў НДА, на аснове аднаразовых і спецыяльных запрашэнняў, што азначае, што прадстаўнікі нацыянальных урадаў, не зацікаўленыя ў кантролі грамадзянскай супольнасці, могуць лёгка блакаваць такія запрашэнні. Трэба яшчэ раз падкрэсліць, што ЎП застаецца міждзяржаўнай праграмай і цяжка чакаць, што грамадзянскай супольнасці будзе дадзены большы ўплыў на яе структуру ці змест, чым той, які будзе мецца ў саміх еўраструктураў ці нацыянальных урадаў.
Гэтая акалічнасць мусіць быць прынятая пад увагу тымі прадстаўнікамі грамадзянскай супольнасці, якія бачаць у еўрапейскіх чыноўнікаў апанентаў, якія разам з уладамі імкнуцца абмежаваць іх удзел да цырыманіяльнага ўзроўню (такія меркаванні часцяком усплывалі ў дыскусіях у Бруселі, калі прадстаўнікі еўраструктураў спрабавалі нагадаць удзельнікам пра пэўныя абмежаванні, накладзеныя на ЎП іх статутнымі дакументамі; некаторыя з удзельнікаў увогуле абураліся, калі ім казалі пра нейкія дакументы, на якія яны мусяць звяртаць увагу). Трэба памятаць, што сама інстытуцыяналізацыя ўдзелу грамадзянскай супольнасці ў міждзяржаўных кантактах – справа дастаткова новая для ЕС (узгадаем, з якімі абмежаваннямі сутыкаліся праграмы падтрымкі грамадзянскай супольнасці ў Беларусі, калі яны не рэалізаваліся, бо не былі ўхваленыя ўрадам). Чакаць нейкіх рэвалюцыйных крокаў з боку ЕС малаверагодна і таму што больш радыкальнае ўцягванне грамадзянскай супольнасці ў міждзяржаўныя адносіны можа быць лёгка блакіравана партнёрам (г.зн., нацыянальнымі ўрадамі).
Увогуле ў НДА не мусіць быць неапраўданых спадзяванняў, што, скажам, Еўрапейская Камісія пагодзіцца на тое, каб “прэсаваць” урады партнёраў па ўказцы НДА і быць правадніком іх крытыкі і патрабаванняў (здаецца, частка арганізацый грамадзянскага сектару на гэта і спадзявалася, кажучы пра “кантраляванне” ўрадаў і парадку дня). Само ЎП было ініцыяванае з досыць прагматычнымі мэтамі і наўрадці таксама будзе рацыянальным прэтэндаваць на большую ролю ва ЎП, чым тая, якую сабе адвялі суб’екты-заснавальнікі гэтага працэсу. Увогуле грамадзянская супольнасць, дзеля рэалізацыі сваіх амбіцый, мусіць шукаць партнёраў, а не апанентаў – уступіць у канфрантацыю з нацыянальнымі ўрадамі і еўраструктурамі адначасова – значыць пахаваць усе надзеі на ўплыў і ролю ў вызначэнні парадку дня. Эфектыўнасць ўплыву грамадзянскай супольнасці на канкрэтныя праграмы ЎП у першую чаргу залежыць ад таго, ці здолее яна вызначыць прастору, дзе інтарэсы грамадзянскага сектараў, урадаў і еўрапейскага боку супадаюць і запоўніць гэтую прастору прапановамі, праектамі і канкрэтнымі дзеяннямі.
Трэба заўважыць, што парадак дня УП ўжо збольшага сфармаваны, і грамадзянскай супольнасці трэба вызначыцца, як уплываць на канкрэтныя праграмы і працэсы. Аднак нельга сказаць, што на ФГС дасягнуты значны прагрэс у гэтым накірунку. Насамрэч у Бруселі паўтарылася тое, што адбылося на першай “пробнай” канферэнцыі ў Празе ў траўні 2009 г. Няўрадавыя арганізацыі склалі доўгі спіс пажаданняў і патрабаванняў (падобныя на калядныя шопінг-лісты) што да зместу праграмаў УП, якія час ад часу адлюстроўвалі прыватныя інтарэсы асобных арганізацый, прадстаўнікі якіх не цураліся дробнага лабізму на вачах у ўсяго сходу. Пры гэтым амаль не адбылося рэфлексіі на тое, якія з прапанаваных праектаў і дзеянняў адпавядаць фармату ЎП, якія з іх увогуле рэальна рэалізаваць, і якія мусяць стаць прыярытэтнымі ў парадку дня ФГС. Спробы мадэратараў зрабіць гэта інтэрпрэтаваліся адназначна як “заціск” думкі грамадзянскай супольнасці і спробы кіраваць ёй. Час ад часу змест рэальных праграмаў УП ігнараваўся наўпрост: напрыклад, ўдзельнікі дыскусіяў у Бруселі па першай платформе (дэмакратыя і належнае кіраванне) засяродзілі ўвагу на пытаннях правоў чалавека, праваахоўнай дзейнасці і г.д. У той жа час, праца на міжурадавым узроўні ажыццяўляецца па двух напрамках – ахова межаў і прадухіленне тэхнагенных катастроф. Можна прадказаць, што большасць з гэтых прапановаў сыдзе “ў пясок” па банальных працэдурных прычынах (у рамках “дарослага” ЎП проста не будзе поля, дзе гэтыя пытанні былі б узняты).
У гэтых дыскусіях і сутыкненнях адбылася калізія двух досведаў – досведу усходнееўрапейскай грамадзянскай супольнасці, якая прызвычаілася да канфрантацыйных адносінаў з дзяржавай і досведу партнёрства паміж дзяржавай і грамадзянскай супольнасцю, што мае месца ў ЕС. Пры гэтым гэтае партнёрства рэалізуецца ў кантэксце еўрапейскіх інстытутаў з 27 краінамі-сябрамі, сотнямі рэгіянальных і нацыянальных інтарэсаў, тысячамі лабісцкіх груп, кожная з якіх прэтэндуе на свой кавалак пірага. Кампрамісы і агульнапрымальныя рашэнні ў такіх рамках вымагаюць пэўных ахвяраў. Таму постсавецкай грамадзянскай супольнасці трэба прызвычаіцца, што мова падвышаных тонаў, лозунгаў і катэгарычных абвінавачанняў у Бруселі проста не працуе. Больш за тое, менавіта каардынуючыя структуры ФГС і мусяць, па логіцы справаў, цяпер ператварыць “калядны шопінг-ліст”, створаны на форуме, у паўнавартасны парадак дня. Вылучыць з калядных шопінг-лістоў, якія “важаць” не адну сотню мільярдаў Еўра, прыярытэтныя накірункі, і ўзгадніць іх з дзесяткамі арганізацый, кожная з якіх лічыць свае прапановы, свой напрамак галоўным, спалучыць сектаральныя і нацыянальныя інтарэсы. Тут спатрэбіцца больш перамоваў і кампрамісаў, чым пры вырашэнні працэдурных пытанняў. Лідэры ФГС, у той жа час, мусяць быць гатовыя, што іх абвінавацяць у тым, у чым яны самі толькі нядаўна папракалі еўрачыноўнікаў – у заціску іншадумства і блакаванні ініцыятывы.
Грамадзянскай супольнасці, заангажаванай у працу Форуму, варта таксама звярнуць увагу на тое, якім чынам падвысіць свае магчымасці, каб выканаць працу па “ўсіх” тэматычных платформах. Грамадскія арганізацыі, прадстаўленыя ў ФГС, пераважна цягацеюць да платформаў “Дэмакратыя і належнае кіраванне” і “кантакты паміж людзьмі”. Як паказвае параўнанне працы беларускага нацыянальнага форуму і Форуму ў Бруселі, менавіта аўтарытарнае рашэнне ЕК па аднабаковаму запрашэнню ўдзельнікаў дазволіла выраўняць сітуацыю і прыцягнуць збалансаваны склад удзельнікаў па ўсіх чатырох платформах. Але ў будучым такое выроўніванне мусіць стаць задачай самой грамадзянскай супольнасці. Безумоўна, ніхто не кажа пра тое, што НДА мусяць пераарыентавацца, і , як кажуць, закрыць тэмы. Аднак відавочна, што без уцягвання ў працу ФГС тых групаў і арганізацыяў, дзе адпаведныя кампетэнцыі назапашаны, эфектыўнасць Форуму менавіта як іграка, што ўплывае на парадак дня, будзе зніжана, тым больш што нейкія змястоўныя дзеянні ў рамках УП рэальныя менавіта ў рамках эканамічнай і энергетычнай платформаў. Такім чынам, грамадскія арганізацыі – удзельнікі ФГС мусяць прыцягваць да працы ў форуме і ўсталёўваць партнёрскія зносіны з тымі арганізацыямі і групамі, дзе такія кампетэнцыі існуюць. Аднак, гэта можа азначаць, што ФГС час ад часу мусіць пагадзіцца на супрацоўніцтва з тымі структурамі, якія яго ўдзельнікі стараліся “адцясніць” ад гэтага працэсу на першапачатковым этапе па прычыне належнасці да GONGO (аналітычныя цэнтры і інстытуты, што супрацоўнічаюць з урадамі, гандлёва-прамысловыя палаты, афіцыйныя прафсаюзы, праўрадавыя асацыяцыі і г.д.) Больш за тое, грамадзянская супольнасць можа сутыкнуцца з праблемай як уцягнуць GONGOs і афіцыйных экспертаў у працу форуму, бо, прынамсі ў беларускім выпадку (насуперак паранаідальным страхам некаторых прадстаўнікоў НДА, якія баяліся, што Еўракамісія і ўрад “распішуць” спіс удзельнікаў на карысць GONGOs) улады проста “не рэкамендавалі” праўладным НДА удзел у працы Форуму.

Высновы і рэкамендацыі
Усе вышэйпералічаныя выклікі можна аднесці да “праблемаў росту.” Адказ на іх можа быць знойдзены пры захаванні кааператыўнага духу і далейшай павагі да прынцыпаў адкрытасці, што характарызавала першы этап працы Форуму. Але трэба памятаць, што Форум – гэта адна з магчымых формаў уплыву грамадзянскай супольнасці на працэсы ў рамках УП ці на ўнутрыпалітычныя працэсы. Ён мусіць даказаць сваю змястоўнасць і заваяваць аўтарытэт, прапанаваць іншым арганізацыям, таксама як удзельнікам УП з афіцыйнага і еўрапейскага бакоў, тое, што робіць супрацоўніцтва з ім плённым і атракцыйным, стварыць асяроддзе, якое было бы здатнае для далучэння да яго. Калі гэтага не адбудзецца або калі Форум будзе настойваць на нейкай эксклюзіўнасці (ці сяброўства, ці сваіх кантактаў з еўраструктурамі), то гэта будзе найхутчэйшы шлях у тую нішу дэкаратыўнага прадстаўніцтва, пра небяспеку якой так шмат казалі ініцыятары. Канкрэтнай праектнай працай тады будуць займацца іншыя суб’екты і праз іншыя каналы.

Якія ж крокі мусіць зрабіць Форум для рэалізацыі сваіх амбіцый, што можа ператварыць дэкларацыю пра намер у сапраўдны ўдзел ва ЎП?


Па-першае, ФГС павінен зрабіць лагічны пасля ўласнай інстытуцыяналізацыі крок і трансфармавацца ў нацыянальныя і рэгіянальную платформу для грамадскага і экспертнага дыялогу. Для гэтага “запусціць” паралельны працэс інстытуцыяналізацыі нацыянальных платформаў Форуму і “скразных” тэматычных платформаў, якія б аб’ядноўвалі арганізацыі і групы па сектаральнай прыкмеце. І ў тым, і ў іншым выпадку, нацыянальныя і сектаральныя групы мусяць запусціць свае працэсы абмеркавання і выпрацоўкі прапановаў па асноўных праграмах УП, кампенсуючы закрытасць афіцыйнага партнёрства актыўнасцю і адкрытасцю паралельнага грамадскага працэсу, паралельна ствараючы магчымасці для абмеркавання тых жа пытанняў з удзельнікамі афіцыйнага УП па-за рамкамі міжміністэрскіх сустрэчаў.
Па-другое, неабходна прадумаць стратэгію “ўцягвання” у працу ФГС новых суб’ектаў дзеля забеспячэння здольнасці паўнавартаснага ўдзелу ва ўсіх тэматычных платформах і працэсах УП, і, самае галоўнае – пачаць гэта ўцягванне ў рамках канкрэтных праектаў і ініцыятываў. У гэтым кантэксце, ФГС таксама мае даць рады з пэўным дэфіцытам легітымнасці, што быў створаны падчас “адбору” яго ўдзельнікаў. Форум быў скампанаваны прадстаўнікамі Еўракамісіі сыходзячы з пасланых заявак. У такім фармаце ФГС цяжка прад’яўляць прэтэнзіі на нацыянальным узроўні. Змена фармату на больш прадстаўнічы можа прывесці да таго, што грамадскім арганізацыям прыйдзецца пагадзіцца на больш шырокую ролю GONGO у ФГС. Фактычна гутарка ідзе пра пошук празрыстай працэдуры ратацыі і рэкрутацыі ўдзельнікаў ФГС у межах беларускага трэцяга сектару.
Па-трэцяе, ФГС мусіць зрабіць тое, што не ўдалося зрабіць ні ў Празе ні ў Бруселі – г.зн., вызначыцца з парадкам дня, вызначыць прыярытэты для сваёй працы па кожнай з тэматычных платформаў і па-за іх кантэкстам, і прапанаваць пэўныя “знакавыя” праекты, якія б увасаблялі прапановы грамадзянскай супольнасці як грамадствам краінаў-партнёраў, так і самаму ЕС. Такімі праектамі могуць быць, напрыклад, агульныя экалагічныя ініцыятывы, супольная кампанія за адмену візавага рэжыму, стварэнне бізнэс форуму УП, або распрацоўка рэгіянальных стратэгіяў энергетычнай бяспекі. Усе гэтыя прапановы ўжо прагучалі на Форуме і патрабуюць далейшай распрацоўкі экспертамі і грамадзянскімі актывістамі.
Па-чацвёртае, ФГС павінен падвысіць свой “лабісцкі” патэнцыял у краінах ЕС і ў Бруселі. Час ад часу вылучэнне такіх нерэалістычных прапановаў выклікана элементарным неразуменнем інстытуцыянальных аспектаў, практыкаў і правілаў гульні як у самім ЕС так і ў рамках міждзяржаўных пагадненняў, якія ён заключае. Еўрапейскі “лікбез”, дарэчы, мусіць стаць важным накірункам дзейнасці ФГС і ў гэтым недзяржаўным арганізацыям варта звярнуць увагу і заангажаваць у прыхільнікі прадстаўнікоў брусельскіх НДА, што маюць большы досвед камунікацыі і ўзаемадзеяння з еўраінстытутамі. На жаль, прысутнасць такіх НДА на Форуме ў Бруселі была мінімальнай і аніводнага прадстаўніка ад іх не было абрана ў раду ФГС.
Па-пятае, Форум мусіць прадумаць стратэгію пашырэння інстытуцыянальных рамак Партнёрства. Гэта можа быць найскладанейшай яго задачай, рэалізацыя якой запатрабуе каардынацыі дзеянняў, рэалізму ў чаканнях і ведання брусельскіх інстытуцыянальных практык. Адным са складнікаў такой стратэгіі можа стаць ініцыяванне праваабарончага працэсу ў межах УП (умоўна назавем яго Хельсінкі-2), які сутыкнецца з блакаваннем з боку пэўных нацыянальных урадаў. Запатрабуецца аналіз прававых актаў і пагадненняў, адмысловыя нацыянальныя і наднацыянальныя кампаніі, глыбокая экспертная праца. Усё гэта можа быць рэалізавана, калі будуць выкананы чатыры папярэднія рэкамендацыі.


: images -> stories -> documents
documents -> Biss бліц bb #28/2009BY, 02 November 2009
documents -> Маніторынг mo #03/2009BY, 10 Май 2009
documents -> Працоўныя з буйных прадпрыемстваў г. Менску
documents -> Даследаванне biss sa #04/2009BY, 01 June 2009
documents -> Беларускі фонд публічнай палітыкі ў супрацоўніцтве з Беларускім інстытутам
documents -> План дзеянняў па нармалізацыі адносін паміж беларуссю І ес
documents -> Ес І Беларусь: год 2007-ы biss blitz #12/07be, 5 cнежня 2007 г
documents -> Усходняе партнёрства: незавершаны гештальт Дзяніс Мельянцоў
documents -> Калектыўная бяспека І індывідуальныя інтарэсы дзяніс Мельянцоў
documents -> Новы патрыярх І “недасканалы” праваслаўны лідэр наталка Васілевіч




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка