Бюлетэнь Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў, 2008, №1 resume



Дата канвертавання15.05.2016
Памер174.41 Kb.
Бюлетэнь Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў, 2008, № 1 

RESUME: 

   The January issue of the newsletter expands on: 



  • The international theoretical and practical conference "The Traditions of M. V. Lomonosov and the Present" (Mikita Suprunčuk)

 

  The Conferences to come: 



  • "Dialectology and History of the Belarusian Language" (April 15–16, 2008)

  • "Lexicography and Terminology: Theory, Practice, History", commemorated to the 100-th anniversary of  Jonas Kruopas (April 23–25, 2008. Vilnius)

  • The scientific readings commemorated to Vladimir Karpov (March 15, 2008, Minsk)

  • “Actual problems of linguistics and lingvodidactics” Conference (commemorated to the 70th Anniversary of  Prof. H. Małažaj) (March 20-21, 2008, Brest)

 

  

Books received



A bibliography of foreign publications on Belarusian studies

Obituary 
  

 

РЕЗЮМЕ

Январьский выпуск бюллетеня включает информацию о:


  • международной научно-практической конференции «Традиции М.В.Ломоносова и современность» (Никита Супрунчук)

 

Будущие конференции:

  • Научные чтения памяти проф. В. А. Карпова (15 марта 2008 г., Минск)

  • “Актуальные проблемы языкознания и лигводидактики” (к 70-летию проф. Г.Н.Малажай) (20-21 марта 2008 г., Брест)

  • “Диалектология и история белорусского языка” (15–16 апреля 2008 г., Минск)

  • “Лексикография и терминология: теория, практика, история”, к 100-летию со дня рождения литовского лексикографа Йонаса Круопаса (23–25 апреля 2008 г., Вильнюс)

 
 

Новые поступления библиотеки МАБ

Библиография иностранных беларусистических публикаций

Некролог 
 
 

 

І. Адбылося 


 

Ламаносаўская канферэнцыя ў Гомелі

      Гомель здаўна быў вядомы як асяродак многіх народаў: беларусаў, украінцаў, рускіх, татар, яўрэяў і інш. У розныя часы ён належаў чарнігаўскім, ноўгарад-северскім (у тым ліку і Ігару, вядомаму са “Слова пра паход Ігараў”), кіеўскім, віленскім, серпухаўскім, віленскім, маскоўскім і, нарэшце, мінскім уладарам. І заўсёды гэты горад спачатку вабіў, потым мірыў і ўрэшце яднаў супернікаў, гасцей і гаспадароў. Таму, бадай, невыпадкова Гомель быў абраны для правядзення Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі “Традыцыі М. В. Ламаносава і сучаснасць”, прысвечанай 250-годдзю “Расійскай граматыкі” М. В. Ламаносава.

      Канферэнцыя прайшла 19–20 снежня 2007 года пры падтрымцы пасольства Расійскай Федэрацыі ў Рэспубліцы Беларусь (у рамках Года рускай мовы), Міністэрства адукацыі РБ, Гомельскага дзяржаўнага універсітэта імя Францыска Скарыны і Гомельскага абласного савета дэпутатаў, Таварыства Кірылы Тураўскага, Гомельскай спецыялізаванай славянскай бібліятэкі.

      Удзельнікаў канферэнцыі віталі саветнік пасольства Расійскай Федэрацыі ў Рэспубліцы Беларусь А. С. Ламакін, старшыня Гомельскага абласного савета дэпутатаў В. С. Сяліцкі, арганізатар і каардынатар канферэнцыі прафесар У. І. Коваль, члены рэктарата Гомельскага універсітэта і дэканата філалагічнага факультэта, якія прадставілі гасцям Гомельскую вобласць, акрэслілі некаторыя надзённыя праблемы рускай культуры і перспектывы Ламаносаўскіх чытанняў.

      Нягледзячы на напружаны час канца года, калі падводзяцца вынікі і рыхтуюцца справаздачы, госці і гаспадары забяспечылі высокі навуковы і арганізацыйны ўзровень канферэнцыі. Так, было заяўлена 50 дакладаў (з іх 21 ад прафесароў), прадстаўлена – 35 (з іх 15 ад прафесароў). Выступалі прадстаўнікі Украіны (Нежынскі універсітэт), Расіі (Белгарадскі, Разанскі, Тамбоўскі універсітэты) і Беларусі (Брэсцкі, Віцебскі, Гомельскі, Гродзенскі, Магілёўскі, Мазырскі універсітэты, БДУ і БДПУ).

      Камертонам ва ўсіх выступленнях, натуральна, гучалі словы вялікага расійскага Піндара. Пра іх успаміналі пры асэнсаванні наступных праблем: філалогія як сукупнасці навук і вучэбных дысцыплін (Н.Б. Мячкоўская, А.А. Кожынава, В.А. Ляшчынская, А.А. Белая і Л.С. Лушнік), рыторыка і культура маўлення (І.П. Кудраватых, А.А. Станкевіч), мова мастацкай літаратуры і стылістыка (В.А. Маслава, В.Д. Старычонак, С.Б. Кураш і А.І. Равуцкі, В.А. Капытка), гісторыя славян і славянскіх літаратурных моў (Л.Р. Машчэнская, Т.Р. Трафімовіч, А.В. Забарны), граматыка беларускай і рускай моў (А.А. Балтоўская, В.П. Русак), сучасныя лінгвістычныя тэорыі (У. І. Коваль, В.І. Сянкевіч, А.Ю. Крахмальнік) і інш.

      Пэўныя спрэчкі выклікалі даклады А.А. Лукашанца “Эвалюцыя поглядаў на катэгорыю стану ва ўсходнеславянскай лінгвістычнай традыцыі (ад М.В. Ламаносава да нашых дзён)” (Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі) і В.Б. Пераход “Роля М.В. Ламаносава ў станаўленні тэорыі стану і яе развіццё ў рускай граматычнай традыцыі” (Брэсцкі дзяржаўны універсітэт). У першым дакладзе была прапанавана такая выснова: “...можна меркаваць, што і для беларускай мовы супрацьпастаўленне “незалежны стан – залежны стан” таксама поўнасцю знаходзіцца ў сферы сінтаксісу, а не марфалогіі і для спрагальных форм дзеяслова неактуальная... Паколькі сучасная граматычная норма беларускай літаратурнай мовы практычна поўнасцю адмаўляе нарматыўны статус дзеепрыметнікаў незалежнага стану, то, відаць, увогуле здымаецца праблема супрацьпастаўлення дзеепрыметнікаў на незалежныя і залежныя. Такім чынам, катэгорыя стану можа быць поўнасцю выключаная з сістэмы граматычных катэгорый беларускага дзеяслова”. Паказальна, што стан дзеяслова абмяркоўваўся і на нядаўняй канферэнцыі “Граматычны лад беларускай мовы” ў Інстытуце мовазнаўства ў кастрычніку 2007 года (даклады А.П. Груцы, Г.Ф. Вештарт).

      У дакладзе Н.Б. Мячкоўскай (Белдзяржуніверсітэт) “Граматычная “брама вучонасці” Ламаносава: Мялецій Сматрыцкі і традыцыя нарматыўных апісанняў мовы” былі акрэслены наватарскія і традыцыйныя рысы граматык Міхаіла Ламаносава і Мялеція Сматрыцкага. У прыватнасці, у “Расійскай граматыцы” новым быў выбар рускай мовы ў якасці і мовы-аб’екта, і мовы-інструмента (метамовы). Вельмі сучаснымі падаюцца і асобныя граматычныя практыкаванні, якія зараз можна было б лічыць прыкладамі дыстрыбуцыйнага, трансфармацыйнага і кампанентнага аналізу.

      А.А. Кожынава (Белдзяржуніверсітэт) вылучыла шэраг палажэнняў фундаментальнай граматыкі Ламаносава, якія маюць універсальны, агульнамоўны ці тыпалагічны характар, напрыклад: “Пристойно кажется, чтобы бездушным вещам быть ни мужеского, ни женского, но некоего третиего рода, каков есть у нас род средний: море, небо, сердце, поле. Однако сие так беспорядочно, что и среднего рода имена животных знаменуют: дитя, жеребя. Хотя разделение родов во многих языках употребительно, однако слову человеческому нет в том необходимой нужды. Сие явствует, первое, из того, что они беспорядочны, как выше показано; второе, многие языки только мужеский и женский род имеют, как италиянский и французский; третие, в некоторых языках весьма мало отмены и отнюд нет никакого родов разделения. Так, в аглинском языке роды едва различаются и то в некоторых местоимениях. У турков и персов все имена одного общего рода” (даклад «“Расійская граматыка” М.В. Ламаносава як падручнік па тэорыі мовы»).

      У дакладзе В.Д. Старычонка (Белдзяржпедуніверсітэт) “Ад метафары М.В. Ламаносава да метафаралогіі сучаснай мовы” прасочваюцца паступовыя змены поглядаў на метафару і падобныя з’явы ад антычнасці да сучаснасці. Тут вылучаюцца аспекты даследавання гэтага троп. Вылучаюцца наступныя механізмы яго ўтварэння: замяшчэнне аднаго слова ці канцэпта іншым, узаемадзеянне двух сэнсаў, семантычны зрух з наслаеннем вобразна-эматыўнай семы, узаемадзеянне фокуса метафары (прыкметы, перанесенай на новае найменне) і рамкі (прыкметы новых дэнататаў, уключаных у працэс метафарызацыі), параўнанне, супастаўленне новага прадмета з ужо вядомым і інш.

      А.А. Станкевіч (Гомельскі дзяржуніверсітэт) бачыць навізну рыторык Ламаносава ў параўнанні з папярэднімі ў дасканалай класіфікацыі тропаў і фігур і ў наданні аратарскаму майстэрству нацыянальнага характару (даклад «“Рыторыка М.В. Ламаносава: традыцыі і наватарства»). А.І. Равуцкі і С.Б. Кураш (Мазырскі дзяржуніверсітэт) у паведамленні “Вучэнне М.В. Ламаносава ў кантэксце сучасных уяўленняў пра троп і тропавасць” у цэлым падтрымалі гэтую выснову, зазначыўшы таксама пэўную лагічную нястрогасць класіфікацыі Ламаносава і сінтэзіруючы, параджальны характар яго рэкамендацый у адрозненні ад сучасных, у большасці аналітычных.

      Як справядліва адзначыў У. І. Коваль (Гомельскі дзяржуніверсітэт), “ідэі, якія вялікі навуковец выклаў у сярэдзіне 18 стагоддзя, аказваюцца на дзіва сугучнымі нашаму часу”. Пацверджанне гэтаму можна знайсці ў зборніку дакладаў, які быў выпушчаны напярэдадні форуму. Нарада паспрыяла плённаму абмену думкамі прадстаўнікамі розных навуковых цэнтраў і філалагічных школ. Як у жыцці Ламаносаў быў даследчыкам-універсалам, спалучаючы прыродазнаўчыя і гуманітарныя доследы, так і пасля смерці яго працы сталі своеасаблівай лінзай, павелічальным шклом, якое дазваляе адрозніць сярод лінгвістычных наробкаў сапраўды каштоўныя пэрліны і недаўгавечныя зіхаткія льдзінкі.

      Удзельнікі канферэнцыі былі сустрэты гамяльчанамі вельмі прыхільна, сардэчна, клапатліва. Асабліва пяшчотнымі аказаліся супрацоўнікі Гомельскай спецыялізаванай славянскай бібліятэкі. Усе вучоныя выказалі шчырую ўдзячнасць арганізатарам і спадзяванне, што планы аб правядзенні Ламаносаўскіх чытанняў у Гомелі ў 2008 годзе спраўдзяцца. 

      Мікіта Супрунчук,



кафедра тэарэтычнага і славянскага мовазнаўства

Беларускага дзяржаўнага універсітэта 
 
 

ІI. Адбудзецца 

Кафедра прикладной лингвистики Белгосуниверситета проводит 15 марта 2008 г. научные чтения, посвященные памяти профессора В. А. Карпова. Предлагается следующая тематика:



  • Общая теория систем как методология науки.

  • Приложения ОТС в разных предметных областях.

  • Принцип симметрии / асимметрии в разных науках.

  • Прикладная лингвистика в Беларуси: состояние и перспективы развития.

Заявки (фамилия, имя, отчество, тема доклада, контактный электронный адрес и телефон) просим присылать до 5 марта по адресу: ang_laur@hotmail.com или gellka@tut.by или по телефону 254-06-15 (Головня Анастасия Ивановна, GolovnjaAl@tut.by).

Начало чтений 15 марта в 10.00. Материалы чтений (до 5 страниц текста) будут опубликованы. Тезисы докладов принимаются после выступления в распечатанном виде и на дискете (шрифт Times New Roman 14, интервал одинарный, поля: верхнее - 3 см, нижнее 3,9 см, левое и правое - 3 см).

Организационный взнос па публикацию материалов 25 тыс. белорусских рублей. 
 
 

Кафедра беларускага мовазнаўства Брэсцкага дзяржаўнага універсітэта імя А. С. Пушкіна 20-21 сакавіка 2008 г праводзяць Рэспубліканскую навуковую канферэнцыю “Актуальныя праблемы мовазнаўства і лінгвадыдактыкі”, прысвечаную 70-годдзю з дня нараджэння прафесара Галіны Мікалаеўны Малажай 

Плануецца праца па наступных кірунках: мовазнаўства, лінгвадыдактыка, педагогіка, культуралогія, літаратуразнаўства.

Праблематыка выступленняў:



  • лінгвістычная і метадычная спадчына прафесара Г.М. Малажай;

  • асоба Г.М. Малажай: жыццё, вучоба, шлях у філалогію, навукова-творчыя набыткі, калегі, вучні;

  • навуковая школа прафесара Г.М. Малажай;

  • аспекты моўных даследаванняў (лексікалогія, фразеалогія, словаўтварэнне, граматыка, лексікаграфія, транслінгвістыка, дыялекталогія і інш.);

  • пытанні выкладання мовы і літаратуры ў школе і ВНУ;

  • міжпрадметныя сувязі ў выкладанні беларускай мовы і літаратуры;

  • фальклор - літаратура - культура.

Форма ўдзелу ў канферэнцыі: пленарны даклад - да 15 хвілін, секцыйны - да 10 хвілін.

Заяўку для ўдзелу ў канферэнцыі неабходна даслаць у аргкамітэт да 10 лютага 2008 г. з на адрас: 224016 г. Брэст, вул. Міцкевіча, 28. E-mail: bellingv(g)@brsu.brest.by.

Узнос для ўдзелу ў канферэнцыі - 25 тысяч беларускіх рублёў (падаецца пры рэгістрацыі).

Выданне зборніка навуковых прац плануецца па заканчэнні канферэнцыі. Пры выданні зборніка аргкамітэт пакідае за сабой права рэдагавання тэкстаў.

Патрабаванні да афармлення матэрыялаў: да 4 старонак камп'ютарнага набору, набраных у рэдактары Word for Windows шрыфтам Times New Roman 14, захаваных у фармаце праз 1 інтэрвал. Палі: верхняе - 35 мм, правае, левае, ніжняе - 25 мм. Абзац -1,25 см. Першы радок - злева ініцыялы і прозвішча аўтара, горад. Наступны радок - назва матэрыялу вялікімі літарамі (па цэнтры). Праз радок друкуецца матэрыял са стандартнымі адступленнямі. Спасылкі даюцца ў тэксце ў дужках. Першая лічба - нумар са спіса літаратуры, наступная - старонкі. Да прыкладу: [5, с 12]. Пасля асноўнага тэксту падаюцца спасылкі. Матэрыялы падаюцца ў электронным і раздрукаваным выглядзе падчас рэгістрацыі ўдзельнікаў канферэнцыі.

Кантактныя тэлефоны: (8-016) 21-63-50 (кафедра беларускага мовазнаўства), 21-53-26, 794-67-35 (загадчык кафедры Новік Марыя Іванаўна), 41-83-00, 260-01-90 (Пашкевіч Мікалай Іванавіч), 23-98-41, 226-95-66 (Яўдошына Ларыса Іванаўна). 

ЗАЯЎКА


на ўдзел у Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі

"АКТУАЛЬНЫЯ ПРАБЛЕМЫ МОВАЗНАУСТВА

I ЛІНГВАДЫДАКТЫКІ",

прысвечанай 70-годдзю з дня нараджэння

прафесара Галіны Мікалаеўны Малажай


  1. Прозвішча, імя, імя па бацьку 

  2. Месца працы 

  3. Пасада 

  4. Вучоная ступень, званне 

  5. Паштовы адрас 

  6. Кантактны тэл. (+ код) 

  7. Факс E-mail 

  8. Назвадаклада 

  9. Браніраванне гатэлю (адзначыць):

  • 1-месны нумар

  • 2-месны нумар

  • Не патрэбна

Подпіс  Дата

Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі 15–16 красавіка 2008 г. ладзіць Міжнародную навуковую канферэнцыю “Дыялекталогія і гісторыя беларускай мовы”.


Прапануюцца наступныя тэмы для абмеркавання:

1. Гістарычная граматыка беларускай мовы.

2. Мова і тэксталогія помнікаў пісьменства XIV-XVIII стст.

3. Гістарычная лексікаграфія.

4. Гістарычная лексікалогія і фразеалогія.

5. Гісторыя беларускай мовы і анамастыка.

6. Літаратурная мова і дыялекты.

7.  З гісторыі дыялекталагічных даследаванняў.

8. Дыялектная лексікалогія і лексікаграфія.

9. Сучасны стан беларускіх народных гаворак.

10. Лінгвістычная геаграфія як асобная галіна дыялекталогіі.

11. Сацыялінгвістычная сітуацыя ў сучаснай вёсцы.

12. Стан беларускіх народных гаворак, якія пацярпелі ад Чарнобыльскай аварыі.

13. Дыялекталогія, этымалогія і анамастыка. 

     Рабочыя мовы канферэнцыі – усе славянскія. 

     Правілы афармлення артыкула

     Аб'ём артыкула – да 5 старонак, шрыфт Times New Roman, кегль 14, праз адзінарны інтэрвал, без знакаў пераносу, абзац – 1,25 см, палі – 2 см.

     Калі артыкул змяшчае шрыфты, адрозныя ад Times New Roman, то яны павінны прадстаўляцца асобна ў электронным выглядзе. Копіі табліц, схем, малюнкаў (абавязкова электронная версія) неабходна прадубліраваць асобнымі файламі.

     На першай старонцы ўказваюцца: ініцыялы, прозвішча аўтара; горад (краіна – для замежных удзельнікаў) – указваць справа зверху над назвай артыкула. Назва артыкула даецца вялікімі літарамі, па цэнтры; пры наяўнасці падзагалоўка – малымі літарамі.

     Бібліяграфічныя спасылкі ў тэксце артыкула даюцца ў квадратных дужках. Першая лічба – нумар крыніцы ў спісе літаратуры, другая – нумар старонкі. Нумар крыніцы і нумар старонкі раздзяляюцца двухкроп’ем, нумары крыніц – кропка з коскай. Напр.: [1], [2:27], [3:49; 4:127 – 131], [5; 7; 9], шматтомнае выданне – [5 (1: 160)]. Зноскі даюцца ў канцы артыкула. У сказе кропка ставіцца пасля дужак, зносак. Спіс выкарыстанай літаратуры прыводзіцца ў канцы артыкула 12 кеглем. Бібліяграфічныя крыніцы даюцца ў парадку цытавання. Пры афармленні артыкула не выкарыстоўваць прымусовыя пераносы, разрывы старонак, дадатковыя прабелы.

      Аргкамітэт пакідае за сабой права адбору тэкстаў дакладаў для публікацыі. 

Заяўкі на ўдзел у канферэнцыі да  15 сакавіка 2008 г. накіроўваць на адрас: 220072, г.Мінск, вул. Сурганава, 1, корпус 2, аргкамітэт канферэнцыі. У заяўках указваюцца прозвішча, імя, імя па бацьку, тэма даклада або паведамлення, месца працы, пасада, вучоная ступень і званне, адрас для сувязі. Матэрыялы дакладаў (абавязкова друкаваны і электронны варыянты) прымаюцца падчас рэгістрацыі. 

     Тэлефоны для даведак: 284-02-50; 284-27-18;

E-mail: inlinasbel@tut.by, iharkap@gmail.com

     Праезд, харчаванне і пражыванне ўдзельнікаў канферэнцыі за кошт камандзіруючых арганізацый. Арганізацыйны ўзнос – 20 тысяч беларускіх рублёў. 

Институт Литовского языка, Центр терминологии и Центр лексикографии в Институте литовского языка (P. Vileišio g.5, Vilnius) проводят 23-25 апреля 2008 г. Международную конференцию «Лексикография и терминология: теория, практика, история», посвященную 100-летию со дня рождения литовского лексикографа Йонаса Круопаса (1908–1975).

Проблематика конференции:



  • теоретические проблемы лексикологии, терминологии и лексикографии;

  • архаичная лексика и историческая лексикография;

  • исторические вопросы терминологии;

  • взаимоотношения между национальной и заимствованной терминологией;

  • нормативность терминов и научная терминография;

  • нормативная лексикография;

  • лексические базы данных и создание новых словарей.

Тезисы докладов (1 страница, шрифт – Times New Roman, 12 пт.) выслать до 15 февраля 2008 г. электронной почтой на следующие адреса: dianas@lki.lt; vilija.sakalauskiene@lki.lt.

Заявку на участие в конференции просим прислать до 15 января 2008 года.

Организационный взнос – 15 EUR.

Контактные тел.: + 370 5 234 71 98, + 370 5 234 71 95

Веб страница: www.lki.lt.

Языки конференции: литовский, английский, русский.

Время пленарных докладов – до 30 мин., секционных – до 20 мин.

Заявка на участие в конференции


Имя...........................................................

Фамилия...................................................

Тема доклада...........................................

Ученая степень и звание........................

Место работы и должность....................

Адрес........................................................

Телефон....................................................

Адрес электронной почты.....................


 
 
 

Новыя паступленні бібліятэкі МАБ

Pogranicza Białorusi w perspektywie interdyscyplinarnej – Памежжы Беларусі ў міждысцыплінарнай перспектыве, Warszawa 2007. 511 с.

Acta Albaruthenica 7. Literatura. Język. Kultura. Red. naukowa Mikołaj Timoszuk i Mikołaj Chaustowicz. Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Międzynarodowa Asocjacja Białorutenistów. Warszawa 2007. 483 s. 

Апублікавана за межамі Беларусі

Pogranicza Białorusi w perspektywie interdyscyplinarnej – Памежжы Беларусі ў міждысцыплінарнай перспектыве, Warszawa 2007. 511 с.

Elżbieta Smułkowa. Wokól pojęcia pogranicza. Wschodnie i zachodnie pogranicze Białorusi w ujęciu porównawczym 5

Elżbieta Smułkowa, Anna Engelking. Uwagi o metodzie badań terenowych na pograniczach Białorusi 15

Алесь Смалянчук Гісторыя і памяць: канфлікт ці супольная рэканструкцыя мінулага? 19

Нина Мечковская. Трасянка в континууме белорусско-русских идиолектов. Кто и когда говорит на трасянке? 27 
Historia і ратіęć historyczna na pograniczach Białorusi

Гісторыя і гістарычная памяць на памежжах Беларусі

Сяргей Хоміч. Фарміраванне беларуска-расійскай мяжы ў XXcт. 61

Ірына Раманава. Жыццё ва ўмовах савецкага пагранічча. Беларускае пагранічча па савецкі бок дзяржаўнай мяжы ў 1930-я гг.  73

Сяргей Токць. Змены этна-канфесійнай структуры насельніцтва Гарадзеншчыны ў другой палове XX cт.  101

Алесь Смалянчук. Другая сусветная вайна ў памяці насельніцтва заходняга і ўсходняга памежжа Беларусі 121

Надзея Сычугова. Паходжанне і гістарычны лёс палякаў у памяці насельніцтва наваколля Мазыра 157 


Tożsamość lokalna i ponadlokalna mieszkańсów pogranicza

Лакалышя і надлакалышя тоеснасць жыхароў памежжа

Karolina Lichtarowicz. Swojskość i lokalność w świadomośсi mieszkańców wiejskich terenów pograniczy Białorusi 169

Эдуард Мазько. Падарожжа na-за лакальнасць: „ нашыя” людзі паміж ,,сваім” і “чужым” светам 179

Anna Engelking. „Nacja” і „nacjonalność” jako kategorie identyfikacji i tożsamości mieszkańców wsi na wschodzie Białorusi 209

Таццяна Іванова. „Мяшаная мова” - „мяшаны свет” 225

Вольга Шаталава. Палітычныя лідэры і ўлада ва ўяўленнях жыхароў беларуска-расейскага памежжа 231

Святлана Чувак. Калгас: селянін - праца - зямля (да спробы гісторыка-антрапалагічнага аналізу) 241 
Język i świadomość językowa na pograniczach Białorusi

Мова і моўная свядомасць нa памежжах Беларусі

Ірына Будзько. Лінгвістычны і сацыялінгвістычны характар беларускага памежжа. Да пастаноўкі праблемы 259

Joanna Getka. „Po naszemu” - charakterystyka świadomośći językowej mieszkańców pogranicza białorusko-rosyjskiego 281

Mirosław Jankowiak. Zakres funkcjonowania języka białoruskiego i stan zachowania gwary na przykładzie wybranych miejscowości w okolicach Horek w obwodzie mohylewskim 293

Мадина Алексеева. Язык белорусской школы в 1920-40 гг. (в представлении жителей белорусско-русского пограничья) 317

Marta Wojewódzka. „Katruchińskij ТАК? lemiezień“ – język drybińskich szapowałów 325

Maryja Łucewicz-Napałkow. „Wiencej po polsku“, czyli o sytuacji socjolingwistycznej na północno-zachodniej Grodzieńszczyźnie 335

Regina Sawicka. Polszczyzna w codziennej komunikacji na Grodzieńszczyźnie (na przykładzie wybranych wsi) 347

Ольга Дивина Белорусско-польское пограничье: коммуникативные коды на территории Беларуси u Польши 355

Ewa Wojtyra. Sytuacja socjolingwistyczna we wsiach Ostrów Południowy i Klejniki na wschodniej Białostocczyźnie 369 


Kultura tradycyjna na pograniczu w procesie przemian modernizacyjnych

Традыцыйная культура na памежжы ў працэсе мадэрнізацыйпых зменаў

Вольга Лабачэўская. Традыцыйнае адзенне як маркер этнічнай ідэнтыфікацыі на памежжы 389

Вольга Лабачэўская. Абрад „гуляць ікону” як праява народнага хрысціянства на беларуска-расійскім памежжы 403

Ірына Алюніна. “Бог, чы ё чы не, а верыць троху ж нада” – аб некаторых элементах рэлігійнай свядомасці жыхароў усходняга памежжа Беларусі 431

Grażyna Charytoniuk. Białoruski obrzęd dziadów w literaturze przedmiotu i w pamięci mieszkańców wsi 439 
 
 

Acta Albaruthenica 7. Literatura. Język. Kultura. Red. naukowa Mikołaj Timoszuk i Mikołaj Chaustowicz. Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Międzynarodowa Asocjacja Białorutenistów. Warszawa 2007. 483 s.

LITERATURA

Aleksander Barszczewski (Warszawa, Polska) Беларускі навуковы pyx на эміграцыі ў ацэнцы

Вітаўта Тумаша 8

Katarzyna Bortnowska (Warszawa, Polska) Świat przedstawiony w poezji przedstawicieli pokolenia „Bum-Bam-Litu” 16

Iryna BURDZIALOWA (Mińsk, Białoruś) Сімволіка ў паэме Я. Купалы На Куццю 36

Grażyna Charytoniuk-Michiej (Białystok, Polska)  Творы Янкі Купалы і Якуба Коласа ў польскіх пасляваенных перакладах 42

Mikołaj Chaustowicz (Warszawa, Polska) Вершы Ігнацы Яцкоўскага 53

Anna Demianiuk (Warszawa, Polska) Пакручасты лёс чалавека на крыжовых дарогах гісторыі (Аўген Калубовіч На крыжовай дарозе) 72

Jerzy GarbiŃski (Warszawa, Polska) Семантыка іроніі ў паэтычным слове Янкі Купалы (1906-1926 гг.) 79

Siarhiej Kawalou (Lublin, Polska) Эпісталярная спадчына Барбары Радзівіл 90

Pawieł Nawumienka (Mińsk, Białoruś) Жанравая разнастайнасць коласаўскага апавядання 99

Agnieszka Prymak-Lewtak (Lublin, Polska) Z zakątków Europy ku światu. Propozycja podróży według Wspomnień Wołynia, Polesia i Litwy J. I. Kraszewskiego ...102

Ludmiła SІŃKOWA (Mińsk, Białoruś) Творчасць Янкі Юхнаўца ў асэнсаванні айчынных і замежных беларусістаў 122

Beata SlWEK (Lublin, Polska) Rozburzone gniazdo Janki Kupały jako dramat intertekstualny 128

Tomasz Wielg (Opole, Polska) Literacki portret Konstantego Kalinowskiego w twórczości Uładzimira Karatkiewicza 137


JĘZYK

Nina Barszczewska (Warszawa, Polska) Роля роднае мовы ў вызначэньні нацыянальнае тоеснасьці (ва ўспрыняцьці беларускай дыяспары)  148

Agnieszka Borowiec (Lublin, Polska) Uwagi о derywacji sufiksalnej subiektów czynności w języku białoruskim i polskim  160

Jadwiga Głuszkowska-Babicka (Warszawa, Polska) Mikrotoponimy motywowane wyrażeniami przyimkowymi w północno-wschodniej Polsce      167

Iryna Haponienka (Mińsk, Białoruś) Роля Янкі Купалы ў фарміраванні сістэмы вобразна- 
пераносных значэнняў беларускай мовы     172

Teresa Jasińska-Socha (Warszawa, Polska) Niekategorialne nazwy miejsca wyrażane przez wyrazy obcego pochodzenia w języku białoruskim     180

Radosław Kaleta (Warszawa, Polska) Асноўныя марфалагічныя адрозненні паміж наркомаўкай і тарашкевіцай     192

Jan Kamieniecki (Wroclaw, Polska) Wpływ wschodniosłowiańskich tlumaczeń Pisma Świętego na biblijne przekłady Szymona Budnego     207

Hanna KULESZ (Mińsk, Białoruś) Паланізм кабета ў беларускім моўным узусе     213

Kaciaryna Lubieckaja (Mińsk, Białoruś) Тэрміналагічная эквівалентнасць у лексікаграфіі     219

Kazimiera Pastusiak (Warszawa, Polska) Rośliny w zbiorze O. Kolberga - mianownictwo oraz ich praktyczne zastosowanie     224

Łarysa Pisarek (Wroclaw, Polska) Беларускі злучнік АБЫ на фоне польскага ABY     232

Tacciana Ramza (Mińsk, Białoruś) Маўленне тутэйшых (на матэрыяле п’есы Янкі Купалы)     238

Michał Sajewicz (Lublin, Polska) Odczasownikowe nazwy subiektów z formantami -lo, -un, -ač w nadnarwiańskich gwarach Białostocczyzny     246

Halina Stundis (Zielona Góra, Polska) Parenteza w interpozycji polskich i białoruskich wypowiedzeń oznajmujących     263

Maryna Swistunowa (Mińsk, Białoruś) Аб некаторых стылявых адметнасцях мовы палемічных  твораў I. Пацея     274

Bazyli Tichoniuk (Zielona Góra, Polska) Miejscowe formy identyfikacji osób - mieszkańców wsi Skupowo na Białostocczyźnie - w latach 60-ych XX w.     284

Piotr Złotkowski (Lublin, Polska) Etniczno-kulturowa specyfika historycznej antroponimii

okolic Brańska na Podlasiu     287 
KULTURA. HISTORIA

Walery Bielakurski, Żanna Biełakurskaja (Mińsk, Białoruś) Ha філасофскі часам лад настроіш думкі ты ў самоце (Якуб Колас - філосаф)      296

Mariusz Korzeniowski (Lublin, Polska) Reemigracja polskiej ludności uchodźczej z Białorusi wlatach 1917-1918     303

Irina Lappo (Lublin, Polska) О pewnym polsko-białoruskim nieporozumieniu z rosyjskim klasykiem w tle     319

Oleg Łatyszonek (Białystok, Polska) „Белая Русь” у Polonii Шымона Старавольскага     331

Dorota Michaluk (Toruń, Polska) Delegacja Białoruskiej Republiki Ludowej na Konferencji 


Pokojowej w Paryżu     335

Eugeniusz Mironowicz (Białystok, Polska) Sowiecki ruch partyzancki na Białorusi w latach 1941-1944     346

Uładzimir Padalinski (Mińsk, Białoruś) Праблема статусу Інфлянтаў у дачыненнях палітычных  літаў ВКЛ і Польшчы (1582-1586 гг.)     356

Włodzimierz Pawluczuk (Białystok, Polska) Ideologia białoruska w XX wieku      366

Tacciana Roszczyna (Mińsk, Białoruś) Беларуска-польскае супрацоўніцтва ў галіне кнігазнаўства і бібліятэказнаўства: стан і перспектывы     378

Dorota Sula (Wałbrzych, Polska) Powojenne migracje ludności polskiej i białoruskiej     384

Anatol Trafimczyk (Baranawiczy, Białoruś) Антысавецкія настроі ў настаўніцкім асяродку школ заходніх абласцей БССР (1939-1941 гг.)     397

Andrej Unuczak (Mińsk, Białoruś) Янка Купала i „заходнерусізм” у „нашаніўскі перыяд” ....    410

Artur Wysocki (Lublin, Polska) Obraz Sowietów w anegdocie okupacyjnej na ziemiach 
północno-wschodnich II Rzeczypospolitej (1939-1941)     420

Józef Ziemczonok (Warszawa, Polska) Канстанцін Тызенгаўз як даследчык фауны Ўсходняй і Цэнтральнай Еўропы     434 


RECENZJE, MATERIAŁY, SPRAWOZDANIA

Mikołaj Timoszuk (Warszawa, Polska) Język „Kroniki Bychowca” w monografii Lilii Citko     444

Nadzieja Panasiuk (Warszawa, Polska) Беларускае прыгожае пісьменства ў глабальным кантэксце     451

Józef Ziemczonok (Warszawa, Polska) Кніга пра польска-беларускія адносіны     454

Mikołaj Chaustowicz, Mikołaj Timoszuk (Warszawa, Polska) Лісты да Святога Пятра     459

Helena Głogowska (Białystok, Polska) Янка Купала i Якуб Колас у свядомасці грамадзян Польшчы ў пачатку XXI ст     466 




НЕКРАЛОГ

Фердынанд Нойрайтэр

(15.VI.1928 – 31.XII.2007)

     31 снежня 2007 года пасля раптоўнай хуткацечнай хваробы памёр аўстрыйскі перакладчык, актыўны папулярызатар беларускай культуры Фердынанд Нойрайтэр

     Фердынанд Нойрайтэр нарадзіўся 15 чэрвеня 1928 года ў Рызе, з 1937 года жыў у Аўстрыі. У 1946 годзе скончыў класічную гімназію. Вывучаў англійскую і раманскія мовы, а з канца 1950-х – польскую, беларускую, украінскую, актыўна цікавіўся кашубскай культурнай спадчынай. З 1959 па 1969 гг. выкладаў у Зальцбургскім народным вячэрнім універсітэце курс “Культура менш значных народаў Еўропы”, які ўключаў у тым ліку і гісторыю беларускай літаратуры. Асаблівасці беларускай мовы (аканне, дзеканне, цеканне) Фердынанд Нойрайтэр тлумачыў сваім чытачам тады, калі сам яшчэ не чуў ніводнага жывога беларускага слова!

     У 1978 г. апублікаваў па-нямецку “Гісторыю кашубскай літаратуры” (у 1982 г. выйшла па-польску).

     Быўшы на Беласточчыне ў пачатку 80-х, пазнаёміўся з Сакратам Яновічам. У лістападзе 1981 г. беластоцкі тыднёвік “Ніва” надрукаваў інтэрв’ю з Ф.Нойрайтэрам Сакрата Яновіча. Пазней аўстрыйскі навуковец наведаў Скарынаўскую бібліятэку ў Лондане.

     Выдаў дапаможнік для нямецкамоўных студэнтаў “Беларуская анталогія: Хрэстаматыя па беларускай літаратуры (з нямецкімі перакладамі)” (Мюнхен, 1983), якую склалі творы сарака беларускіх пісьменнікаў ХІХ – ХХ стагоддзяў. У дапаможніку беларуская літаратура была пададзена ў яе цэласці, без раздзялення на савецкую і несавецкую (былі ўключаны, напрыклад, творы Алеся Гаруна, Казіміра Сваяка, Наталлі Арсенневай, Ларысы Геніюш, Алеся Барскага, Сакрата Яновіча). Усяго ў анталогіі змешчаны семдзесят восем перакладзеных Ф.Нойрайтэрам вершаў, пятнаццаць празаічных урыўкаў і чатыры фрагменты з драматычных твораў. Гэтая праца была зроблена пры адсутнасці якога-небудзь паважнага беларуска-нямецкага слоўніка.

    Ф.Нойрайтэр апублікаваў некалькі артыкулаў пра Беларусь і беларускую культуру: “Янка Купала – паэт з Беларусі”, “Беларусь – папялушка Еўропы”. Пераклаў на нямецкую мову раман Ю.Попкі “Свеціць у тумане” (1985), працу Р.Астроўскага “Беларусь з Х па XVI стагоддзе” (1986),  прадмову да беларуска-нямецкага выдання “Слова аб паходзе Ігаравым” (1987), зборнік артыкулаў “Вытокі беларускай нацыі і культуры” (1988).

     Фердынанд Нойрайтэр быў удзельнікам І Кангрэса беларусістаў у 1991 г., неаднойчы друкаваўся ў выданнях МАБ (Беларусіка-1, Беларусіка-16, Беларусіка-18).

     У апошнія гады жыцця актыўна супрацоўнічаў з беластоцкім выданнем “Год беларускі – Annus Albaruthenicus”. У 3-м нумары выдання за 2002-гі год апублікаваны па-нямецку артыкул Ф.Нойрайтэра “Мой шлях да Беларусі” і яго пераклады на нямецкую мову твораў Максіма Багдановіча, Янкі Купалы, Якуба Коласа, Петруся Броўкі, Максіма Танка.

     Знаёмства з беларускай мовай у Фердынанда Нойрайтэра адбылося ў 1947 г., калі ён купіў у Вене маленькі “Беларускі моўны дапаможнік”, выдадзены ў час вайны. З той пары аўстрыйскі навуковец і перакладчык прайшоў вялікі шлях, перастварыўшы на роднай нямецкай мове многія шэдэўры беларускай літаратуры.

     Культурныя дзеячы Беларусі і замежныя беларусісты захаваюць найлепшы ўспамін пра вялікага сябра Беларусі Фердынанда Нойрайтэра.  



       Вечная памяць! 

Ад імя камітэта МАБ,

Сяргей Запрудскі,

старшыня 


Калі Вы не хочаце атрымліваць падобнай інфармацыі, калі ласка, паведаміце на адрас mabinfo@gmail.com 

If you wish to have your address removed from mailing list, please, send a message to  mabinfo@gmail.com
: pipermail -> slawistik -> attachments
attachments -> Бюлетэнь Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў, 2007, №9-11 резюме
attachments -> Дарагія сябры! Прапануем Вам чарговы бюлетэнь га “маб”
attachments -> Дыялектная дыферэнцыяцыя старабеларускай літаратурна-пісьмовай мовы
attachments -> Дарагія сябры! Прапануем Вам чарговы бюлетэнь Грамадскага аб’яднання “Міжнародная асацыяцыя беларусістаў”
attachments -> Дз. Саўчанка перспектывы сучасных расійска-беларускія зносін у святле інтэграцыйных працэсаў
attachments -> Dear colleagues!
attachments -> Дарагія сябры! Прапануем Вам чарговы бюлетэнь га “маб”
attachments -> Дарагія сябры! Прапануем Вам чарговы бюлетэнь га “маб”
attachments -> Дарагія сябры! Прапануем Вам чарговы бюлетэнь га “маб”
attachments -> Resume: The March-April issue of the newsletter expands on




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка