Цэнтр сельскага савета



Дата канвертавання18.12.2016
Памер96.08 Kb.




Падороск


Вёска ў Ваўкавыскім раёне

Гродзенскай вобласці

Размешчана ў нескалькіх кіламетрах паўднёва-усходней Ваўкавыска

Цэнтр сельскага савета

Для тых, хто хоць раз праязджаў па аўтадарозе Гродна – Ваўкавыск – Ружаны, з усіх населенных пунктаў яскравымі ўспамінамі паўстае вёска Падароск. Маляўніча раскінулася гэтае старажытнае паселішча на берагах невялікай рачушкі Зяльвянкі. Знаходзячыся ў 97-мі км ад Гродна і 26-ці км ад раённага цэнтра Ваўкавыска, Падароск прыцягвае да сябе ўвагу турыстаў і ўсіх тых людзей, якія неабыякавыя да прыгажосці свайго краю, перш за ўсё шляхецкай сядзібай, якая знаходзіцца на ўскрайку вёскі каля асноўнай аўтадарогі.

Першае ўпамінанне аб Падароску, нам вядомае, адносіцца да 1522 года, калі ў пераліку касцёлаў Віленскай каталіцкай епархіі названы Падароскі касцёл. Паселішча існавала і раней, аб чым ускосна сведчыць знойдзены паўгрош Аляксандра Ягелончыка. Праз Падароск праходзіць шлях, які з даўніх часоў звязвае Гродна і Брэст, зручнае месца для пераправы праз Зяльвянку. Сама назва звязвае вёску з дарогай. Аб гэтым жа гавораць мясцовыя паданні. Па адной версіі па дарозе на Ружаны спынялася тут Кацярына ІІ, па другой – назва вёскі ўзнікла, калі везлі хрустальную труну памёрлай у Ерусаліме паненкі Бохвіц, а дарогу пасыпслі пялёсткамі руж. Адсюль і пайшла назва “па дарозе роз” – Падароск.

З імем Мікалая Ташкевіча звязана адна з загадак Падароска. У інвентары Падароска за 1659 год ён упамінаецца як уладальнік Старога Падароска, у той час, як уладальнікам Падароска названы Карл Дольскі. Магчыма існаванне двух Падароскаў звязана з войнамі таго часу. Вядома, што Падароск моцна пацярпеў у час баявых дзеянняў. У 1660 годзе дзеля паляпшэння становішча мястэчку Падароск было дадзена Магдэбургскае права.

Падароск быў значным паселішчам. На карце Томаша Макоўскага 1613 года ён пазначаны як адно з буйнейшых мястэчак ваяводства. У ХVІІ стагоддзі ўладальнікамі маёмасці ў Падароску, акрамя Дольскіх і Тышкевіча , называюцца Касцюшкі. Цікава было б даведацца, ці не родня яны Тадэвушу Касцюшку.

Акрамя царквы ў Падароску знаходзіцца яшчэ некалькі цікавых помнікаў архітэктуры: сядзібны дом ХVІІІ – ХІХ стагоддзяў з паркам, будынак карчмы (узрост невядомы), спіртзавод, адкрыты ў 1862 годзе, гаспадарчыя пабудовы маёнтка, дом пана Стоцкага з сырцовай цэглы, будынак гміны 1920 гадоў, сялянскія жылыя дамы ХІХ – ХХ стагоддзяў. Адзін з гаспадарчых будынкаў, па некаторых меркаваннях, з’яўляецца перабудаваным першапачатковым домам уладальнікаў Падароска. Гэты будынак патрабуе асаблівых даследванняў.

У разбураным выглядзе захаваўся радавы склеп яшчэ аднаго роду ўладальнікаў Падароска. Сын вядомага пісьменніка-філосафа Фларыяна Бохвіца, Раман набыў маёнтак у Падароску ў 1854 годзе.

Раман Бохвіц пабудаваў спіртзавод, вадзяны млын (згарэў у 1970 гады), сукнавальню (захаваўся фундамент) і шмат іншага.

Напэўна, многім вядома імя яшчэ аднаго выхадца з Падароска – Максіміліян Станіслаў Рыла. Ён нарадзіўся ў Падароску 31 снежня 1802 года ў збяднелай шляхецкай сям’і. Стаў правобразам падарожніка ў паэме Юліюша Славацкага, прысвечанай Мікалаю Радзівілу Сіротке. Яго жыццё і дзейнасць, таксама, хавае шмат цікавага і невядомага.

У Падароску з даўняга часу існавала свая сістэма адукацыі. Жыхары вёскі мелі магчымасць наведваць Лыскаўскае вучылішча, Свіслачскую гімназію. У 1860 годзе, адным з першых на Беларусі, адкрылася народнае вучылішча, якое праіснавала да пачатку першай сусветнай вайны. Знойдзены дакумент за 1871 год, які сведчыць, што народнае вучылішча ў той час наведвалі 57 хлопчыкаў і 8 дзяўчат – дзеці мясцовых сялян. У вучылішчы быў дырэктар і два настаўнікі, якія выкладалі Закон Божы, арыфметыку, граматыку. Даваліся пачатковыя веды па гісторыі, літаратуры і прыродазнаўству. У 1921 годзе адкрылася пачатковая польская школа з чатырохгадовым тэрмінам навучання. Праіснавала яна да 1939 года. Будынак школы не захаваўся, ён знаходзіўся на месцы, дзе зараз пабудавана аддзяленне сувязі. Будынак школы быў выкананы па таму ж праекту, што і будынак гміны. У школьным музеі захоўваецца здымак 1939 года, на якім можна ўбачыць школу, яе настаўнікаў і вучняў. Такім чынам, у гэтым годзе можна адзначаць 145 гадоў Падароскай школе

Падароск цікавы аб’ект для археалагічных даследванняў. У ім захавалася радыяльная планіроўка з рынкам у цэнтры. Недалёка ад вёскі захаваліся старадаўнія могілкі з каменнымі магіламі. Археолагаў чакаюць падвалы сядзібнага дома.

Шмат цікавага са спадчыны Падароска сабрана ў школьным краязнаўчым музеі.






Р. Зельвянка – левый приток Нёмана. Начинается на территории Свислочского района (между д. Лидяни и д. Кулевичи). Протекает по территории Волковысского, Пружанского, Зельвенского и Мочтовскоо районов. Длина реки – 170 км. Основные притоки: Щиба, Ружанка, Ивановка (справа), Саева, Самаровка, Юхновка (слева). Долина в нижнем течении ширина от 0,5-4 км. Пойма заболоченная, ровная ширина 2,5 км, в среднем течении и низовье 0,4-0,6 км. Русло извилистое, от истока до д. Дашковичи и между г.п. Зельва и д. Борки канализировано. На реке Зельвенское водохранилище и водохранилище Паперня. Берега песчаные, круглые и обрывистые.

Наивысший уровень половодья в нижнем течении наблюдается в начале 3-й декади марта, среды превышение уровня воды под снижение 3,4 м., максимальное 5,5 м (1932 г.) Среднегодовой расход воды в устье 11 м3/сек, наибольший 289 м3/сек(1958 г.), наименьший 0,46 м3/сек (1969г.). Водосбор 1940 км2. водятся бобры, раки. На левом берегу около д. Зельвянка и на правом берегу д. Мижеричи расположены археологические памятники – мезолитические и неолитические поселения.



Полезные ископаемые. Пески – мелкообломочная рыхлая осадочная горная порода (или современный осадок). Состоит из округлых и угловых зёрен (песчинок), различных минералов и обломков горных пород размером от 0,1 до 1 мм(по другим классификациям от 0,05 до 2 мм и более), имеют примеси пылеватых и глинистых частиц.

Пески Подоросским сельским советом используются в основном, как строительный материал.

Глины – пластичные осадочные горные породы, сложенные преимущественно (более чем на 50 %) глинистыми минералами каолинита, монтмориллонита, палигорскита, гидрослюд и др. размером менее 0,01 мм

Кадило сарматская (народное название лесной табак). Относится к роду ”Кадило” - семейство яснотковых. Занесено в Красную книгу Белорусии.Растёт группами или поодиночке на юго-заподе. В Подоросском сельском совете встречается в лесном массиве. “Долгая”недалеко от границы с Бресткой областью. Цветёт в мае, июне. Лекарственное, медоносное и декоративное растение. Многолетник высотой 20-80 см. Стебель прямостоячий, 4-гранный мягко опущенный, листья супротивные,черешковые с широкой яйцевидной пластинкой. Цветки крупные,бело- розовые или сереневатыес медовым запохом, по 2-6 в пазухах верхних листьев. Плод-четырёхорешек.

Геоморфология.Подоросский сельский совет по геоморфологии относится к Волковысской возвышенности,части юго-заподной ветви Белорусской гряды. Протяжённость Волковысской возвышенности с запода на восток 70 км ,с севера на юг 65км.Максимальная высота 242 м .Современный рельеф Волковысской возвышенности образован в Минскую стадию сожского ледника.Сложена моренными суглинками,валунными супесями,часто встречаются гляциодислокации с участием доактропогеновых пород.Преобладает холмисто-увалистый рельеф,моренный грядово-холмистый сохранилсянам небольших участках.Поверхность разделена речными далинами,западинами на эрозионные гряды и холмы с относительной высотой 8-10, реже 20-25 м .

Распостранение. Под лесом 15 % территории преобладают сосновые с примесью ели, дуба, граба, елово-грабовые и ясенево-крапивные леса, дубровы.Характерна высокая освоенность.На Волковысской возвышенности плодородные суглинистые почвы.(Снимки самого высокого места (кладбища) и самого низкого).


«Золотое кольцо Подорощины»

А.А. Наумик



Подорощина родная,

Парки, речка и леса,

Трасса шумная такая,

Старины здесь голоса.

...Предлагаю уникальный

Уголок природы я,

Позабытый понапрасну

Тут редчайший парк, друзья.

Вы, конечно, догадались –

Это Краски. Знать, не зря

Они Красками назвались –

В них купается заря.

Позабытая усадьба –

В ней когда-то Сегень жил.

Двор и сад, оранжерея –

И везде порядок был.

Позже здесь - тубсанаторий

Всем известный, областной.

Приезжал здоровье править

К нам народ не столь простой.

И лечились, и учились,

Редкий парк оберегал,

Набирались дети силы,

Многим он спасеньем стал.

Подороск... Усадьба в парке

Как же радует наш глаз!

А на фоне вод Зельвянки –

Это просто клад-алмаз.

Загляденье для туристов,
Можно тут же, у реки,
Из палаток неказистых
Сделать мини-городки.
В парке - панское имение,
В нем помещик Бохвиц жил,
Щедрым был на угощенья -
Он с соседями дружил.
Чудный парк... ограда...пики...
Тишь... безмолвие... покой...

И ворота в солнца бликах -


Все здесь дышит стариной.
В парке этом фильм снимался*:

Барон Врангель выходил


На балкон (вот он, остался),
Разговор с посыльным был.
В Красках тоже съемки были:
Разве это не почет,
Что в "массовку" пригласили
Сняться всех, кто здесь живет.
Ну а дальше - эстакада
На границе областей
Из "кольца" не выпадает -
Тоже радует гостей.
Отдохнуть прекрасно можно:
Шашлыки, костер, уют...
Только надо осторожно:

Птицы в шуме не поют.

Добираться к нам - пустяк,

Пограничная же трасса

Здесь проходит, как никак.

Приходите, заезжайте,

Тропы наши так легки,

Край наш знайте, узнавайте,

Ароматом наслаждайтесь,

Новых сил вы набирайтесь.



  • Ну, а если...

  • Оставайтесь!

Жилья хватит, не стесняйтесь.

Мы ведь - агрогородки!





На тэрыторыі сельскага савета пражывае 1 804 жыхара

З іх:

Працаздольнага насельніцтва

819

Маладзей працаздольнага

261

Пенсіянераў

724

у тым ліку:




Сем’і загінуўшых ваеннаслужачых

20



ІнвалідыІ, ІІ группы

87

Адзінокіх

48

Адзінока пражываючых

588

Мнагадзетных сем’яў

20

Няпоўных сем’яў

18

Гаспадарак

895

Жылых дамоў

879

Пустуючых дамоў

188

На тэрыторыі сельскага савета размешчана:

  • Дзяржаўнае ўнітарнае прадпрыемства “Падароск”

  • Падароская сярэдняя школа-сад

  • Канюхоўская базавая школа

  • Цэнтральны сельскі Дом культуры

  • Сельскі Дом культуры в. Канюхі

  • Атдзяленне сувязі в.Падароск, в. Канюхі

  • Сельскія бібліятэкі в. Падароск, в. Канюхі

  • Дзіцячы сад в. Канюхі

  • Падароскае лясніцтва

  • Магазіны ў вёсках: Падароск, Краскі, Дубічы, Канюхі, Севашкі, Дуброўнікі

  • Комплексна-прыёмныйыя пункты в. Падароск, в. Канюхі

  • ФАП в. Канюхі

  • Сельская амбулаторыя в.Падароск

  • Касцёл в. Падароск

  • Цэрквы в. Падароск, в. Сідзельнікі





















231923

Гродзенская вобласць

Ваўкавыскі раён

в. Падароск

вул. Школьная,1

Падароская сярэдняя школа-сад

Тэл. 72-4-44




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка