Казкі для дзяцей здаўна прыцягвалі да сябе ўвагу вучоных



Дата канвертавання15.05.2016
Памер146.58 Kb.
1996 год
Казкі для дзяцей здаўна прыцягвалі да сябе ўвагу вучоных. Адны бачылі ў іх перш за ўсё ўзоры сапраўднага і непаўторнага мастацтва, другія шукалі рэшткі старадаўніх вераванняў, трэція імкнуліся праз казкі пазнаць гісторыю народа, яго ідэалы, мары і спадзяванні. А нашы далёкія продкі заўважылі, што казкі валодаюць велізарным выхаваўчым патэнцыялам. Станоўчыя казачныя героі, самаахвярна змагаючыся з сіламі зла, выпрацоўвалі ў юных душах стойкія, паслядоўныя арыентацыі на справядлівасць, дабрыню, высакораднасць. Перамога дабра над злом – неад’емны элемент амаль кожнага казачнага сюжэта – давала добры зарад аптымізму, без якога немагчыма выхаваць сапраўднага грамадзяніна сваёй Бацькаўшчыны.

Паказальная ў гэтым сэнсе была п’еса-казка Сяргея Кавалёва “Драўляны рыцар” у пастаноўцы Мікалая Варвашэвіча. Цікавым быў пачатак спектакля. На сцэне – стары драўляны дом на ўскрайку лесу. Калісьці тут жылі людзі, гарэў агонь у печы, пякліся блінцы і аладкі, спяваліся песні. Але гэта было даўно, так даўно, што пакінуты дом забыўся на чалавечы голас, адвык ад чалавечых крокаў і таму не адразу прачнуўся, калі раптам бразнуў замок, рыпнулі дзверы, увайшлі хлопчык (артыст Васіль Сявец) і дзяўчынка (артыстка Іна Ёрш). Хлопчык смяяўся: “А Драўляны рыцар сапраўды па-ранейшаму вісіць на цвіку. Я таксама ў дзяцінстве вельмі любіў гэтую ляльку. Рыцар быў такі непрыгожы і пашарпаны з выгляду, але калі я з ім гуляў, ён уяўляўся мне адважным героям і верным сябрам”. Сапраўды, праз пэўны час, калі Змора (артыстка Ніна Жукоўская) і Скныр (артыст Сяргей Пракопіч) выкрадуць дзяўчынку, на дапамогу ў пошуках яе ажыве і прыйдзе Драўляны рыцар (дэбют артыста Аляксандра Шалахонава). Хлопчык, Драўляны рыцар і Дамавічок (артыст Уладзімір Навумік) ідуць у пагоню. Смелыя героі вызваляць дзяўчынку.

Спектакль “Драўляны рыцар” быў для дзяцей як надзея, вера і спадзяванне, што на нашай зямлі ёсць яшчэ рыцары, якія абароняць свой край, людзей і дабро.

Як рэжысёр у 1996 годзе дэбютаваў артыст Васіль Сявец. І дэбют гледачам быў даспадобы. Малады рэжысёр паставіў казку “Хачу быць чараўніцай” па п’есе Н.Нячаевай у перакладзе на беларускую мову Артура Вольскага. Героямі казкі былі звычайныя насякомыя: бабуля Пчала, матылёк Мака, мураш Мур, страказа Стрыка, жук Жука, і муха Жужа. Гэтыя казачныя героі нікому не шкодзілі, разам гулялі, адпачывалі. І, здавалася б, усё ў іх добра, калі б на палянцы не з’явіўся трытон Трыт, які хоча ўсім абламаць крылы і з’есці. Але дзякуючы вопытнай бабулі Пчале да гэтага справа не даходзіць. Казачных насякомых цікава тады сыгралі артысты Т.Натарава, І.Ёрш, У.Навумік, А.Прэдка, І.Яцук, А.Шалахонаў, С.Пракопіч.

П’еса рускага драматурга А.Астроўскага “Жаніцьба Бальзамінава” нам добра знаёма. Па ёй пастаўлены мастацкі фільм, дзе ў галоўнай ролі выступае папулярны артыст Георгій Віцын. “Жаніцьбу Бальзамінава” ставілі многія прафесійныя і самадзейныя тэатры Беларусі. А ўпершыню п’еса была пастаўлена ў Пецярбургскім Александрыйскім тэатры 1 студзеня 1863 года.

Ролю Бальзамінава на сцэне Слонімскага драмтэатра рэжысёр Мікалай Варвашэвіч даверыў акцёру Уладзіміру Навуміку. Адзін з вопытных майстроў слонімскай сцэны апраўдаў давер рэжысёра: Бальзамінаў у выкананні Навуміка атрымаўся смешным, наіўным юнаком, амаль дурнем, з якога смяялася зала. Але Бальзамінаў не проста бытавы тып, а характар; нягледзячы на яго бачную пустату і нікчэмнасць, мы часам і сёння ўсе бываем бальзамінавымі, амаль так, як і хлестаковымі (“Рэвізор” Гогаля). Хто такі Бальзамінаў? Бальзамінаў – чалавек, які хоча жаніцца, і жаніцца толькі на багатай жанчыне, ба багацце – гэта і ёсць каханне.

Вельмі смешнай і арыгінальнай з боку рэжысёрскай задумкі атрымалася другая карціна. У ёй, кажучы па-руску, “возгорев новой любовью” і пераскочыўшы праз плот, Бальзамінаў знаёміцца і прызнаецца ў каханні Домне Белацелавай (артыстка Таццяна Натарава). Іх сустрэча ў саду, іх гутарка і рухі – былі самай вясёлай сцэнай у спектаклі. Артыстка Таццяна Натарава нават знешне была ўся ў вобразе поўнай удавы, якая гаворыць ляніва, з расстаноўкаю, але яна “вельмі добрая”. Белацелава – багатая жанчына, але гультаяватая і пуставатая, якая ад беспрацоўя марыць толькі пра мужчыну.

Вельмі ўдала было падабрана плацце ў Белацелавай. Яно быццам характарызавала гераіню, надавала ёй нейкай галоднай сексуальнасці і душэўнай пустэчы. Паглядзіце, маўляў, якая жанчына марна прападае! І тут раптам з’явіўся Бальзамінаў... З іх і смяяліся гледачы. Сапраўды, п’еса не старэе. І тады і цяпер мы проста смяёмся з сябе.

Рэжысёр Мікалай Варвашэвіч шмат у чым рызыкаваў, давяраючы ролю афіцэра Лук’яна Лук’янавіча Чабакова зусім тады маладому артысту Аляксандру Шалахонаву. Гэта была яго першая значная роля ў спектаклі для дарослых гледачоў. Але рызыка, хоць і не на ўсе сто працэнтаў, апраўдала сябе. Вобраз атрымаўся.

Многім спадабалася ў спектаклі свацця Акуліна Гаўрылаўна Красавіна і кухарка Матрона, ролі якіх выканалі Вікторыя Міхальчык і Ірына Яцук. Свацця Красавіна – цудоўная свацця: вясёлая, хітрая, артыстычная. А як хацела яна спяваць раманс Віцеляро “Никто души моей не знает...”! Але замест раманса ў яе спявала душа, гарэлі вочы і ззяла ўсмешка. Усё гэта было бачна на сцэне ў артысткі Вікторыі Міхальчык.

Кухарка Матрона ў выкананні Ірыны Яцук -- атрымалася даволі разважлівай жанчынай, паважнай і сталай. Артыстка ўдала знайшла знешні воблік, дэталі знешняй характарыстыкі, якія красамоўна сведчылі пра ўнутраны воблік гераіні. Адчуваўся дакладны пластычны малюнак вобраза.

У п’есе А.Астроўскага ёсць дзве сястры Пежэнавы. Гэта Раіса і Анфіса. Рэжысёр Мікалай Варвашэвіч у сваім спектаклі пакінуў толькі Раісу, ролю якой выканала Іна Ёрш. Выканала выдатна. Гэта быў самы лепшы сцэнічны вобраз у спектаклі. Ён дакладна ўвабраў прыкметы тагачаснай атмасферы. І гэтыя прыкметы і норавы артыстка прафесійна данесла да гледачоў.

Вядома, у спектаклі былі і недахопы. Крыху больш ярчэйшымі фарбамі маглі быць намаляваныя вобразы Паўлы Пятроўны Бальзамінавай і Хімкі. Але акцёры, якія іх выконвалі, трохі не дацягнулі. Тым не менш, спектакль “Жаніцьба Бальзаміна” змог акунуць беларускіх гледачоў у маскоўскае жыццё XIX стагоддзя.
1997-1998 гады

Гэта былі нялёгкія гады для тэатра. Калектыў яго застаўся без мастацкага кіраўніка. Энтузіяст-арганізатар Мікалай Фёдаравіч Варвашэвіч не па сваёй волі выйшаў на пенсію, хоць і заставаўся бадзёрым, энергічным і спрактыкаваным творцам. Праўда, ён часова выконваў абавязкі чарговага рэжысёра па кантракце. А дырэктарам тэатра быў прызначаны Аляксандр Клябанаў, які на гэтай пасадзе працаваў да сакавіка 2001 года.

З 26 акцёрскіх адзінак у трупе былі заняты толькі 12, а 14 было вакансій. Толькі 4 акцёры мелі спецыяльную адукацыю – вучэльня і універсітэт культуры.

У гэты час з Гродна ў тэатр прыехаў рэжысёр Віктар Небальсін. Ён ажыццявіў пастаноўкі для дзяцей – “Чарнакніжнік” па п’есе С. Кавалёва, “Жыла-была Сыраежка” па п’есе В.Зіміна і сам напісаў і паставіў п’есу “Крыштальная сняжынка”. У ролі Сыраежкі дэбютава маладая артыстка Юлія Сурмейка.

Для дарослых Віктар Небальсін паставіў спектакль па п’есе У.Рудава “Камедыя”. Да гэтай п’есы рэжысёр Небальсін вернецца яшчэ ў 2005 годзе. Першая “Камедыя” мела поспех, хаця рэакцыя на спектакль была неадназначная. Тым не менш слонімская “Камедыя” у пастаноўцы Віктара Небальсіна аб’ездзіла многія гарады і пасёлкі Беларусі. А артыстка Ірына Яцук, якая выконвала ролю чорта, атрымала за гэтую ролю дыплом рэспубліканскага фестывалю маладых акцёраў “Надзея” у Гродне.

“Камедыя” 1997 года і “Камедыя” 2005 года – вельмі адрозніваліся. Першая была надзелена шчодрым гумарам, надзвычай смешнай аказалася і простай. Другая “Камедыя” атрымалася філасофскай, мудрай, разважлівай, хаця і не пазбаўлена народнага гумару. “Камедыя” Марашэўскага-Рудава-Небальсіна заключала ў сабе, калі так можна сказаць, традыцыйную мараль эксплуататараў, сэнс якой зводзіцца да таго, што чалавек не павінен наракаць на свой лёс. А беларускі мужык за гэтыя 300 гадоў амаль не змяніўся. Ды і п’е ён не менш, а можа, і больш, чым тады, калі жыў Марашэўскі.

Дзецям у тыя гады вельмі добры падарунак зрабіў малады рэжысёр Васіль Сявец. Ён паставіў спектаклі “Добры змей” па п’есе Аляксея Якімовіча і “Іван Світаннік” па п’есе Галіны Каржанеўскай. У спектаклі “Добры змей” рэжысёр увёў элемент лялечнага тэатра – лялька, якая іграла разам з акцёрамі. І гэтаю пальчатачнаю лялькай з’яўляўся Добры Змей, ролю якога выконвалі і агучвалі артысты Сяргей Пракопіч і Аляксандр Шалахонаў.

Усе казачныя падзеі ў спектаклі “Іван Світаннік” адбываліся ў тыя часы, калі звяры і птушкі ўмелі размаўляць, калі дапамагалі людзям мячы-самасекі ды лапці-самаскокі. Жылі-былі тады тры браты Іван Вячорнік, Іван Паўночнік і Іван Світаннік. Пайшлі яны ў свет шукаць чароўную дудку. Шмат прыгод было на іх шляху. Толькі дзякуючы малодшаму брату Івану Світанніку, удалося знайсці чароўную дудку і вызваліць з палаца Кашчэя прыгожую дачку Касю-красуню.

Ролю Касі-красуні выконвала артыстка Наталля Шугай. Гэта была адзіная жаночая роля ў спектаклі. Але артыстка ўдала стварыла вобраз беларускай прыгажуні, якая спадабалася дзецям.

Братоў Іванаў Вячорніка, Паўночніка і Світанніка ігралі артысты Сяргей Фурса, Аляксандр Шалахонаў і Васіль Сявец. Вобраз бацькі – дэбют Барыса Кучынскага. Калі на першы раз не ўсё атрымалася ў “артыста” у стварэнні вобраза гэтага героя, дык музычнае афармленне Барыса Кучынскага заслугоўвала ўвагі, бо спектакль ён аздобіў добрай музыкай.

У казцы “Іван Світаннік” быў толькі адзін адмоўны герой – гэта Кашчэй, ролю якога сыграў артыст Уладзімір Навумік. Кашчэй у яго выкананні атрымаўся хітрым і смешнаватым дзядком.

З прэм’ерных работ, і гэта адзначалі беларускія тэатральныя крытыкі, у 1998 годзе найбольш удалым быў спектакль “Мы ідзем глядзець “Чапаева” па п’есе А.Данілава ў пастаноўцы М.Варвашэвіча. Па гэтай п’есе нават пастаўлены фільм. А рэжысёр Мікалай Варвашэвіч у Слоніме вельмі тонка вызначыў жанр п’есы – лірычная камедыя. Разам з тым у асобных эпізодах гучалі і драматычныя адценні, у абмалёўцы характараў і адносінах галоўных персанажаў – Яўгена Цімошына (артыст Аляксандр Шалахонаў), яго жонкі (артыстка Ірына Яцук), даўняй сяброўкі Цімошына Ганны Калеванавай (артыстка Вікторыя Міхальчык) – назіралася матываваная гратэскавасць.

Спектакль вельмі прыхільна быў сустрэты гледачом. Аднак з-за адыходу з тэатра артыста Аляксандра Шалахонава, ён вельмі хутка выпаў з бягучага рэпертуару.
1999 год

У гэтым годзе чатыры розныя рэжысёры паставілі чатыры спектаклі. Малады рэжысёр Святлана Наўгародская ўпадабала п’есу Аляксея Якімовіча “Маўглі”, якую драматург напісаў паводле казкі Р.Кіплінга. І ёй даверылі паставіць спектакль па гэтай п’есе. І спектакль атрымаўся даволі цэласным, найперш з-за ўдалага падыходу інсцэніроўшчыка да адбору і фарміравання драматургічнага матэрыялу, напружана-рытмічнай арганізацыі сцэнічнага дзеяння і энтузіязму маладых акцёраў – выканаўцаў асноўных роляў.

Галоўны герой спектакля Маўглі (артыст Уладзімір Навумік), выхаваны на вопыце жыцця ў джунглях у вялікай воўчай сям’і і які апекуецца сваімі добрымі сябрамі-звярамі – высакародным мядзведзем Балу (артыст Віктар Шчарбакоў) і мудрым удавам Каа (артыст Сяргей Лішык), адважна ўступае ў змаганне з каварным і драпежным Шэр Ханам (артыст Сяргей Фурса) і выходзіць з ім пераможцам. Дзякуючы непасрэднасці сцэнічнага акцёрскага існавання, трапна знойдзенай і арганізаванай сэнсавай і эмацыянальнай інтанацыі размовы выканаўцаў з маленькім гледачом аб пераможнасці Дабра ў барацьбе з сіламі Зла, спектакль выклікаў самую шчырую прыхільнасць, а яго станоўчыя героі – непаддзельную любоў і непасрэднае жаданне дзіцячай аўдыторыі сваім удзелам прыйсці на дапамогу сілам Дабра.

Рэжысёр з Мінска Казімір Мальковіч у гэты годзе паставіў п’есу А.Астроўскага “На бойкім месцы”. Новая пастаноўка выклікала ў гледачоў неадназначную рэакцыю. Адны крытыкавалі рэжысёра за яго незвычайнае сцэнічнае ўвасабленне, другія – хвалілі. Дасталося тады і артыстам. Калі Таццяна Натарава, выконваючы ролю Яўгеніі Міронаўны, як кажуць, трапіла ў самую “дзесятку”, то артыст Віктар Шчарбакоў у ролі гаспадара заезнага двара Бяссуднага, атрымаўся рахманым і нават добрым чалавекам. А ў п’есе Вукол Ермалаеў Бяссудны – гэта моцны стары чалавек са строгім тварам і густымі, навіслымі бровамі. Адным словам, злы і бессардэчны чалавек.

У ролі сястры Бяссуднага Ганначкі дэбютавала маладая артыстка тэатра Таццяна Жук. Знешні выгляд дзяўчыны, добрая дыкцыя і мова дазволілі ёй першай сваёй роллю спадабацца гледачам. Купецкага сына Пятра Непуцёвага сыграў артыст Васіль Сявец, а ролю работніка Бяссуднага Жука выканаў артыст Сяргей Фурса. Калі герой Сяўца атрымаўся наіграным, то Сяргей Фурса свайго Жука трохі склаунадзіў.

Была ў спектаклі і яшчэ адна дзеючая асоба – гэта Паўлін Іпалітавіч Мілавідаў. Ён памешчык “сярэдняй рукі”, адстаўны кавалер з вялікімі вусамі, у цыганскім казаціне, падпяразаны чаркескай папругай з сярэбраным наборам. Але нават знешне ён так не выглядаў. Ды і роля Мілавідава, якую выканаў артыст Уладзімір Навумік, далёка ні яго роля. Уладзімір Навумік – усё ж артыст больш камедыйнага жанру.

Спектакль “На бойкім месцы”, пастаўлены рэжысерам К. Мальковічам, на жаль, як адзначалі крытыкі, аказаўся пазбаўленым той завостранасці развіцця драматычных падзей, што разгортваліся ў п’есе, сістэма вобразаў, у якой за кошт скарачэння колькасці дзеючых асоб і іх “алоўкавага” аб’яднання, дарэчы, была якасна парушана такім рэжысерскім умяшаннем. Дзеянне ў спектаклі, хутчэй, развіваецца паводле стэрэатыпу павольнага, замаруджанага бытавога прачытання драматургіі Астроўскага. Таму і трагічны напал набываў тут меладраматычнае адценне, не матываваў і не прадракаў катастрафічнасці развязкі. Рэжысура не здолела раскрыць дынамічную, востраканфліктную прыроду п’есы.

Творчая спадчына беларускага драматурга Францішка Аляхновіча (1883-1944), нягледзячы на неадназначнасць стаўлення да яе, апошнія гады знаходзіць даволі актыўнае сцэнічнае ўвасабленне ў тэатрах Беларусі. Зразумелы і зварот у тыя гады Слонімскага беларускага драмтэатра да творчасці Францішка Аляхновіча, у якой тэма беларускага адраджэння, як і ў многіх іншых айчынных драматургаў пачатку ХХ стагоддзя, знаходзіла рознабакове асвятленне. Адны з яго п’ес гэтай праблематыкі, як, да прыкладу, “Няскончаная драма”, будуюцца на глыбокай псіхалагічнай распрацоўцы вобразаў, другія – як “Пан міністр” – грунтуюцца на падкрэслена камедыйнай аснове. Менавіта ў апошняй, як мастак, Ф. Аляхновіч сумленна і пераканаўча раскрывае магчымы адваротны бок ідэі беларускасці, звязаны з ідэалізацыяй ўяўнага, пажаданага і з неразуменнем канкрэтна-надзённага ў рэальным жыцці. У камедыі “Пан міністр” аўтарская ўвага засяроджваецца на такой з’яве, як далучэнне да адраджэнскага руху розных прыстасаванцаў, “таксама” беларусаў, што кіруюцца толькі сваімі карыслівымі інтарэсамі. Выключна такой фігурай і прадстае цэнтральны персанаж п’есы – нехта Філімон Пупкін.

Адчуўшы подых перамен, Філімон Пупкін вырашае ўключыцца ў агульную справу. На хвалі нацыянальнага ўздыму ён надумаў узляцець ажно на пасаду міністра, а дзеля набыцця папулярнасці вырашыў надрукаваць у газетах сваю панегірычную біяграфію. Аднак журналісты, уразумеўшы сапраўдную сутнасць магчымага кандыдата, робяць з яе памфлет, і кандыдатура Пупкіна правальваецца. Паралельна з “грамадска-палітычнай” інтрыгай у п’есе развіваецца інтрыга любоўная. Чалавек ужо сталага ўзросту, Пупкін захапіўся маладой дзяўчынай – Любай. З вёскі, дзе яна жыла без бацькоў у цёткі, Філімон пераводзіць яе да сябе ў горад і распачынае свае заляцанні. Але і тут усе яго жаніховыя хітрыкі церпяць крах. Люба збягае ад пажадлівага і хцівага перастарка з маладым хлопцам Міколам, якога шчыра кахае. Як правалілася Філімонава “сватанне” з беларушчынай, так і сарвалася яго жаніцьба з маладой і прыгожай дзяўчынаю. Гэткім вадэвільна-сатырычным чынам драматург выкрывае поўнае маральнае банкруцтва падобных “пупкіных”.

Рэжысёр Сяргей Бачкоў услед за драматургам таксама спрабаваў выбудаваць сцэнічнае дзеянне ў вадэвільна-сатырычным рэчышчы. У спектаклі было шмат адкрыта камедыйных сітуацый, даволі вынаходліва падтрыманых мізансцэнічна. Характар галоўнага героя Філімона Пупкіна (артыст Сяргей Фурса) сатырычна шаржыраваны, нават гратэскавы, але разам з тым падаваўся ў чымсьці даволі штучным. Люба ў выкананні артысткі Кацярыны Дзядовіч – разумная, дасціпная, з выразна акрэсленым пачуццём гонару і чалавечай годнасці. Лірычная лінія кахання Любы і Міколы (артыст Сяргей Лішык), як яна была вырашана ў спектаклі слонімцаў, жанрава выбівалася з агульнай камедыйна-сатырычнай плыні спектакля і, нягледзячы на шчырасць сцэнічнага існавання выканаўцаў, выглядала даволі эклектычнай. Увогуле, спектаклю “Пан міністр” не хапала, на думку беларускіх крытыкаў (Беларускі тэатр, 1999: Агляд тэатральнага сезона. Мінск, 2000. С.96-97) мастацкай цэласнасці, вытанчанасці рэжысёрскага рашэння. Асобныя прыёмы – да прыкладу, пластычныя эцюды з танцаўшчыцамі – з пункту гледжання харэаграфіі выглядалі недасканалымі, а ў агульным кантэксце пастановачнай стылістыкі падаваліся надуманнымі і, да таго ж, значна замаруджвалі развіццё асноўных падзей. І адна з прычын гэтага – непрафесіяналізм рэжысуры Сяргея Бачкова, які спецыялізаваўся ў тэатры і даволі паспяхова на гукарэжысуры. Хаця Сяргей Бачкоў паставіў некалькі вельмі ўдалых спектакляў для дзяцей.

Найбольшай мастацкай дасканаласцю, цэласнасцю рэалізацыі рэжысёрскай задумы вылучалася, на мой погляд і на погляд тэатральных крытыкаў, якія пабывалі на прэм’еры спектакля, пастаноўка знакамітай камедыі К. Гальдоні “Гаспадыня гасцініцы”, ажыццёўленая Мікалаем Варвашэвічам. Яго рэжысёрская манера вызначалася ў гэтым спектаклі найперш удумлівым і ўважлівым падыходам да тэксту п’есы. Пры тым, што прачытанне рэжысёрам гэтага твора Гальдоні, які справядліва лічыцца адным з лепшых узораў камедыі характараў у сусветнай драматургіі, нельга назваць хрэстаматыйным. М. Варвашэвіч, выдатна разумеючы сціплыя тэхнічныя пастановачныя магчымасці слонімскай сцэны, пільна скіроўваў сваю ўвагу, а таксама і ўвагу выканаўцаў не на знешнія эфекты, а на раскрыццё ўнутранай сутнасці характараў персанажаў, дакладнасць матывацыі іх учынкаў, старанна выбудоўваў узаемаадносіны паміж дзеючымі асобамі. У выніку гісторыя простай дзяўчыны і разам з тым спрытнай “спакушальніцы” і прадпрымальнага дзялка, гаспадыні гасцініцы Мірандаліны, набывала – пры ўсёй знешняй лёгкасці развіцця сюжэтных перыпетый – вострасацыяльнае гучанне, выражанае ва ўсведамленні галоўнай гераіняй уласных чалавечых правоў, у яе ўменні гэтыя правы адстойваць і абараняць. Ролю Мірандаліны тэмпераментна, вельмі вынаходліва, дасціпна, з добрым мастацкім густам і адчуваннем жанру выконвала артыстка Наталля Шугай. Яе Мірандаліна вяла адчайна смелую, таленавітую, не пазбаўленую цвярозага разліку гульню-барацьбу з усімі, хто пасягаў на яе гонар, і найперш – з Кавалерам Рыпафрахта, каб, атрымаўшы ў рэшце перамогу, зрабіць уласны выбар і аддаць руку і сэрца чалавеку свайго саслоўя – слузе Фабрыцыа, якога яна шчыра кахае.

Цікавыя характары стварылі ў гэтым спектаклі і іншыя выканаўцы – спрытнага, кемлівага і высакароднага духам Фабрыцыа (артыст Васіль Сявец), напорыстага, фанабэрыстага, але не пазбаўленага пачуцця гумару Кавалера Рыпафрата (артыст Уладзімір Навумік), шчырай і смяшлівай Артэнзіі (артыстка Вікторыя Міхальчык).


2000 год

Гэты год для тэатра быў нялёгкім. З-за здароўя калектыў пакінуў Мікалай Варвашэвіч – чалавек, якога да сённяшніх дзён з любоўю і шчырасцю ўспамінаюць усе акцёры, асабліва тыя, каго ён вучыў вялікаму сцэнічнаму мастацтву.

Але тэатр не застаўся без рэжысёра. У верасні да работы ў калектыве прыступіў прафесійны рэжысёр Віктар Бутакоў, які меў значны творчы вопыт працы ў тэатрах Расіі і Казахстана. Ён адразу ўзяўся за працу. І 3 снежня на суд гледачоў вынес сваю першую пастаноўку “Пакуль яна памірала” па п’есе Н.Птушкінай. Аўтарка напісала п’есу ў жанры вадэвілю. Аднак рэжысёр твор убачыў па-іншаму і пастаноўку зрабіў у жанры сентыментальнай камедыі.

У спектаклі дзеі адбываліся ў наш час у кватэры вельмі старой дамы Соф’і Іванаўны, якая хоча хутчэй памерці. Яна нават у сваёй адзінай дачушкі Таццяны, старой дзевы, пытаецца: “Скажы мне праўду, Таццяна, калі я памру, табе стане лягчэй?”. Але Соф’я Іванаўна, як і любы чалавек, баіцца паміраць, бо Таццяна, яе адзіная дачка, застанецца адна без мужа, без дзяцей, без блізкага чалавека.

Праз пэўны час да іх у кватэру выпадкова трапляе мужчына, якога завуць Ігар. І тут у жыцці Соф’і Іванаўны ўсё мяняецца, і паміраць яна ўжо не збіраецца ў бліжэйшыя два-тры гады.

Ролю Соф’і Іванаўны ў спектаклі выконвала артыстка Тамара Галаванава. Гэта яе быў дэбют на слонімскай сцэне. Не ўсё артыстцы ўдалося, тым не менш персанаж яе гераіні атрымаўся пераканаўчым. Артыстка Надзея Ільчанка выканала ролю Таццяны. Слонімскія гледачы даўно яе не бачылі на сцэне. Справа ў тым, што пэўны час артыстка жыла ў Расіі, і толькі нядаўна яна зноў вярнулася ў Слонім. Гадоў шэсць назад Надзея Ільчанка іграла ролю Клавы ў спектаклі “Жаніх па перапісцы”. Гэтай яе роллю, магчыма, і запомнілася аматарам слонімскай тэатральнай сцэны. Роля Таццяны прыйшлася артыстцы даспадобы. Яе гераіня — гэта шчырая і добрая жанчына, якая ўмее кахаць, перажываць і чакаць.

Спектакль значна ажываў, калі на сцэне з’яўляліся вядомыя артысты Уладзімір Навумік і Ірына Яцук. Яны цудоўна выканалі ролі Ігара і Дзіны.

“Мой герой, — казаў Уладзімір Навумік, — звычайны сучасны бухгалтар, які сочыць за здароўем і ўмее зарабляць грошы”. А Дзіна ў выкананні Ірыны Яцук атрымалася вясёлай і адначасова сумна-камічнай гераіняй…

Новая прэм’ера тады ўнесла нейкую свежасць і навізну ў калектыў тэатра, у яго рэпертуар.

Дзеці новы спектакль “Дзень нараджэння” па п’есе Наталлі Абрамцавай убачылі ў красавіку. Пастаноўку ажыццявіў Васіль Сявец.

Чым адметны быў новы спектакль для дзяцей у Слонімскім беларускім драмтэатры? Найперш тым, што ў ім заняты былі дзевяць вядучых маладых акцёраў. Для дзіцячага спектакля — гэта своеасаблівы гонар. Звычайна ў пастаноўках для дзяцей дзейнічаюць 4-5 акцёраў, а тут — палова трупы. Сярод вопытных майстроў слонімскай сцэны — былі дзве маладыя артысткі -- Юлія Сурмейка і Кацярына Дзядовіч. Юлія іграла матылька, а Кацярына — вавёрку. Гледзячы на іх, адчувалася, што артысткі вельмі хвалююцца, перажываюць, каб толькі ўсё было добра. Яно і добра было. Юлія Сурмейка і Кацярына Дзядовіч стараліся стварыць тых казачных герояў, якія ім уяўляліся: шчырых і даверлівых матылька і вавёрку, якія хочуць да 100-годдзя елкі падрыхтаваць з ляснымі сябрамі самы прыгожы і арыгінальны падарунак. Побач з больш вопытнымі майстрамі сцэны, артысткі не “выпалі” з агульнага ансамбля, а наадварот, унеслі свежы струмень у спектакль, найперш сваёй маладосцю і прыгажосцю.

Адметнасцю і відавочнай плённасцю ў пошуках знешняй характарыстыкі вызначаліся акцёрскія работы ў новым спектаклі Сяргея Фурсы (мядзведзь), Наталлі Шугай (ліса), Ірыны Яцук (варона), Сяргея Лішыка (дрозд), Надзеі Ільчанка (кікімара), Ніны Жукоўскай (елка). А ролю шэрага суму (самоты) выканаў сам рэжысёр спектакля Васіль Сявец. На маю думку, гэтую ролю можна было прапанаваць сыграць таксама маладым артысту ці артыстцы, але рэжысёр вырашыў выканаць яе сам. На жаль, яна не вельмі яму ўдалася, бо напамінала ролю жыда з “Камедыі”, якога бліскуча Васіль Сявец увасобіў на слонімскай сцэне. У ролі самоты хацелася б убачыць некага іншага.



Добры і шчыры мядзведзь Сяргея Фурсы, хітрыя і нахабныя ліса з варонаю Наталлі Шугай і Ірыны Яцук, інтэлігентны і музычны дрозд Сяргея Лішыка, спакойная і не злосная кікімара Надзеі Ільчанка, стогадовая сумленная і вопытная елка Ніны Жукоўскай зачароўвалі гледачоў сваёй казачнасцю, ігрой і, вядома ж, касцюмамі. Так, касцюмы ў спектаклі былі, на рэдкасць, яркія і самабытныя. А гэта ўжо ўдача, а таксама нейкая палёгка для артыстаў, бо нават касцюмы характарызавалі сцэнічных персанажаў.
: dfiles
dfiles -> Шчучынскі раённы выканаўчы камітэт
dfiles -> Слонімскі раённы выканаўчы камітэт
dfiles -> Аддзел ідэалагічнай работы бераставіцкага райвыканкама аддзел культуры бераставіцкага райвыканкама раённая арганізацыя таварыства “веды”
dfiles -> Значимые мероприятия – 2015 года Библиотечная система
dfiles -> Загс паведамляе: 2014 год у лічбах І фактах
dfiles -> Бібліятэкі-юбіляры Мар’інагорская гарадская бібліятэка (1993) – 20 гадоў
dfiles -> Л. А. Антанюк Б. А. Плотнікаў Беларуская мова: прафесійная лексіка
dfiles -> Адміністрацыйных працэдур, якія ажыццяўляюцца Міністэрствам энергетыкі Рэспублікі Беларусь па заявах грамадзян




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка