Лексічны мінімум



Дата канвертавання17.05.2016
Памер320.49 Kb.
Лексічны мінімум

(біёлагі)



  1. abdomen, ĭnis n – жывот (живот);

  2. abductio, ōnis f – адвядзенне (отведение);

  3. abscessus, us – нарыў (нарыв);

  4. absolutus, a, um – незалежны (независимый);

  5. acetum, i n – кіслае віно, воцат (кислое вино, уксус);

  6. acĭdum, i n – кіслата (кислота);

  7. acina, ae f – ягада (ягода);

  8. acūtus, a, um – востры (острый);

  9. acustĭcus, a, um – слыхавы (слуховой);

  10. аegrotо, 1 – хварэць (болеть);

  11. аēr, аēris m – паветра (воздух);

  12. аеquus, a, um – аднолькавы (одинаковый);

  13. аlbūmen, ĭnis n – бялок (белок);

  14. ala, ae f – крыло;

  15. albus, a, um – белы (белый);

  16. alimentum, i n – ежа (еда);

  17. alvinus, a, um – кішэчны, брушны (кишечный, брюшной);

  18. alvus, i f – страўнік (желудок);

  19. amabĭlis, e – прыемны (приятный);

  20. amator, is – прыхільнік, паклоннік (поклонник);

  21. amarus, a, um – горкі (горький);

  22. amicus, i m – сябар (друг);

  23. amо, 1 – кахаць (любить);

  24. amorphus, a, um – бясформенны (бесформенный);

  25. аnguis, is m, f – змяя, змей (змея, змей);

  26. angŭlus, i m – вугал (угол);

  27. anĭmal, is n – жывёла (животное);

  28. annus, i m – год;

  29. anterior, ius – пярэдні (передний);

  30. anus, i m – анус, задні праход (анус, задний проход);

  31. apertūra, ae f – апертура, адтуліна (отверстие);

  32. apex, ĭcis m – вярхушка (верхушка);

  33. aqua, ae f – вада (вода);

  34. arbor, is f – дрэва (дерево);

  35. arcus, us m – дуга;

  36. arteria carōtis (tĭdis) – сонная артэрыя (сонная артерия);

  37. arteria ophthalmica – вочная артэрыя (глазная артерия);

  38. articulatio, ōnis f – сустаў (сустав);

  39. asper, ěra, ěrum – шурпаты, суровы (шероховатый, суровый);

  40. atlas, antis m – атлант, I шыйны пазванок (І шейный позвонок);

  41. atrium, i n – пераддзвер’е (преддверие);

  42. atrium cordis – перадсэрдзе (предсердие);

  43. auricŭla, ae f – вушная ракавіна, вушка (ушная раковина, ушко);

  44. auriculāris, e – вушны (ушной);

  45. auris, is f – вуха (ухо);

  46. аudīо, 4 – слухаць (слушать);

  47. aurum, і n – золата (золото);

  48. axis, is m – II шыйны пазванок (II шейный позвонок);

  49. avis, is f – птушка (птица);

  50. bacca, ae f – ягада (ягода);

  51. bacterium – бактэрыя (бактерия);

  52. basis, is f – аснова (основа);

  53. bellus, a, um – прыгожы (красивый);

  54. bestia, ae f – дзікая жывёла (дикое животное);

  55. betŭla, ae f – бяроза (берёза);

  56. bibо, 3 – піць (пить);

  57. biceps, cipĭtis – двухгаловы (двуглавый);

  58. biliāris, e – жоўцевы (желчный);

  59. bilis, is f – жоўць (жёлчь);

  60. bonus, a, um – добры (хороший);

  61. bos, bovis m, f – бык, карова (бык, корова);

  62. brachium, i n – плячо (плечо);

  63. brevis, e – кароткі (короткий);

  64. bronchus, i m – бронх;

  65. bucca, ae f – шчака (щека);

  66. bulbus, i m – цыбуліна, клубень (луковица, клубень);

  67. bulbus ocŭli – вочны яблык (глазное яблоко);

  68. bursa, ae f – сумка;

  69. caecus, a, um – сляпы (слепой);

  70. caella, ae f – клетка;

  71. caelum, i n – неба (небо);

  72. canālis hypoglossālis – пад’язычны канал (подъязычный канал);

  73. cancer, cri m – рак;

  74. canis, is f – сабака (собака);

  75. caput, ĭtis n – галава (голова);

  76. cardinalis, e – галоўны (главный);

  77. carina, ae f – судна, карабель (судно, корабль);

  78. carmen, inis n – песня;

  79. cartilāgo, ĭnis f – храсток (хрящ);

  80. casus, us m – выпадак, недарэчнасць (случай, нелепость);

  81. cavĭtas, ātis n – поласць (полость);

  82. cavus, a, um – полы (полый);

  83. celer, is, e – хуткі (быстрый);

  84. cerěbrum, i n – вялікі галаўны мозг (большой головной мозг);

  85. cervix, īcis m – шыя (шея);

  86. chamomilla, ae f – рамонак (ромашка);

  87. chorda, ae f – струна;

  88. chronĭcus, a, um – хранічны (хронический);

  89. cilium, ii n – вейка (ресница);

  90. cito – хутка (быстро);

  91. clavicŭla, ae f – ключыца (ключица);

  92. coccyx, ygis m – хвасцец (копчик);

  93. cogitо, 1 – думаць (думать);

  94. сognoscо, 3 – пазнаваць (познавать);

  95. cochlea, ae f – улітка (улитка (внутреннего уха));

  96. collum, i n – шыя (шея);

  97. columbus, і m – голуб (голубь);

  98. columna, ae f – слуп (столб);

  99. сoma, ae f – валасы (волосы);

  100. commissūra, ae f – спайка;

  101. commūnis, e – агульны (общий);

  102. compactus, a, um – шчыльны (плотный);

  103. compositо, 3 – складаць (складывать);

  104. concha, ae f – ракавіна (раковина);

  105. conflictus, us m – сутычка, барацьба (стычка, борьба);

  106. convallaria, ae f – ландыш;

  107. cor, cordis n – сэрца (сердце);

  108. cornu, us n – рог;

  109. corpus, ŏris n – цела (тело);

  110. costa, ae f – рабро (ребро);

  111. cranium, i n – чэрап (череп);

  112. crista, ae f – грэбень (гребень);

  113. culex, icis m – камар (комар);

  114. curо, 1 – лячыць, клапаціцца (лечить, заботиться);

  115. curvatūra, ae f – крывізна (кривизна);

  116. cutis, is f – скура (кожа);

  117. delicatus, a, um – прыемны, мілы (приятный, милый);

  118. dens, ntis m – зуб;

  119. describо, 3 – апісваць (описывать);

  120. dexter, tra, trum – правы (правый);

  121. dies, ei m, f – дзень (день);

  122. digĭtus, i m – палец;

  123. distantia, ae f – адлегласць (расстояние);

  124. dо, 1 – даваць (давать);

  125. docēо, 2 – вучыць (учить);

  126. dolor, oris f – боль;

  127. dormīо, 4 – спаць (спать);

  128. dorsum, i n – спіна (спина);

  129. dulcis, e – салодкі (сладкий);

  130. duodenalis, e – дванаццаціперсны (двенадцатиперстный);

  131. duodenum intestinum – дванаццаціперсная кішка (двенадцатиперстная кишка);

  132. duplex, icis – двайны (двойной);

  133. durus, a, um – цвёрды (твердый);

  134. edо, 3 – есці (есть);

  135. educо, 1 – выхоўваць (воспитывать);

  136. elegantia, ae f – вытанчанасць (утончённость);

  137. elephantus, i m – слон;

  138. eminentia, ae f – узвышэнне (возвышение);

  139. encephălon, i n – галаўны мозг (головной мозг);

  140. epistŭla, ae f – пісьмо (письмо);

  141. equus, і m – конь;

  142. esophăgus, i m – стрававод (пищевод);

  143. eucalyptus, i f – эўкаліпт (эвкалипт);

  144. evolutio, onis f – развіццё (развитие);

  145. еxternus, a, um – вонкавы (наружный);

  146. еxtractum, i n – экстракт;

  147. extremĭtas, ātis – канец (конец);

  148. facialis, e – паверхневы (поверхностный);

  149. facies, ei f – твар, паверхня (лицо, поверхность);

  150. facĭlis, e – лёгкі (лёгкий);

  151. facіо, 3 – рабіць (делать);

  152. fames, is f – голад (голод);

  153. familia, ae f – сямя (семья);

  154. felis, is f – кошка;

  155. felix, icis – шчаслівы (счастливый);

  156. femĭna, ae f – жанчына (женщина);

  157. femur, ŏris n – бядро (бедеренная кость, бедро);

  158. fibra, ae f – валакно (волокно);

  159. fibŭla, ae f – малагалёначная косць (малоберцовая кость);

  160. filia, ae f – дачка (дочка);

  161. filius, i m – сын;

  162. finīо, 4 – заканчваць (заканчивать);

  163. fissura, ae f – шчыліна (щель);

  164. flamma, ae f – полымя, агонь (пламя, огонь);

  165. flexio – згібанне (сгибание);

  166. flos, is m – кветка (цветок);

  167. flumen, inis n – рака (река);

  168. folium, i n – ліст (лист);

  169. fornix, ĭcis f – звядзенне (свод);

  170. fortis, e – моцны (сильный);

  171. fossa, ae f – яма;

  172. fossa infratemporālis – падскроневая (подвисочная) ямка;

  173. fovea, ae f – ямка;

  174. frater, tris m – брат;

  175. frigidus, a, um – халодны (холодный);

  176. frons, ntis f – лоб;

  177. fructus, us m – плод;

  178. fulmen, inis n – маланка (молния);

  179. fundus, i m – дно;

  180. futurus, a, um – будучы (будущий);

  181. gallina, ae f – курыца (курица);

  182. gallus, i m – певень (петух);

  183. gaster, tris f – страўнік (желудок);

  184. gaudēо, 2 – радавацца (радоваться);

  185. gellu, us n – мароз, сцюжа, лёд (мороз, стужа, лёд);

  186. gemma, ae f – нырка (почка);

  187. gena, ae f – шчака (щека);

  188. gens, ntis f – род, племя;

  189. genu, us n – калена (колено);

  190. genus, ĕris n – род, паходжанне (род, происхождение);

  191. gignо, 3 – нараджаць (рождать);

  192. gingīva, ae f – дзясна (десна);

  193. glandŭla, ae f – залоза (железа);

  194. globus, i m – шар;

  195. gloria, ae f – слава;

  196. granum, i n – зерне, семечка (зерно, семечка);

  197. gratilis, e – тонкі, зграбны (тонкий, стройный);

  198. gula, ae f – глотка;

  199. gustus, us m – густ, адчуванне (вкус, ощущение);

  200. gutta, ae f – кропля (капля);

  201. habēо, 2 – мець (иметь);

  202. haema, atis n – кроў (кровь);

  203. haematopoetĭcus – крывятворны (кровеносный);

  204. helianthus, i m – сланечнік (подсолнух);

  205. hepar, ătis n – печань (печень);

  206. herba, ae f – трава;

  207. hirundo, inis f – ластаўка (ласточка);

  208. homo, ĭnis m – чалавек (человек);

  209. horisontālis, e – гарызантальны (горизонтальный);

  210. hortus, i m – сад;

  211. hostis, is m, f – чужаземец, вораг (чужеземец, враг);

  212. humĕrus, i m – плечавая косць (плечевая кость);

  213. humor, ōris m – влага;

  214. hydra, ae f – водная расліна (водное растение);

  215. hydrogenium, i n – вадарод (водород);

  216. impressio, ōnis f – уцісканне (вдавливание);

  217. ianua, ae f – дзверы (двери);

  218. ignis, is m – полымя, агонь (пламя, огонь);

  219. ignorо, 1– не ведаць (не знать);

  220. iecur, oris n – печань (печень);

  221. imitatio, onis f – перайманне (перенимание);

  222. immobĭlis, e – нерухомы (неподвижный);

  223. immortalis, e – бессмяротны, вечны (бессмертный, вечный);

  224. imperо, 1 – загадваць, камандаваць (приказывать, командовать);

  225. impotens, ntis – слабы, нядужы (слабый);

  226. incisīvus, a, um – разцовы (резцовый);

  227. incisūra, ae f – выразка (вырезка);

  228. incognĭtus, a, um – невядомы (неизвестный);

  229. index, ĭcis m – паказальнік (указатель);

  230. infans, ntis m, f – дзіця (ребёнок);

  231. infelix, icis – няшчасны (несчастный);

  232. inferior, ius – ніжні (нижний);

  233. institutum, i n – установа (учреждение);

  234. insŭla, ae f – востраў (остров);

  235. internus, a, um – унутраны (внутренний);

  236. intestinum, i n – кішка, кішэчнік (кишка, кишечник);

  237. invidіa, ae f – зайздрасць (зависть);

  238. ira, ae f – гнеў, раз’юшанасць (гнев, ярость);

  239. iris, idis f – вясёлка (радуга);

  240. iudex, icis m – суддзя (судья);

  241. iunctūra, ae f – злучэнне (соединение);

  242. iuventus, ntis f – юнацтва, маладосць (юность, молодость);

  243. labium, ii n – губа;

  244. labor, oris m – праца (работа);

  245. laborо, 1 – працаваць (работать);

  246. lac, lactis n – малако (молоко);

  247. lacrima, ae f – сляза (слеза);

  248. lacrimālis, e – слёзны (слезный);

  249. lamĭna, ae f – пласцінка (пластинка);

  250. lapsus, us m – памылка, падзенне (ошибка, падение);

  251. larynx, yngis m – гартань (гортань);

  252. laterālis, e – латэральны, бакавы (латеральный, боковой);

  253. latus, a, um – шырокі (широкий);

  254. lector, oris m – чытальнік (тот, кто читает);

  255. legо, 3 – чытаць, збіраць (читать, собирать);

  256. leo, onis m – леў (лев);

  257. leonūrus, i m – сардэчнік (пустырник);

  258. lepos, oris m – заяц;

  259. letalis, e – смяротны (смертельный);

  260. levis, e – лёгкі, слабы (лёгкий, слабый);

  261. lex, legis f – закон, правіла (закон, правило);

  262. liber, ĕra, ĕrum – свабодны (свободный);

  263. ligamentum, i n – звязка (связка);

  264. lingua, ae f – мова (язык);

  265. longus, a, um – доўгі (длинный);

  266. lumbālis, e – паяснічны (поясничный);

  267. lumbus, i m – паясніца (поясница);

  268. lupus, i m – воўк (волк);

  269. magister, tri m – настаўнік (учитель);

  270. magnus, a, um – вялiкi (большой);

  271. malum, i n – яблык (яблоко);

  272. malus, a, um – дрэнны (плохой);

  273. mandibŭla, ae f – ніжняя сківіца (нижняя челюсть);

  274. manducatio, onis f – жаванне (жевание);

  275. manus, us f – рука;

  276. margarita, ae f – жамчужына (жемчужина);

  277. margo, ĭnis m – край;

  278. mare, is n – мора (море);

  279. maritus, i m – муж;

  280. masticatio – жаванне (жевание);

  281. mastoideus, a, um – соскападобны (сосцевидный);

  282. mater, tris f – мать;

  283. maxilla, ae f – верхняя сківіца (верхняя челюсть);

  284. maxĭmus,a,um – самы вялікі (наибольший);

  285. meātus, us m – праход (проход);

  286. medialis, e – сярэдні (средний);

  287. medicus, i m – урач (врач);

  288. mel, mellis n – мёд;

  289. memoria, ae f – памяць (память);

  290. mensis, is m – месяц;

  291. mimus, i m – акцёр (актёр);

  292. medicamentum, i n – лякарства (лекарство);

  293. membrana – перапонка (перепонка);

  294. membrum i, n – канечнасць (конечность, член);

  295. mentha, ae f – мята;

  296. mentum, i n – падбародак (подбородок);

  297. millefolium, i n – крываўнік (тысячелистник) ;

  298. minor, minus – малы (маленький);

  299. miscēо, 2 – змешваць (смешивать);

  300. mixtio – сумесь (смесь);

  301. monstrо, 1 – паказваць (показывать);

  302. morbus, i m – хвароба (болезнь, заболевание);

  303. mortuus, a, um – мёртвы (мёртвый);

  304. mucosa, ae f – слізістая абалонка (слизистая оболочка);

  305. mucōsus,a,um – слізісты (слизистый);

  306. musca, ae f – муха;

  307. muscŭlus – мышца;

  308. nasus, i m – нос ;

  309. natura, ae f – прырода (природа);

  310. nauta, ae m – марак (моряк);

  311. navis, is f – карабель (корабль);

  312. nervus, i m – нерв;

  313. niger, gra, grum – чорны (черный);

  314. nodus lymphaticus – лімфатычны вузел (лимфотический узел);

  315. nucha, ae f – шыя (шея);

  316. nucleus, i m – ядро;

  317. nudus, a, um – голы (голый);

  318. nummus, i m – манета (монета);

  319. oblongātus, a, um – прадаўгаваты (продолговатый);

  320. occĭput, ĭtis n – патыліца (затылок);

  321. ocŭlus, i m – вока (глаз);

  322. oedēma, ae f – ацёк (отёк);

  323. oesophagus, i n – стрававод (пищевод);

  324. oleum, i n – масла (масло);

  325. olfactus, us m – абанянне (обоняние);

  326. orbĭta, ae f – вачніца (глазница);

  327. os, oris n – рот;

  328. os, ossis n – костка (кость);

  329. ostium, ii n – адтуліна (отверстие);

  330. ovum, i n – яйка (яйцо);

  331. palātum, i n – паднябенне (нёбо);

  332. palma, ae f – далонь (ладонь);

  333. panis, is m – хлеб;

  334. paries, ětis m – сцяна (стена);

  335. pars, partis f – частка (часть);

  336. parvus, a, um – малы (маленький);

  337. patella, ae f – надкаленнік (надколенник);

  338. patria, ae f – радзіма (родина);

  339. pectus, ŏris n – грудзі (грудь);

  340. pelvis, is f – таз, лаханка (таз, лоханка);

  341. persĭcum, i n – персік (персик);

  342. pes, pedis m – нага (нога);

  343. petо, 3 – патрабаваць (требовать);

  344. phalanx, ngis f – фаланга;

  345. pharynx, ngis m – глотка ;

  346. pirum, i n – груша;

  347. piscis, i n – рыба;

  348. planta, ae f – расліна (растение);

  349. plexus, us m – спляценне (сплетение);

  350. populus, i m – народ;

  351. porus, i m – пора;

  352. potentia, ae f – сіла, улада (сила, власть);

  353. praemium, i n – узнагарода (вознаграждение);

  354. praeparо, 1 – гатаваць (готовить);

  355. primus, a, um – першы (первый);

  356. processus, us m – адростак (отросток);

  357. profundus, a, um – глыбокі (глубокий);

  358. protuberantia, ae f – выступ ;

  359. puella, ae f – дзяўчынка (девочка);

  360. puer, eri m – хлопчык (мальчик);

  361. pulmo, ōnis m – лёгкае (лёгкое);

  362. quadratus, a, um – квадратны (квадратный);

  363. quercus, us f – дуб;

  364. radix, īcis f – корань (корень);

  365. rana, ae f – жаба;

  366. ratio, onis f – розум (разум);

  367. recipо, 3 – браць (брать);

  368. rectus, a, um – прамы, правільны (прямой, правильный);

  369. regio, ōnis f – вобласць (область);

  370. remedium, ii n – лекі (лекарства);

  371. ren, renis m – нырка (почка);

  372. ruber, bra, brum – чырвоны (красный);

  373. ruptūra, ae f – разрыў (разрыв);

  374. sacrālis, e – крыжавы (крестцовый);

  375. sagitta, ae f – страла (стрела);

  376. saepe – часта (часто);

  377. saluber, bris, bre – гаючы, лекавы (целебный);

  378. sanguis, ĭnis m – кроў (кровь);;

  379. sapiens, ntis разумны (разумный, мудрый);

  380. scapŭla, ae f – лапатка (лопатка);

  381. scientia, ae f – веды, навука (знания, наука);

  382. scīо, 4 – ведаць (знать);

  383. scribо, 3 – пісаць (писать);

  384. segmentum – сегмент;

  385. semen, inis – семя;

  386. sensus, us m – пачуцце (чувство);

  387. sentīо, 4 – адчуваць (чувствовать);

  388. septum, i n – перагародка (перегородка);

  389. sero – позна (поздно);

  390. serpens, ntis – змей, змяя (змей, змея);

  391. silva, ae f – лес;

  392. simplex, ĭcis – просты (простой);

  393. sinus – пазуха;

  394. sol, is m – сонца (солнце);

  395. solutio, onis f – раствор;

  396. soror, is f – сястра (сестра);

  397. species, ei f – від (вид);

  398. spina, ae f – восць (ость);

  399. spongiosus, a, um – губчаты (губчатый);

  400. squamōsus, a, um – лускаваты (чешуйчатый);

  401. stella, ae f – зорка (звезда);

  402. suavis, е – салодкі, прыемны (сладкий, приятный);

  403. sublingualis, е – пад’язычны (подъязычный);

  404. substantia, ae f – рэчыва (вещество);

  405. surdus, a, um – глухі (глухой);

  406. sutūra, ae f – шов;

  407. tabŭla, ae f – дошка (доска);

  408. taurus, i m – бык, вол;

  409. temporalis, e – скроневы (височный);

  410. tepidus, a, um – цёплы (тёплый);

  411. terra, ae f – зямля (земля);

  412. tibia, ae f – вялікагалёначная костка (большеберцовая кость);

  413. timor, oris m – страх, жах (страх, ужас);

  414. thorax, ācis m – грудная клетка;

  415. tonsilla, ae f – міндаліна (миндалина);

  416. toxicatio, onis ae f – атручванне (отравление);

  417. transversus, a, um – папярочны (поперечный);

  418. truncus, i m – ствол;

  419. tuber, ĕris n – бугор;

  420. tunĭca, ae f – абалонка (оболочка);

  421. tussis, is f – кашаль (кашель);

  422. ulna, ae f – локцевая костка (локтевая кость);

  423. urbs, urbis f – горад (город);

  424. ursus, i m – мядзведзь (медведь);

  425. utilis, e – карысны (полезный);

  426. vacca, ae f – карова (корова);

  427. vaccina, ae f – прышчэпка (прививка);

  428. valens, entis – здаровы (здоровый);

  429. vas, is n – сасуд (сосуд);

  430. vertebra, ae f – пазванок (позвонок);

  431. vesīca, ae f пузыр (пузырь);

  432. vespеr, ĕri m – вечар (вечер);

  433. vidēо, 2 – бачыць (видеть);

  434. vir, viri m – мужчына, муж (мужчина, муж);

  435. virgo, inis f – дзяўчына (девушка);

  436. visus, us m – зрок, позірк (зрение, взгляд);

  437. vita, ae f – жыццё (жизнь);

  438. vivus, a, um – жывы (живой);

  439. vivо, 3 – жыць (жить);

  440. vox, cis f – голас (голос);

  441. vulpes, is f – ліса (лиса);

  442. zona, ae f – пояс;

  443. zygomatĭcus, a, um – скулавы (скуловой)



GAUDEAMUS
Старадаўняя песня студэнтаў, напісаная яшчэ ў XIII ст. Яна была вельмі папулярная сярод студэнтаў Гейдэльбергскага i Парыжскага (Сарбонны) універсітэтаў. Аўтары тэксту i мелодыі невядомыя. У XV ст. фламанскі кампазітар Жан Оккэнгэйм апрацаваў i запісаў яе мелодыю, i з таго часу яна стала традыцыйным гімнам студэнтаў. Упершыню тэкст песні надрукаваны ў 1776 г. У наш час вядома некалькі варыянтаў песні.
Gaudeamus igitur, Vivat academia!

luvenes dum sumus! } (bis) Vivant professores! } (bis)

Post iucundam iuventutem, Vivat membrum quodlibet!

Post molestam senectutem Vivant membra quaelibet!

Nos habebit humus! } (bis) Semper sint in flore! } (bis)
Ubi sunt, qui ante nos Vivant omnes virgines

In mundo fuere? } (bis) Graciles, formosae! } (bis)

Transeas ad superos, Vivant et mulieres

Transeas ad inferos, Tenerae, amabiles,

Hos si vis videre! } (bis) Bonae, laboriosae! } (bis)
Vita nostra brevis est Vivant et respublica

Brevi finietur; } (bis) Et qui illam regunt! } (bis)

Venit mors velociter, Vivat nostra civitas,

Rapit nos atrociter, Maecenatum caritas,

Nemini parcetur! } (bis) Qui nos hic protegunt! } (bis)

Pereat tristicia,

Pereat dolores! } (bis)

Pereat diabolus,

Quivis antiburschius,

Atque irrisores! } (bis)

КРЫЛАТЫЯ ЛАЦІНСКІЯ ВЫРАЗЫ


  1. Ab imo pectore (Лукрэцый) – Ад усяго сэрца (От всего сердца).

  2. Ab initiо – З узнікнення (С возникновения).

  3. Abiens abi – Калі ідзеш, то ідзі (Если идёшь, то иди).

  4. Ad Kalendas Graecas – Да грэчаскіх календ, г.зн. ніколі (От греческих календ).

  5. Ad rem! – Да справы (К делу!) !

  6. Alba avis (Цыцэрон) – Белая птушка (Белая птица).

  7. Alma-mater – Маці-карміцелька (пачціва пра вышэйшую навучальную установу) (Мать-кормилица).

  8. Alter eget frenis, alter calcaribus (Цыцэрон) – Адзін мае патрэбу ва ўздзе, а другі – у шпорах (Один нуждается в узде, другой в шпорах).

  9. Alter ego (Піфагор) – Другое я (мой двайнік) (Второе я).

  10. Amantes-amentes – Закаханыя – вар’яты (Влюблённые – безумные).

  11. Amico pectus, hosti frantem – Сябру (паказвай) сэрца, ворагу – лоб (Другу показывай сердце, врагу – лоб).

  12. Amicus Plato, sed magis amica veritas (Арыстоцель) – Платон мне сябар, але ісціна большы сябар (Платон мне друг, но истина дороже).

  13. Amor omnia vincit – Каханне ўсё перамагае (Любовь всё побеждает).

  14. Arbor mala, mala mala – Дрэнная яблыня, дрэнныя яблыкі (Плохая яблоня, плохие яблоки).

  15. Ars longa, vita brevis (Гіпакрат) – Мастацтва вечнае, жыццё кароткае (Искусство вечно, жизнь коротка).

  16. Aquila non captat muscas – Арол не ловіць мух (Орёл не ловит мух).

  17. Aurea mediocritas – Залатая сярэдзіна (Золотая середина).

  18. Aut Caesar, aut nihil – Або Цэзар, або ніхто (Или Цезарь, или никто).

  19. Aut vincere, aut mori – Або перамагчы, або памерці (Или победить, или умереть).

  20. Barba crescit, caput nescit – Барада расце, галава не ведае (Борода растёт, голова не знает).

  21. Barba philosophum non facit – Барада не робіць філосафам (Борода не делает философом).

  22. Bis dat, qui cito dat – Удвая дае той, хто дае хутка (дарагая лыжка к абеду) (Вдвойне даёт тот, кто даёт быстро).

  23. Bis pueri senes – Старыя – двойчы дзеці (Старики – дважды дети).

  24. Bona fide – Добрасумленна, даверліва (Доверчиво).

  25. Brevi manu – Кароткай рукой, г.зн. без затрымкі (Короткой рукой).

  26. Canis mortuus non mordet – Мёртвы сабака не кусае (Мёртвая собака не кусает).

  27. Carmina morte carnet (Авідзій) – Вершы не паміраюць (Стихи не умирают).

  28. Carpe diem (Гарацый) – Карыстайся днём сённяшнім (Пользуйся днём сегодняшним).

  29. Castіs omnia casta. – Чыстаму ўсё чыста (Чистому всё чисто).

  30. Casus belli – Повад да вайны (Повод к войне).

  31. Causa causarum – Прычына прычын (Причина причин).

  32. Cedo maiori – Уступі старэйшаму (Уступи старшему).

  33. Charta non erubescit – Папера не чырванее (Бумага не краснеет).

  34. Cogito ergo sum – Я думаю, значыць, я існую (Я думаю, значит, я существую).

  35. Cognosce te ipsum (Сакрат) – Пазнай самога сябе (Познай самого себя).

  36. Consuetudo est altera natura – Звычка – другая натура (Привычка – вторая натура).

  37. Contra bonos mores – Супраць добрых нораваў (амаральна) (Против хороших нравов).

  38. Corvus albus – Белая варона (Белая ворона).

  39. Crocodili lacrimae – Кракадзілавы слёзы (Крокодиловые слёвы).

  40. Cum grano salis (Пліній) – З крупінкай солі (з’едліва, насмешліва) (С крупинкой соли).

  41. De mortuus aut bene aut nihil – Пра мёртвых або добра або нічога (не гавораць) (О мёртвых или хорошо, или ничего).

  42. De gustibus et coloribus non est disputandum. – Пра густы і колеры не варта спрачацца (О вкусах не спорят).

  43. Dictum-factum – Сказана-зроблена (Сказано-сделано).

  44. Dictum acerbum – Горкая праўда (Горькая правда).

  45. Diem perdidi (Святоній) – Я згубіў дзень (Я потерял день).

  46. Divide et impera – Падзяляй і валодай (Разделяй и властвуй!) !

  47. Docendo discimus (Сенека) – Навучаючы, вучымся (самі) (Обучая, учимся сами).

  48. Do, ut des – Даю, каб і ты мне даў (Даю, чтобы и ты мне дал).

  49. Duabus sedere sellis – Сядзець на двух крэслах (Сидеть на двух стульях).

  50. Dum spiro, spero (Авідзій) – Пакуль дыхаю, спадзяюся (Пока дышу, надеюсь).

  51. Duo, cum faciunt idem, non est idem – Удваіх, калі яны робяць адно і тое ж, атрымліваецца не адно і тое ж (Когда двое делают то же, это не одно и то же).

  52. Dura lex, sed lex – Суровы закон, але гэта закон (Закон суров, но это закон).

  53. E fructu arbor cognoscitur – Па плоду дрэва пазнаецца (Дерево узнают по плоду).

  54. Erranti viam monstra – Таму, хто памыляецца дарогу пакажы (Тому, кто ошибается, дорогу покажи).

  55. Elephantum ex musca facis (Лукіан) – Ты робіш з мухі слана (Ты делаешь из мухи слона).

  56. Eloquentia homini ornamento est – Красамоўства ўпрыгожвае чалавека (Красноречие – украшение для человека).

  57. Epistula non erubescit (Цыцэрон) – Пісьмо не чырванее (Письмо не краснеет).

  58. Equus Troianus – Траянскі конь (Троянский конь).

  59. Est modus in rebus (Гарацый) – Ёсць мера ў рэчах (Есть мера в вещах).

  60. Et ego in Arcadia І я быў у Аркадзіі, г.зн. быў шчаслівы (И я был в Аркадии).

  61. Ex unque leonem – Па кіпцю льва (пазнаеш) (По когтям льва (узнают)).

  62. Faber est suae quisque fortuna – Кожны сам каваль свайго лёсу (Каждый сам кузнец своего счастья).

  63. Ferro et igni – Мячом і агнём (Мечом и огнём).

  64. Festina lente – Спяшайся павольна (Торопись медленно).

  65. Finis coronat opus – Канец упрыгожвае справу (Конец украшает дело).

  66. Fortuna non addit sapientiam – Шчасце не надае мудрасці (Счастье не придаёт мудрости).

  67. Gallina scripsit (Плаўт) – Курыца надрапала (пра почарк) (Курица написала).

  68. Homo inius libri – Чалавек адной кнігі (пра чалавека, які знае нямнога, але грунтоўна) (Человек одной книги).

  69. Homo locum ornat, non hominem locus – Чалавек упрыгожвае месца, а не месца чалавека (Человек украшает место, а не место человека).

  70. Homo novus – Новы чалавек (выскачка) (Новый человек).

  71. Homo proponit, sed Deus disponit – Чалавек мяркуе, а Бог вызначае (Человек предполагает, а Бог располагает).

  72. Homo sapiens – Чалавек разумны (Человек разумный).

  73. Ibi victoria, ubi concordia Там перамога, дзе згода (Там победа, где согласие).

  74. Idea fixa – Неадвязная ідэя (Навязчивая идея).

  75. Idem per idem – Тое ж праз тое (То же через то).

  76. Imago animi vultus est (Цыцэрон) – Твар – люстра душы (Лицо – зеркало души).

  77. In statu nascendi – У стане зараджэння (В состоянии зарождения).

  78. Ira initium insaniae est – Гнеў – пачатак варяцтва (Гнев – начало безумия).

  79. Labores gignunt honores – Праца параджае пашану (Работа рождает почёт).

  80. Labor omnia vincit – Праца ўсё перамагае (Работа всё побеждает).

  81. Lapsus linguae – Памылка мовы (агаворка) (Ошибка речи).

  82. Linguam tenere – Трымаць язык за зубамі (Держать язык за зубами).

  83. Littera scripta manet – Напісаная літара застаецца (Написанная буква остаётся).

  84. Littera docet, littera nocet – Літара вучыць, літара ж і псуе (Буква учит, буква же и портит).

  85. Lupus in fabulis – Воўк з казкі (лёгкі на ўспамін) (Волк из сказки).

  86. Manus manum lavat – Рука руку мые (Рука руку моет).

  87. Non omnia possumus omnes – Не ўсё можна ўсім (Не всё можно всем).

  88. Maria montesque polliceri – Мора і горы абяцаць (Море и горы обещать).

  89. Medicus curat, natura sanat – Урач лечыць, прырода вылечвае (Врач лечит, природа вылечивает).

  90. Memento mori – Памятай пра смерць (Помни о смерти).

  91. Mens sano in corpore sano – У здаровым целе здаровы дух (В здоровом теле здоровый дух).

  92. Modus vivendi – Вобраз жыцця (Образ жизни).

  93. Nec plus ultra – Ні кроку назад (Ни шагу назад).

  94. Nec sibi, nec alteri – Ні сабе, ні другому (Ни себе, ни другому).

  95. Nemo omnia potest scire – Ніхто не можа ведаць усё (Никто не может знать всё).

  96. Nihil agenti dies longus est – Нічога не робячаму дзень доўгі (здаецца) (Ничего не делающему день долог).

  97. Nihil habeo, nihil timeo – Нічога не маю, нічога не баюся (Ничего не имею, ничечго не боюсь).

  98. Nosce te ipsum – Пазнай самога сябе (Познай самого себя).

  99. Nomen est omen – Імя гаворыць само за сябе (Имя говорит само за себя).

  100. Non marte, sed arte – Не зброяй, а мастацтвам (Не оружием, а искусством).

  101. Non progredi est regredi – Не ісці наперад ёсць ісці назад (Не идти вперёд – значит идти назад).

  102. Nullum malum sine aliquo bono – Няма зла без якога-небудзь дабра (Нет худа без добра).

  103. Omne principium difficile – Усякі пачатак цяжкі (Всякое начало трудное).

  104. Omne vivum ex ovo – Усё жывое з яйка (Всё живое из яйца).

  105. Omnia meum mecum porto (Біант) – Усё сваё нашу з сабою (аб духоўным багацці чалавека) (Всё своё ношу с собой).

  106. Omnia mutabantur, mutantur, mutabuntur – Усё мянялася, мяняецца і будзе мяняцца (Всё менялось, меняется и будет меняться).

  107. О tempora, o mores! – О часы, о норавы (О времена! О нравы!) !

  108. Panem et circenses! – Хлеба і відовішчаў (Хлеба и зрелищ!)!

  109. Parvi liberi, parvum malum – Малыя дзеці, малое гора (Маленькие дети, маленькое горе).

  110. Pater familias – Бацька сям’і (Отец семьи).

  111. Pax intrantibus, salis exeuntibus – Мір тым, хто прыходзіць, спакой тым, хто пакідае (Мир тем, кто приходит, покой тем, кто покидает).

  112. Pigritia est mater vitiorum – Лянота – маці ўсіх заганаў (Лень – мать всех пороков).

  113. Pecunia non olet – Грошы не пахнуць (Деньги не пахнут).

  114. Per aspera ad astra – Праз церніі да зорак (Через тернии к звёздам).

  115. Perpetuum mobile – Вечны рухавік (Вечный двигатель).

  116. Persona non grata – Нежаданая персона (Нежелательная личность ).

  117. Post hoc non est propter hoc – Пасля гэтага не значыць у выніку гэтага (После этого не означает в результате этого).

  118. Potius sero quam nunquam (Лівій) – Лепш позна, чым ніколі (Лучше поздно, чем никогда).

  119. Primum edere, deinde philosophari – Спачатку есці, пасля філасофстваваць (Сначала есть, потом философствовать).

  120. Primus inter pares – Першы сярод роўных (Первый среди равных).

  121. Pulsate et aperietur vobis (Евангеліе) – Стукайце і вам адчыняць (праяўляйце настойлівасць) (Стучите и вам откроют).

  122. Qualis rex, talis grex – Які важак, такое і стада (Какой вожак, такое и стадо).

  123. Qui pro quo – Хто пра што (Кто о чём).

  124. Quisque fortunae suae faber – Кожны майстар свайго шчасця (Каждый мастер своего счастья).

  125. Qui totum vult, totum perdit – Хто жадае ўсяго, той усё губляе (Кто хочет всего, тот теряет всё).

  126. Qui tacet, consentit – Хто маўчыць, згаджаецца (Кто молчит, соглашается).

  127. Quod homines, tot sententiae (Терэнцый) – Колькі людзей, столькі і думак (Сколько людей, столько и мнений).

  128. Quod erat demonstrandum – Што і трэба было даказаць (Что и требовалось доказать).

  129. Quod licet Iovi, non licet bovi – Што дазволена Юпітэру, не дазволена быку (аб беспадстаўных прэтэнзіях на што-небудзь) (Что позволено Юпитеру, то не позволено быку).

  130. Ratio vivendi – Сэнс жыцця (Смысл жизни).

  131. Rara avis – Рэдкая птушка (Редкая птица).

  132. Repetitio est mater studiorum – Паўтарэнне – маці вучэння (Повторение – мать учения).

  133. Rem tene, verba sequentur (Катон) – Авалодай зместам, словы знойдуцца (Овладей содержанием, а слова найдутся).

  134. Res iudicata – Вырашаная справа (Решённое дело).

  135. Sapiens mortem non timet – Мудры не баіцца смерці (Мудрый не боится смерти).

  136. Sapienti sat (Плаўт) – Разумнаму дастаткова (Умному достаточно).

  137. Sapere aude! (Гарацый) – Асмелься быць мудрым (Осмелься быть мудрым!)!

  138. Semper avarus eget (Гарацый) – Скупому заўсёды мала (Скупому всегда мало).

  139. Sero venientibus ossa – Тым, хто позна прыходзіць, – косці (Тем, кто приходит поздно, – кости).

  140. Si vis pacem, para bellum – Хочаш міру – рыхтуйся да вайны (Хочешь мира – готовься к войне).

  141. Si vis amari, ama (Сенека) – Калі хочаш быць каханым, (сам) кахай (Если хочешь быть любимым, люби сам).

  142. Sol omnibus lucet (Петроній) – Сонца ўсім свеціць (Солнце светит всем).

  143. Suus rex reginae placet – Свой цар царыцы падабаецца (Свой царь царице нравится).

  144. Tabula rasa – Чыстая дошка (Чистая доска).

  145. Tempora mutantur et nos mutamur in illis – Часы змяняюцца, і мы змяняемся разам з імі (Времена меняются, и мы меняемся вместе с ними).

  146. Terra incognita – Невядомая зямля (нешта невядомае) (Неизвестная земля).

  147. Tertium non datur – Трэцяга не дадзена (Третьего не дано).

  148. Timor est malus magisret – Страх – дрэнны настаўнік (Страх – плохой учитель).

  149. Una hirundo non facit ver (Эразм Ратэрдамскі) – Адна ластаўка не робіць вясну (Одна ласточка не делает весны).

  150. Veni, vidi, vici (Цэзар) – Прыйшоў, убачыў, перамог (Пришёл, увидел, победил).

  151. Verum amicum pecunia non parabis – Сапраўднага сябра за грошы не купіш (Настоящего друга за деньги не купишь).

  152. Via recta brevissima est – Прамая дарога – найкарацейшая (Прямая дорога самя короткая).

  153. Vincere aut mori – Перамагчы або памерці (Победить или умереть).

  154. Vivere militare est – Жыццё ёсць барацьба (Жизнь есть борьба).

  155. Volens-nolens – Хочаш – не хочаш (Хочешь-не хочешь).

Склалі Паплаўная Л.В., Цімашэнка Н.П.





: DocLib10 -> %D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%20%D0%B8%20%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%8B%20%D0%B4%D0%BB%D1%8F%20%D0%BD%D0%B5%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9 -> %D0%9B%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0
%D0%9B%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0 -> Установа адукацыі Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт
%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%20%D0%B8%20%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%8B%20%D0%B4%D0%BB%D1%8F%20%D0%BD%D0%B5%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9 -> Установа адукацыі «Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны» зацвярджаю
%D0%9B%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0 -> Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Установа адукацыі
%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%20%D0%B8%20%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%8B%20%D0%B4%D0%BB%D1%8F%20%D0%BD%D0%B5%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9 -> Установа адукацыі
%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%20%D0%B8%20%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%8B%20%D0%B4%D0%BB%D1%8F%20%D0%BD%D0%B5%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9 -> Словарь геологических терминов
%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%20%D0%B8%20%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%8B%20%D0%B4%D0%BB%D1%8F%20%D0%BD%D0%B5%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9 -> Установа адукацыі
%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%20%D0%B8%20%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%8B%20%D0%B4%D0%BB%D1%8F%20%D0%BD%D0%B5%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9 -> Функцыянальныя стылі беларускай мовы




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка