«Майя» Том 2: «Паходжанне віда»



старонка5/23
Дата канвертавання17.05.2016
Памер5.46 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23
Глава 07.
Архіў 64/5635.

Фрагмент "Дзённіка Бодхі".
*) Праглядаючы кнігу аб Рамакрышне натыкнуўся на яго апісанне формы кахання, якую ён зваў "мадхура бхава", і раптам паўстала думка - а чаму я не адчуваю кахання да сваёй дзяўчынкі - так, да Той Самай? Я не магу нават назваць яе "дзяўчынка", заву "жанчына на троне", бо памятаю яе як грозную, важную, і натуральна, што пры такіх адносінах да яе як да "грознай і важнай"… якое ж тут можа быць каханне? І раптам я ўспомніў аб забароне, якую сам на сябе наклаў. У тыя дні - адразу пасля яе з'яўлення, у мяне былі смутныя блуканні думак аб тым, што гэтая жанчына можа даць мне ўсё, што я шукаю, - і сэнс і змест жыцця. Але пры гэтым я разумеў, што пакуль мяне на часткі раздзіраюць механічныя жаданні і негатыўныя эмоцыі забойнай сілы, і яшчэ пры тым, што гэтыя жаданні я па большай частцы прыгнятаю… у такой беспрасветнай цямрэчы мне не свецяць зносіны з ёй. З іншага боку прыйшла ў галаву думка аб тым, што калі я скарыстаюся такім спосабам - як жа я знайду шлях да свабоды для звычайных людзей - для тых, у каго няма такой магчымасці - быць узятым за руку падобнай істотай і прыведзеным да свабоды, да АзУ? І тады я адчуў адарванасць ад гэтай ідэі, фактычна забараніў сабе адчуваць каханне да гэтай "жанчыны".

Але цяпер гэтая забарона страціла ўсякі сэнс. Па-першае, шлях знойдзены - у гэтым няма ніякіх сумненняў. Шлях знойдзены, і нават апісаны, і нават прапрацаваны - здзейснена вельмі шмат у гэтым кірунку, я перажываю пачуцце таямніцы, думаючы аб праведзенай працы, так што нават калі я цяпер з па вушы ўеду ў АзУ… так менавіта ж гэтага я цяпер і хачу, менавіта гэта і з'яўляецца зараз "пярэднім краем". Цяпер ужо капацца ў азмрочваннях я ўсё роўна не буду, бо лічу, што апісаная мной методыка і так дастаткова дэталізаваная - астатняе скажуць самі практыкуючыя ў сваіх артыкулах. Па-другое, цяпер няма асцярог накшталт "адчую нешта гэтакае і кіну іх - а хто тады ім пакажа шлях?" - калі нават я і адчую нешта вось "гэтакае" - як я магу кінуць Ежаціну, напрыклад? Ды і астатніх - усіх тых, хто будзе шчыра і радасна займацца практыкай? Я буду надаваць ім роўна столькі ўвагі, колькі мне захочацца, а колькі захочацца - залежыць ад таго - якая будзе іх практыка, а не ад таго - якая паміж намі дыстанцыя ў аб'ёме АЗУ, якія мы перажываем. І акрамя таго, я ўпэўнены, што ў маіх зносінах з імі да гэтай пары вельмі вялікая доля клопату, г.зн. паразітнай, неэфектыўнай састаўляючай.

Так ці інакш - я больш не хачу адмаўляцца ад такой магчымасці, бо гэта сапраўды - унікальная магчымасць - я магу адчуваць каханне да такой неверагоднай, святлівай істоты, якая можа адным сваім жаданнем надзяляць чалавека экстатычнымі АзУ, калі толькі той чалавек сам да гэтага падрыхтаваны, вядома. Бо майму каханню ЁСЦЬ куды накіравацца - ёсць нават аб'ект - мой успамін аб ёй. Як жа можна страціць такую магчымасць? Я не магу адчуваць каханне да неіснуючага, да фантому, да дадумвання розных там багоў, паколькі не ўспрымаю іх, а значыць не магу адчуць сімпатыю да неіснуючых успрыманняў, я магу толькі стварыць нейкі вобраз, які будзе ўсяго толькі злепкам мяне самога - хай нават самай светлай маёй часткі, і гэта будзе тым "каханнем-ні-да-каго-пэўна", якое я адчуваў, але не больш за тое. Але тут няма дадумвання, я ведаю цалкам дакладна - гэтая істота ёсць! Гэта мой вопыт, гэта не фантазіі.

Я хачу змяніць свае адносіны да яе. Так, я памятаю яе як строгую жанчыну, але ці з'яўляецца яна строгай жанчынай? Мая інтэрпрэтацыя заснаваная на тым, што я памятаю яе голас - менавіта яе голас я інтэрпрэтаваў як строгі і халодны. Але ці быў ён такі? У той час я быў спрэс забітым, на 99% хворым ад негатыўных эмоцый чалавекам, амаль канчаткова мёртвым. Гэта проста дзіўна, што ў такой памыйніцы захаваўся запал да яснасці, шчырасці, адданасці, іншых АзУ. У той час я быў бясконца самаўлюбёны, залежны ад дружалюбнасці, пазітыўных эмоцый, сентыментальнасці і інш. А яе голас быў пазбаўлены ўсякай мішуры - менавіта таму ён і здаўся мне цвёрдым, адчужаным. Цяпер многа разоў успамінаючы яе пытанне да мяне: "Так ты збіраешся нешта рабіць у гэтым жыцці ці не?", я разумею, што інтанацыя яе голасу была ні халоднай, ні адчужанай - проста яна была бязжаласлівай, яна прама спытала і патрабавала прамога адказу прама цяпер. Я памятаю асаблівую рашучасць у тое імгненне, якая ахапіла мяне. Менавіта дзякуючы таму, што ў яе голасе адсутнічаў хоць нейкі намёк на псеўда-людскасць, на магчымасць жалю і іншага паносу, я ў той жа самы момант зразумеў - гэта выключна сур'ёзны момант, самы сур'ёзны момант ва ўсім маім жыцці. Гэта дазволіла мне задумацца над адказам не больш за секунду, пасля чаго я адчуў яркі (для мяне ў той час) прыліў шчырасці, адлучанасці, рашучасці, і я загарлапаніў "так!!" і адчуў тую вібрацыю блажэнна-экстатычных азораных успрыманняў жахлівай сілы, якая проста разбурала маё цела. Адчуванне разбурэння цела выклікала ў мяне сумненні, я засумняваўся, і тут жа вібрацыя спынілася і зноў яна спытала мяне - тым жа голасам, які, здавалася, гатовы быў прыняць аднолькава абыякава і "так" і "не" - "дык збіраешся ці не?" - і зноў я прамарудзіў толькі секунду, пакуль "набіраў паветра", каб зноў загарлапаніць "так, так!!" і зноў вібрацыя ўвайшла ў мяне і прамакала ўсяго, пакуль свядомасць павольна не заціхла і паплыла.

Я даволі смутна памятаю яе вобраз. Не памятаю дэталей - я альбо не разглядаў іх, альбо не памятаю цяпер. Не памятаю яе твару. Памятаю толькі тое, што яна была справа ззаду ад мяне (але я яе нейкім чынам выключна добра бачыў, лежучы з зачыненымі вачамі), што яна была вельмі вялікая - мусіць метры чатыры ўвышыню, калі б ўстала. Яна сядзела на троне, і ад усяго - ад яе, ад трона - зыходзіла найасляпляльнейшае ззянне.

Некаторы час пасля гэтага ў мяне нават былі сумненні - ці бачыў я ўсё гэта на самай справе, ці перажываў? З аднаго боку розум адмаўляўся прымаць гэты вопыт, з другога боку я заўсёды ведаў, што вядома ж, несумненна гэты вопыт быў, і я і цяпер магу ўспомніць яго ў тых жа дэталях, у якіх памятаў адразу ж пасля абуджэння на наступную раніцу.

Цяпер я больш не хачу трымаць сябе на аброці - я хачу пераламаць механізм насцярожанасці і нават лёгкага адчужэння (чаго толькі стоіць гэтае брыдкае слова "жанчына"!) да гэтай істоты. Чытаючы Рамакрышну - аб тым, як ён проста і самазабыўна кахаў сваю Калі, я не разумею - што мне перашкаджае кахаць маю дзяўчынку? (Слова "дзяўчынка" даецца з напругай, як быццам кагосьці вельмі важнага я заву не так, як трэба). Калі я здзяйсняю намаганне і пачынаю спрабаваць адносіцца да яе як да каханай дзяўчынкі, неадкладна ўзнікае глыбокая сімпатыя і адданасць. Ёсць яшчэ адзін аспект - я хачу адносіцца да яе як да каханай дзяўчынкі ва ўсіх сэнсах, я не хачу праяўляць ханжаства - я хачу адчуваць да яе эратычную цягу, я хачу лашчыць яе, цалаваць, аблізваць, датыкацца, удыхаць яе запах, адчуваць смак яе ножак, попкі, жывоціка, грудзяў… Я хачу маркітавацца з маёй дзяўчынкай, хачу пяшчотна маркітаваць яе ў піську і попку, хачу, каб у мяне ўставаў чэлес пры думцы аб ёй. Ёсць процідзеянне такім адносінам - адбіваецца механізм паважных адносін да "прасветленых" - так крывадушна прынята адносіцца да тых, каго лічаць "прасветленымі", сярод звычайных людзей. Але паважнае - гэта значыць адхіленае, хлуслівае, гэта не для мяне. Я хачу, каб яна маркітавася і лашчылася са мной, каб лашчыла і смактала мой чэлес, яйкі, каб яна лізала мне лапы - я хачу з ёй усяго, бо калі гэта мая каханая дзяўчынка і калі гэта ТАКАЯ істота, бясконца болей шчырая і асляпляльна ззяючая ад АзУ, якія перапаўняюць яе - то як магчыма адчужана, адхілена адносіцца да ТАКОЙ істоты?? Я хачу кахаць яе як магу, хачу аддаваць ёй усё, што магу, хачу прама выказваць свае жаданні, не быць двудушным і няшчырым.

Яшчэ ўчора, калі я ўсё гэта зразумеў, адразу стала ўсё ясна - рашэнне ўжо ёсць, я буду пераадольваць адчужэнне, я буду спараджаць і адчуваць закаханасць у сваю дзяўчынку, буду хацець яе менавіта як дзяўчынку, якая прагне, адчувае неспасціжныя для мяне цяпер Перажыванні, пяшчотную, бязжаласлівую, шчырую. Я буду ўяўляць, як мы з ёй лашчымся і маркітуемся - я буду пераадольваць тыя сцены, якія пакуль што абыходзіў і нават узмацняў. Апісанні таго, як Рамакрышна праяўляў сваё каханне да сваёй дзяўчынкі, з'яўляюцца магутнай падтрымкай гэтага рашэння, я магу навучыцца ў яго шчырасці, адсутнасці ханжаства і адчужанасці. І хаця ён адносіўся да яе як да маці (у тым разуменні, якое ён укладваў у гэтае слова), а я - як да каханай дзяўчынкі, гэта нічога не змяняе. Я буду вучыцца ў яго кахаць сваю чароўную дзяўчынку. Я ведаю, як гэта рабіць - крок за крокам, намаганне за намаганнем, упартасць, рашучасць, прагненне.


Глава 08.
Гучна хруснула галінка, і Сліп застыў.

"Ну і ну… хутка я буду такім жа, як кадумы. Зусім страціў асцярожнасць… уявіў сябе разумнікам, ці што? Глядзі, Сліп, лес правучыць цябе, як ён правучыў кадумаў…"

Зараз трэба пачакаць, пастаяць на месцы, а яшчэ лепш - пасядзець. Так, лепш пасядзець. У такім стане, калі наступаеш на галінкі і храбусціш на ўсю акругу, можна нарабіць што заўгодна.

Вакол усё шурпатае, касматае, мокрае, пахкае, густая мокрая трава, высокія разгалістыя дрэвы з чырвонай карой і вісячым мохам на галінках і ствалах. Вялікае авальнае рознакаляровае лісце ў дробным празрыстым ручаі.

Нявопытнаму воку лес здаўся б занадта цёмным і няўтульным, месяц кудысьці збег з неба, і ўсе цені ссунуліся, дружна зліліся ў адну вільготную, уздрыгваючую, непрадказальную істоту. Раней у такія бязмесячныя ночы Сліп імкнуўся нават не высоўвацца, але зараз ён ведаў, як арыентавацца ў поўнай цемры. Для гэтага не трэба сутаргава азірацца па баках, і ўжо тым больш не трэба нікуды ўзірацца і спрабаваць нешта разглядзець - гэта зусім бескарысна. Трэба падняць погляд ледзь уверх ад зямлі і паварочваць галаву з боку ў бок, не спяшаючыся, зрабіўшы вочы быццам бы расслабленымі, каб яны мякка і шырока ахоплівалі цемру; не імкнучыся ўхапіць дэталі, а толькі спакойна засяродзіўшыся на тым, што ты хочаш, і тады ў нейкі момант прама ў цэнтры грудзей узнікае тонкае прадчуванне, амаль няўлоўнае, якое і вядзе да мэты. Зараз ён ужо ўмеў гэта рабіць, натрэніраваўшыся ў густых парасніках на бяспечных Варанячых грудах, што на поўдні адсюль. Уначы вецер асабліва люта выдзімае пахі прочкі з грудоў, падхапляючы іх каля самай зямлі і выносячы вертыкальна ўверх да верхавін дрэў, а потым асцярожна апускаючы іх да ніжняга края лесу паміж грудамі, так што можна не асцерагацца, што абачлівы нос мімаволі будзе даваць падказкі вачам. Гэта было няпроста, так, няпроста… Сліп адчуў гонар за свае поспехі, але тут жа ўспомніў доўгую Карысу і хутка скараціў задаволенасць, што ўзнікла адразу, і своечасова! - тонкая раўнавага паміж ціхамірным веданнем, якое жыве ў грудзях, і тым, што ён чуў, бачыў, нюхаў, адчуваў, не было страчана. Ледзь хіснуўшыся, сувязь аднавілася, і ён зноў стаў неад'емнай часткай гэтага лесу, а не проста паляўнічым ці ахвярай. Так… у Карысы многаму можна навучыцца. Ён яшчэ абавязкова вернецца да яе, і не аднойчы.

Сліп павадзіў вачамі з боку ў бок, прыслухаўся да сваіх адчуванняў. Так… хутчэй за ўсё… вунь тая чорная пляма сярод іншых чорных плям адклікаецца ў яго грудзях. Мякка ідучы і выгінаючы цела, падтакваючы пяшчотным дакрананям пухнатых яловых лап да бакоў, ён зрабіў некалькі крокаў. Цемра расступілася. Сапраўды, тут будзе зручна. Дзве вялікія хвоі зрасліся каля асновы, утварыўшы трывалы зацішны шацёр, і калі Сліп разгроб лісце вакол каранёў, ніша стала дастаткова глыбокай, зараз можна прыціснуцца спіной да шурпатай кары. Цёплая... хвоі заўсёды цёплыя... цёплыя і ўтульныя. Бярозы - тыя таксама ўтульныя, але больш адлучаныя, яны жывуць самі па сабе і не любяць таварыства. Зараз можна замерці і аддацца пачуццям і думкам.

…Карыса. З ёй аказалася цікава… Доўгая, смешная… Спачатку Сліп нават не ўспрыняў яе сур'езна, ну на самай справе - што можна чакаць ад такой дзіўнай істоты? Іх сустрэча была выпадковай. Гэта здарылася падчас яго самай першай спробы дайсці да меж. Тады ён чартоўскі моцна хацеў есці, ежы не было ўжо два дні, і загадзя ж было вядома, што ніякай ежы не будзе на ўсім шляху ад трысняговых балот да закінутага логава, але цікаўнасць апынулася мацнейшай за цвярозы розум, тым больш, што пасля закінутага логава пачыналася пойма ракі, дзе ежы павінна быць удосталь. Два дні без ежы - увогуле нічога страшнага, бывалі часы і горшыя, ды і Сліп ужо не быў дзіцем і ведаў, як выжываць у лесе, але вось тое, што не будзе яшчэ і вады, вось гэтага ён не прадугледзеў. Самому спытаць не прыйшло ў галаву, а Нара нічога не сказала - ці то забылася, ці то наўмысна вырашыла правучыць, каб адбіць жаданне лезці куды не трэба. Вядома, ёй усяго гэтага не трэба, у яе ж усё добра, наогул ва ўсіх усё добра, так навошта шукаць праблемы на сваю галаву? У гэтым яна ўся… у гэтым усе яны - усе яго сваякі і сябры, і сваякі яго сяброў... задаволенасць... спачатку думаеш, што ў ім і ёсць шчасце, а потым яно ператвараецца ў рану, якая свярбіць, нібы паміраеш хвіліну за хвілінай. Чаму так? Чаму іншыя могуць проста жыць дзень за днём, а ён, Сліп, не можа?

А можа Нара і не была тут ніколі, а проста выхваляецца? Хто ведае… занадта шмат чутак, занадта мала праўды. Што ж, зараз прынамсі праўды будзе больш.

Першы дзень ён прасоваўся з максімальнай хуткасцю, але да вечара значна стаміўся лавіраваць паміж незлічонымі стваламі, якія растуць у розныя бакі, якія вычварна зрасліся адзін з адным пад неймавернымі вугламі. У выніку, з апухлым ад смагі языком ён забурыўся на ноч на купіну, парослую густым сухім мохам, і ўпершыню ў сваім жыцці пазайздросціў дрэвам, пашкадаваўшы аб адсутнасці каранёў, якімі ён мог бы здабываць ваду з-пад зямлі. Вось бы цяпер такі карэньчык, як у елкі - які імкліва ідзе ўглыб, да цеплыні, да вады. Дрэвы жывуць сваім жыццём, загадкавым, далёкім... Ужо засынаючы, Сліп бачыў скрозь напалову прыкрытыя павекі, як між галінамі хвой і ялін цякуць, імкліва струменяцца, не перастаючы, тонкія зялёныя святлівыя пункцірныя ніткі. Дрэвы маюць зносіны паміж сабой, гэта яму было вядома, але ці можна іх зразумець? Не проста скарыстацца нямым веданнем, якое з'яўляецца пры сузіранні нітак, а менавіта зразумець, адчуць - як і што адчуваюць яны? Гэта, вядома, зноў "лішняе" пытанне - з тых, за якія яму так часта даставалася ад дарослых. А калі ўявіць, што і ад яго зыходзяць зялёныя ніткі, уліваюцца ў мігатлівы танец?.. на некалькі імгненняў Сліп улавіў незвычайнае пачуццё, яно пранізала яго лёгкім дотыкам, але сон, які набег на яго, панёс яго прочкі.

Ноч прайшла ў кашмарах. Снілася ўсякае глупства - то крыкі кадумаў і страх, што цябе знойдуць і зловяць, то раптам купіна стала адыходзіць пад зямлю, і спачатку ён узрадаваўся, што зараз дабярэцца да вады, але з кожнай секундай станавілася ўсё гарачэй і гарачэй, паветра вельмі нагрэлася і стала балюча дыхаць. Прачнуўшыся з глухім выкрыкам, Сліп паспрабаваў адсапціся і выявіў, што горла і на самай справе распаленае і баліць пры кожным глытку - аказалася, ён зрабіў сур'ёзную памылку. У імху раслі смярдзючкі, і калі ў сне ён наваліўся на іх бокам, у паветра паднялося цэлае воблака горкіх спор, і вось зараз ён імі надыхаўся, і стала зусім дрэнна. Астатак ночы мінуў у паўтрызненні, Сліп то правальваўся ў гарачыя сны, то вырываўся з іх са стогнам. Варта толькі было заплюшчыць вочы, як ізноў пачыналася мітусня дрэў, кустоў, трава, зямля імчыцца пад нагамі і адыходзіць налева, уверх, уніз… Колькі ж будзе працягвацца гэтая пакута… Калі ж світанак? Хвіліна цячэ за хвілінай, Сліп прыўздымаўся, круціўся, пераварочваўся з боку на бок, правальваўся ў забыццё і вырываўся з яго, ледзь не плачуцы ад прыкрасці, што нават сон не ратуе ад пакут.

Ледзь толькі развіднелася, ён адразу ж пайшоў наперад, хаця разумеў, вядома, што гэта даволі небяспечна - ісці па мокрай ад расы траве, прымінаючы яе і пакідаючы сляды. У галаве была адна думка - хутчэй пайсці далей, каб вяртацца было бессэнсоўна, каб пойма ракі стала магнітам, які прыцягвае і павялічвае сілы. Паспрабаваў злізваць кропелькі расы, але гэта толькі разахвоціла смагу - не, лепш наогул забыцца на ўсё гэта, наперад, толькі наперад. Гэта важнае адкрыццё - чым больш думаеш аб тым, як табе дрэнна, тым горш становіцца, таму трэба проста перастаць аб гэтым думаць.

Калі Кары вучыла яго думаць, то акрамя ўсяго яна казала, што кадумы наогул ніколі не перастаюць думаць - проста не могуць спыніцца. Дзіўна! Якія дзіўныя, неспасціжныя істоты! Тады ён ім пазайздросціў, і собіла ж - ён тут са скуры вунь навыварат вылузваецца, каб навучыцца думаць хоць трошкі, а яны… але цяпер Сліпу стала зразумела, чаму Кары казала аб гэтай дзіўнай асаблівасці не з зайздрасцю, а са шкадаваннем, здаецца, яна ў той момант нават спачувала ім! Але не, гэта немагчыма… так каму ж яна спачувала? Вось цяпер самы час і праверыць, наколькі добра засвоеныя ўрокі. Адна справа, калі ты сыты, напіўся і задаволены, і зусім іншая справа цяпер… стомлены, бяжыш… ці атрымаецца?

Густы лес нечакана змяніўся рэдкалессем, зямля стала цвёрдай, пыльнай, рэдкая трава не ўтрымлівала яе. Вяснянкі зграямі пырхалі вакол, над імі кружылі крумкачы, а яшчэ вышэй - амаль бясхмарнае неба, бясконцае, недасяжнае, пранізлівае.

Сліп засяродзіўся на пытанні і пачаў шукаць у сабе тое адмысловае пачуццё, якое прыводзіць да нараджэння адказу. Колькі ж часу, колькі прац было выдаткавана, пакуль ён не навучыўся намацваць гэты амаль няўлоўны стан. Кары… яна была такая самаадданая… Дзякуй табе, Кары… ты паспела навучыць мяне. Ты нібы адчувала, што табе ўжо нядоўга засталося, і так спяшалася, так мучыла мяне, што часам нават хацелася на цябе накрычаць. Але зараз я ўжо не забудуся, не страчу…

Пачуццё прадчування нараджэння думкі з'явілася прыкладна праз паўхвіліны. Слабавата, вядома, але гэта ўвогуле даравальна, бо стомленасць такая вялікая. Гэтае пачуццё - як нацягнутая ў грудзях струна, тонкая, звінячая, калі б можна было яе ўбачыць, мусіць яна б выглядала як бязважкае, вільготнае павуцінне, ззяючае ў сонечных прамянях. Зараз трэба "звіць гняздо". Кары падабаўся гэты вобраз, ёй наогул падабаліся вобразы - яны і на самай справе выдатна дапамагаюць, асабліва спачатку. Адчуваць пачуццё прадчування нараджэння думкі, і ў той жа час засяродзіцца на сваім пытанні - пераходзіць ад аднаго да другога, ад аднаго да другога, раз, другі, трэці, пакуль абодва не сплятуцца паміж сабой, пакуль не паўстане пачуццё цвёрдай упэўненасці - гэта Кары і звала "звіць гняздо", і казала, што калі ўжо гняздо ёсць, калі яно дыхтоўнае і цёплае, то там абавязкова паселіцца птушка. Трэба толькі пачакаць, і яна прыляціць.

"Сабе!" Думка з’явілася - птушка прыляцела. Ну вось, самае цяжкае зроблена, гэта заўсёды давалася Сліпу складаней за ўсё. З яго імпульсіўнасцю, неўтаймаванай дзіцячай энергіяй, якая прамяніцца ва ўсе бакі, заставацца нерухомым дзесьці глыбока ўсярэдзіне, "звіць гняздо" і чакаць - ох як гэта няпроста… Зараз засталося самае простае - разабрацца ў адказе. Значыць, Кары спачувала сабе. Дзіўны адказ… не разумею… ад чаго ёй было спачуваць сабе, калі яна не кадум, калі для яе спыніць мысленне было гэтак жа проста, як мне цяпер спыніць свой бег? Нешта не звязваецца, нешта не так… добра, потым.

Так, то ўспамінаючы і думаючы аб тым і аб гэтым, то перастаючы думаць зусім і аддаючыся пачуццям, у канцы другога дня Сліп нарэшце дабраўся да старога логава. Арыенціры былі дакладныя. Ну добра хоць у гэтым Нара не падвяла. Логава аказалася невялікім пятачком зямлі, зацішна схаваным пад навіслай скалой. Вакол раслі густыя кусты шыпшынніка, узбоч навісала бяроза. Другім разам ён бы абавязкова нацешыўся гэтым ідэальным прыродным сховішчам, але цяпер не да прыгажосці - цяпер яму патрэбна вада, а яе на той момант і не было. Ноздрамі ён улоўліваў слабы пах свяжосці, але адкуль ён даносіцца? Вядома, калі заўтра з раніцы крыху раней устаць і абабегчы наваколлі, калі-небудзь ён сцяміць, у якім боку ёсць вада, але правесці яшчэ ноч… не, гэта неймаверна.

Патроху пачаў падступаць адчай, бо да надыходу цемры зусім мала шанцаў адгадаць напрамак. Тут Сліп і высветліў, што смага ўсё ж згуляла сваю здрадлівую ролю, і ў выніку ён занадта позна заўважыў, што за ім пільна назіраюць. На шчасце, памылка аказалася не фатальнай, а вось калі б гэта быў кадум… Але гэта быў не кадум. Востры погляд, хітрыя звычкі - пры жаданні Сліп мог бы, мусіць, некалькімі скачкамі нагнаць яе і схапіць, але не ў тым стане, у якім ён цяпер.

- Мяне клічуць Сліп, а ты хто? (Можа яна ведае дзе вада? Тады сяброўства можа аказацца карысным.)

Пранізлівыя вочкі імгненна зніклі сярод камянёў і сухіх галінак. Вось чорт… Што ж рабіць… Шоргат узбоч - дык вось жа яна, прама тут, на вялікім камяні! І як ёй атрымліваецца так рухацца, што нават ён, увогуле зусім не апошні ў мастацтве высочвання, не чуе ні гуку яе крокаў, ні пахаў?

- Паслухай, не знікай, я табе не пашкоджу…

Носік зморшчыўся ва ўсмешцы.

- Чаму не!:) Напалову дохлы пухнаты чарвяк не зможа пашкодзіць хуткай Карысе!

Аднак… Вочы Сліпа ўспыхнулі ўражаным гонарам. Ніхто не можа так яго зваць, нават калі ён слабы. Але што ж рабіць? Гонарам не нап'ешся, трэба перадужаць сябе, трэба справіцца і не паказаць выгляду, каб не спужаць хітрую шэльму.

- Паслухай, мне патрэбна толькі вада, скажы - як яе знайсці? Да наступлення ночы занадта мала часу, я ўжо двое сутак нічога не еў і не піў, мне не хацелася б…

- "Не хацелася б"? - Карыса перабіла яго, кпліва перадражніўшы інтанацыю. Не ў тваім становішчы казаць "не хацелася б" - самы час сказаць "дапамажы, калі ласка". Што - гонар не дазваляе?

Сліп быў раздражнёны і ўражаны, і асабліва ятрыла тое, што ён на самай справе не можа нічога зрабіць, гонар перашкаджаў прыняць абставіны такімі, якімі яны склаліся. Гонар - сямейны здабытак, усе яго сваякі ганарацца сваім радавым гонарам… фу ты… што за глупства атрымліваецца - ганарацца гонарам… а зараз атрымліваецца так, што тое, што падавалася яму як безумоўная каштоўнасць, становіцца клопатам, і не проста клопатам, а непераадольнай перашкодай да выжывання, бо гэтая Карыса, здаецца, зусім не збіраецца прыняць як ёсць яго перавагу, і трэба ж уступіць, каб выжыць, а ён не прывык, ён не ведае - як уступаць.

- Карыса, мне вельмі патрэбна вада, праўда…

- Смешны чарвяк! Нахабства не дапамагло, дык зараз, значыць, вырашыў націснуць на жаль? У мяне няма часу на глупства. Альбо ты мяне просіш, як след, альбо я адыходжу.

Сліп больш не хацеў і не мог супраціўляцца, і ўжо адкрыў рот, каб сказаць "калі ласка"… і не змог! Ніколі не ведаў, што гэта так складана! Вось пракляты гонар… як жа так, я ж хачу… сківіцы нібы зводзіць сутарга, калі Сліп усё ж вымаўляе патрэбную фразу.

- Дзякуй богу! Наш герой зрабіў ласку папрасіць:) - Карыса незласліва засмяялася. - Добра, я табе дапамагу, у цябе прыгожыя вочы, а ў мяне слабасць да прыгажунчыкаў…
Адчуванне глыбокай варонкі паўстала ледзь наперадзе цэнтра грудзей Сліпа, як быццам густая, цяжкая вадкасць пачала павольна закручвацца пад дзеяннем неадольнай сілы, мацней, глыбей, гэтае пачуццё было і ў ім і звонку адначасова, і яно вярнула яго ад успамінаў да сучаснасці. Што гэта азначае? Бо ўжо не ў першы раз… Сліп шчыльней уціснуўся ў нішу пад двума хвоямі, унюхаўся, застыў. Зараз нельга расслабляцца, зараз трэба паспрабаваць зразумець - у чым жа значэнне гэтага адчування "варонкі", трэба дазволіць лесу навучыць яго, а для гэтага трэба перш за ўсё перастаць думаць, бо думкі, вядома, добрыя тым, што робяць яснасць цвёрдай, і яна не ўцякае, як галінка ў раўчуку, але цяпер патрабуецца большае - стаць часткай стыхіі, часткай лесу, і тады ён пакажа, навучыць.

Адчуванне "варонкі" узмацнілася яшчэ трохі, цяпер яно стала ўспрымацца нават выразней, чым адчуванне яго цела. У нейкі момант нерухомасць пачала ўспрымацца ненатуральнай, спыняючай, і тады спачатку галавой, а затым і ўсім тулавам Сліп пачаў здзяйсняць ледзь прыкметныя плыўныя рухі. Зараз ён цалкам зліўся з цемрай лесу, з хаосам нагрувашчвання рухомых ценяў, зліўся і ўсярэдзіне і звонку. Яго вочы сталі вачамі лесу, яго вушамі слухаў увесь лес, яго жыццё стала жыццём лесу, і яго нельга было аддзяліць ад вялікага Цэлага, як нельга зачарпнуць мора, як нельга панесці ў кішэні лес. Гэта інстынкт - старажытны, магутны інстынкт зліцця са стыхіяй, які дае жыццё і прыносіць смерць паводле неспасціжнай волі, унутрана ўласцівай нават самай нікчэмнай кветцы, нават самай дробнай казурцы.

Праз некалькі хвілін Сліпа зноў вынесла на паверхню, і цяпер ён пачуваўся як адзінокая хваля на гладзі акіяна - і сама па сабе, і частка ўсеагульнага адначасова. Ён зноў спараджаў у сябе думкі і адчуваў пры гэтым радасць першапраходца, пачуваўся бягучай хваляй, цвёрдай, упэўненай, сабранай дзіўнай сілай у адным месцы і здольнай па свайму жаданню то ўздымацца над бязмежным прасторам, то пранікаць углыб.
…У той вечар Карыса паказала яму шлях да вады, і Сліп быў шчыра расчараваны. Усяго толькі маленькі ручай, які нырае пад камянямі і навіслымі лапухамі, весела бягучы з ніадкуль у нікуды. І ўсё ж гэта была вада! Ён плюхнуўся ў раўчук усім целам, то куляючыся, пырскаючыся і важдаючыся, то застываючы ў блажэннай паставе, убіраючы ваду кожнай клетачкай змучанага цела, піў, піў, піў... і нарэшце застыў без руху, уткнуўшыся носам у сухую прыбярэжную лістоту. Раўчук перакочваўся цераз новую перашкоду, абгінаў яе і бег далей, і нечакана Сліпа напоўніла незвычайнае пачуццё моцы, яно дзіўным чынам перадалося яму ад ручая. Валяючыся і гледзячы ў аблокі, асветленыя заходнім сонцам, Сліп цалкам ясна ўсвядоміў, што ніякія сілы ў свеце не могуць спыніць гэты, здавалася б, слабенькі струмень. Калі нават забурыць яго бярвёнамі, зямлёй, паспрабаваць перагарадзіць яго, ён ператворыцца ў магутнае возера, якое ўсё роўна альбо прадзярэ плаціну, альбо знойдзе абыходны шлях. Гэта тая жа самая вялікая сіла, якая дазваляе слабой кветцы прабіваць тоўшчу сухой і цвёрдай як камень гліны... Сліп утаропіўся на малюсенькую галінку дуба, якая расце прама пад яго носам, і тая жа моц, якая ўлівалася ў яго з раўчука, адклікалася і ў гэтых далікатна-зялёных парастках. Гэта тая жа сіла, якая нягледзячы ні на што распускае ўвесну пупышкі. Вялікая сіла крыецца ў самых, здавалася б, паветраных, слабых, непрыкметных з'явах, і, пераламляючыся ў кожным з іх, яна робіць іх такімі, якія яны ёсць, і нішто не спыніць яе. Гэтая сіла ёсць і ў Сліпе, ён цалкам ясна адчуваў яе, і менавіта яна робіць яго мускулістым, хуткім, настойлівым, у той час як вось гэты лапух яна зрабіла зялёным і шырокім. Гэта нельга было растлумачыць, гэта нельга было не адчуваць. Сліп успомніў, што Кары звала гэтае пачуццё "перажываннем вечнай вясны" і казала, што кадумы ніколі яго не адчуваюць, таму пастаянна на штосьці хварэюць. Неверагодна - няўжо можна жыць і НІКОЛІ не адчуваць гэтага?! Зноў аддаўшыся перажыванню вечнай вясны, Сліп з асалодай адчуваў, як яно напаўняе яго жыццём: зацягвае драпіны, здымае стомленасць, і ў адзіным рытме з гэтай вялікай сілай у ім абуджалася, нібы крыніца, і пульсавала пранізлівае трапятанне беспадстаўнага шчасця.

Карыса з усмешкай назірала яго валтузню ў раўчуку, прываліўшыся да невысокага груда, і калі ён напіўся і выпаўз на бераг, то іх погляды сустрэліся. Смешная… Але яна паказала яму ваду, і Сліп не хацеў яе палохаць - ён чакаў, што яна зараз сама пойдзе рабіць сваі справы, але Карыса нікуды не збіралася.

- Ты чагосьці чакаеш ад мяне?

- Не ад цябе, - Карыса зноў зморшчыла носік.

- А ад каго?

- Ад сябе.

- Што гэта значыць?

- Хачу адчуць - навучыць цябе ці не навучыць.

- Навучыць мяне? Чаму?

- Ганарлівы, дурны…

- Ганарлівы - так. Дурны - не, адкуль гэта ты ўзяла, што я дурны?

- Гонар заўсёды робіць дурным.

- Ага, значыць і мой бацька дурны, і мая маці дурная, і мой дзед, які вучыў мяне паляванню, і ўсе мае сваякі, якія дапамагалі мне і вучылі мяне - усе яны дурныя, так?:), - Сліп незласліва засмяяўся.

- Так, калі яны ганарлівыя, то яны дурныя. Усе.

- Ды адкуль гэта ты ўзяла?

Гутарка пачала трохі стамляць Сліпа. Вядома дзякуй ёй за тое, што дапамагла, але цяпер, мабыць, трэба вяртацца ў старую бярлогу і, нарэшце, выспацца перад заўтрашняй дарогай.

- Калі ты ганарлівы, значыць ты ўразлівы. І чым больш ты ганарлівы, тым больш ты бездапаможны. Вось напрыклад цяпер - я магла б навучыць цябе вельмі важнаму мастацтву, мусіць магла б… ты не здаешся тупым, але ты адкідаеш маю дапамогу толькі таму, што я кажу рэчы, якія цябе абразяць. Адкідаеш з гонару, бо прывык да таго, што ты важная персона, што цябе трэба паважаць. І што ў выніку? У выніку ты становішся ў паставу і губляеш свой шанец, гонар пазбаўляе цябе адчувальнасці, а калі ў цябе няма адчувальнасці, то ты праходзіш міма, калі трэба спыніцца, і спыняешся, калі трэба імкліва бегчы. Няўжо гэта не дурасць? Уяві сабе, што калі ты палюеш, ты паступаеш гэтак жа - дык табе не злавіць нават аблезлай палявой мышы!

Чамусьці вобраз аблезлай палявой мышы не занадта спадабаўся Сліпу. Хоць яна і не абзываецца, але ўсё роўна… неяк падазрона гэта ўсё гучыць. Стала трохі няўтульна. Дзіўным чынам Сліп зусім не пачуваўся гаспадаром становішча, гэтая смешная доўгая Карыса ўмела паводзіць сябе так, што нібы яна з цябе смяецца, а нібы і не - не зразумееш.

- Можаш не верыць, але палюю я зусім нядрэнна.

- Веру. Але я кажу цяпер аб іншым паляванні. Я кажу аб паляванні за мудрасцю. Паляванне на зайцаў патрабуе бездакорнага цярпення, цягавітасці і фінальнага імклівага кідку, бо калі ты не зможаш быць нерухомым і будзеш храбусцець у сваёй засадзе, то насмяшыш зайцаў ва ўсёй акрузе. Паляванне за мудрасцю патрабуе бездакорнай унутранай цішыні - ніякага гонару, ніякіх крыўд - нічога, поўная цішыня, і тады паляванне будзе ўдалым. Так што, мой высокашаноўны сябар, прама цяпер ты сам зробіш свой выбар - альбо застанешся ганарлівым і дурным і я пайду, альбо прама цяпер ты станеш абачлівым, шукаючым і чакаючым, і тады я цябе навучу.

Дайшоўшы да гэтага моманту ў сваіх успамінах, Сліп мімаволі здрыгануўся, хваля мурашак прайшла па ўсім целе. Як жа яму пашчасціла, што тады ён не палез у бутэльку! Бо інакш нічога гэтага наогул магло б не быць - ні яго вандравання да меж, ні радасці адкрыццяў, і з Кары б ён не сустрэўся, і наогул…

Надыходзіла раніца. Яе набліжэнне Сліп адчуваў нават з заплюшчанымі вачамі па тым, як узмацнялася свяжосць у паветры, як наліваліся бадзёрасцю яго мышцы. Няўжо ўжо сёння ён дойдзе да меж? Два дні шляху да закінутага логава, яшчэ дзень па разбураных скалах - зноў без вады, але прынамсі з ежай праблем не было, яшчэ паўдня па вільготных густых зарасніках, настолькі густых, што часам нават цяжка было знайсці шчыліну паміж бясконцымі стваламі падлеска, і яшчэ паўдня ўздоўж абрыву. Няўжо гэтым разам усё атрымаецца? Бо гэта ўжо чацвёртая спроба!

І ў гэты момант Сліп адчуў нешта нядобрае. Нешта не так… але што? Няўжо гэтым разам нічога не атрымаецца? Прыпадняўся, застыў. Не, у паветры нічога няма, усё спакойна. Святло ранішняга світанку, якое ледзь прабівалася, пакуль не дазваляла нічога разглядзець, але і так было ясна, што справа ў чымсьці іншым - не ў тым, што можна ўбачыць або пачуць. Няўжо гэта праўда - тое, што Нара распавядала аб таямнічай сіле, якая вартуе межы, і якую яшчэ ніхто не змог пераадолець! Сліп не верыў у гэтыя казкі. Чым бы ні была гэтая сіла, яна альбо частка лесу, і тады ён зможа яе адчуць і абыйсці, абхітрыць, стаўшы яе часткай, альбо яна па-за лесам, і тады… тады ён не ведаў што. У яго вопыце не было нічога, што не было б часткай лесу. Не, нядобрае трэба шукаць у чымсьці іншым, нешта не так у ім самім… было… цяпер ужо няма. Значыць - усё ў парадку? Не, ужо ёсць горкі вопыт грэбавання прадчуваннем небяспекі... Трэба паспрабаваць паўтарыць усё зноў, трэба разабрацца, інакш вораг уразіць, а ён не будзе гатовы.

Сліп зноў лёг, расслабіўся, спыніў усе думкі, мяжа паміж адчуваннем індывідуальнасці і пачуццём адзінай стыхіі трохі размылася, ён зноў "паднырнуў" пад паверхню… напаўзла лёгкая дрымота, цела нібы адсунулася ў бок… зараз. Сліп зноў пачаў абуджацца, імкнучыся паўтараць усё ў дакладнасці, як было. Набліжэнне раніцы… паветра наліваецца свяжосцю і прахалодай, загудзелі мышцы адмысловай унутранай непраяўленай сілай. Няўжо ён ужо сёння дайдзе да меж? Два дні шляху да… стоп! Тут, менавіта тут нешта не так. Зноў паўстала трывожнае пачуццё, зноў нешта нядобрае, але што?? Дык вось жа яно - "няўжо ўжо сёння ён дойдзе". Сліп паўтараў гэтую думку штораз, і зараз ужо цалкам дакладна бачыў, што менавіта яна выклікала да жыцця нешта цёмнае, паглынала сілы і вастрыню ўвагі. Як жа так… Кары нічога не казала аб тым, што думкі могуць ТАК уплываць, зрэшты ў яе не было часу. Добра, годзе ныць. Казала, не казала, у самога галава зараз ёсць на плечах. Так ці інакш зараз стала ясна, што думкі, падобныя на гэтую, варожыя, хваравітыя, яны расслабляюць і пазбаўляюць адчувальнасці. Ну што ж, запомнім…

Якая яна, мяжа? Уяўленне малявала змрочныя высачэзныя сцены, якія выскаліліся завостранымі каламі, над імі бесперапынна зіхацяць маланкі, грукоча гром, і адусюль льецца кіпячая вада - як з маленькіх фантанчыкаў у скалах каля Верхняга Возера. Так, трэба быць гатовым да ўсяго, можа быць што заўгодна, да самага апошняга моманту… А вось гэтая думка адчуваецца зусім інакш! Яе дзеянне процілеглае той, першай - Сліп адчуў прыліў сіл і рашучасці, нават здалося, што ён стаў выразней чуць і бачыць. Зараз ён ніколі не будзе дазваляць нараджацца думцы "няўжо ўсё атрымаецца", а вось думку "трэба быць падрыхтаваным да ўсяго да самага канца" ён запрашае да сябе, хай прыходзіць часцей, яна - яго сябар, ён рады ёй. Захацелася гучна крыкнуць - "я зразумеў!", але вядома Сліп нічога такога не зрабіў, а проста адным няўлоўным рухам сабраў сваё цела ў адзін пругкі камяк і мякка кінуў яго наперад, да мяжы. Цела нібы слалася над травой, лапы пакідалі ледзь прыкметныя сляды на вільготнай зямлі, тоўсты і пухнаты хвост хістаўся ў такт рухам. Сліп скоса кінуў погляд на сваё цела і з прыемнасцю падумаў: "усё ж я чартоўскі прыгожы тыгр".


: samadhi -> for -> blr -> maya
maya -> Вегетарыянскае ці звычайнае? Што? А так, вегетарыянскае…
blr -> 201. Бодхі: «Дзеянні Бодхісаттвы\ »
maya -> «Майя» Том 3: “Цвёрдыя рэкі, мармуровы вецер”
blr -> Шлях да яснай свядомасці Раздзел 04 «Распазнавальная свядомасць»
blr -> Шлях да яснай свядомасці Раздзел 06 "Стратэгія эфектыўнай практыкі" Глава 06-01: Стратэгія эфектыўнай практыкі
blr -> Шлях да яснай свядомасці Раздзел 07 "На шляху да бесперапынных АзУ" Глава 07-1: "На шляху да бесперапынных АзУ"
blr -> Шлях да яснай свядомасці Раздзел 03 – Жаданні Глава 03-01: "Агульны разгляд жаданняў"
blr -> Шлях да яснай свядомасці Прадмова Калі яго напаткае няўдача


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23


База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка