М.І. Таранда, С. Б. Пазняк, А. Г. Смалей Лабараторная дыягностыка бактэрыяльных і мікозных інфекцый сельскагаспадарчай і хатняй жывёлы



старонка11/17
Дата канвертавання15.05.2016
Памер2.64 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   17

Патагенез і фактары вірулентнасці:

  • натуральным рэзервуарам узбуджальніка з’яўляецца страўнікава-кішэчны тракт здаровых жывёл;

  • у знешняе асяроддзе ён выдзяляецца са слінай, жуйкай, мачой, фекаліямі хворых;

  • заражэнне адбываецца праз пашкоджаную скуру і слізістыя абалонкі;

  • узбуджальнік перадаецца праз глебу, падсцілку, кармы, прадметы дагляду за жывёламі; магчымы аутагенны шлях заражэння;

  • заражэнню і распаўсюджанню хваробы садзейнічаюць траўмы канцавін, утрыманне жывёл у пераўвільготненых умовах;

  • алені часцей захворваюць летам праз укусы крывасосных насякомых.

Лабараторная дыягностыка: даследаванне на некрабактэрыёз уключае мікраскапію мазкоў з паталагічнага матэрыялу, высевы на пажыўныя асяроддзі і зараджэнне лабараторных жывёл; для даследавання лепш за ўсё браць матэрыял з некратычных ачагоў у нырках, лёгкіх, пячонцы і іншых парэнхіматозных органах, паколькі фузабактэрыі на скуры і слізістых знаходзяцца ў асацыяцыі з іншымі мікробамі.

Матэрыял для даследавання:

  • трупы дробных жывёл цалкам, ад буйных - пашкоджаныя тканкі і часткі парэнхіматозных органаў з некратычнымі ачагамі;

  • для прыжыццёвага даследавання бяруць з месцаў пашкоджання саскрэбы з участкаў на мяжы здаровай і некратызаванай тканкі.

Мікраскапія:

  • метады афарбоўкі: па Мурамцаву, Раманоўскаму-Гімза ці сінькай Лёфлера, па Граму.

Мікракарціна:

  • у мазках з патматэрыялу ўзбуджальнік мае выгляд грамадмоўных, а пры спецыяльных метадах афарбоўкі – зярністаафарбаваных нітак рознай даўжыні (да 100...300 мкм), таўшчынёю 0,75...1 мкм;

  • у старых культурах кароткія палачкі і нават кокі;

  • у мазках з культуры знаходзяцца зярніста афарбаваныя доўгія ніткі, якія пераплятаюцца і месцамі могуць мець колбападобныя пашырэнні;

  • спор не утвараюць;

  • капсул не ўтвараюць;

  • нерухомыя.

Культываванне:

  • высеў на глюкоза-крывяны агар, у асяроддзе Кітта-Тароцці, МПБ і МПА для кантролю за кантамінацыяй патматэрыялу іншай мікрафлорай, высяваюць таксама на сыроватачна-глюкозны, пячонкавы булён Хоцінгера і паўвадкі агар, булён Мартэна, крывяны агар, агар Вейона. Дабаўленне ў асяроддзе Кітта-Тароцці 0,2…0,5% глюкозы і 10…20% свежай сыроваткі быкоў дае буйны рост узбуджальніка.

Асаблівасці выдзялення ўзбуджальніка:

  • строгі анаэроб;

  • аптымальная тэмпература 36...38оС;

  • аптымальная рН 7,4...7,6;

  • тэрмін культывавання да 5 сутак.

Культуральныя ўласцівасці:

  • на асяроддзі Кітта-Тароцці праз 13...24 гадзіны ўтварае інтэнсіўнае памутненне спачатку знізу, а затым і ўверсе, газаўтварэнне слабое; на 5-я суткі адбываецца прасвятленне булёну, а на дно выпадае крошкападобны асадак;

  • на слупках з сыроватачным агары праз 3...4 дні з’яўляецца рост па ўколу ў выглядзе дробных (1 мм) чачавіцападобных, дробназярністых з радыяльнымі адросткамі калоній;

  • на цвёрдых асяроддзях, такіх як сыроватачны, глюкозакрывяны агар у анаэробных умовах утвараюцца дробныя, круглыя ці прадаўгаватыя калоніі дыяметрам 2...3 мм;

  • на глюкоза-крывяным агары бактэрыі растуць пры ўмовах стварэння вакууму да 4...10 мм рт.ст.; на 2...3-я суткі з’яўляюцца дробныя круглыя ці прадаўгаватыя расінкавыя калоніі, якія да 4..5 дня павялічваюцца ў памерах; часам яны акружаны зеленаватай зонай гемолізу; паверхня калоній гладкая і матавая. Пры змяшчэнні ў аэробныя ўмовы калоніі працягваюць расці, але становяцца шурпатымі.

Біяхімічныя ўласцівасці:

  • ферментуе з утварэннем кіслаты і газу глюкозу, цукрозу, галактозу, мальтозу, арабінозу, левулёзу, саліцын;

  • несістэматычна ферментуе гліцэрын, дульцыт, маніт, інулін;

  • лактозу ферментуе слаба;

  • МПЖ не разрэджвае;

  • мазгавое асяроддзе чарнее з-за ўтварэння серавадароду;

  • утварае індол;

  • NH3 не ўтварае;

  • нітраты ў нітрыты не аднаўляе.

Біяпроба: у сувязі з тым, што выдзяленне чыстай культуры з першаснага матэрыялу на асяроддзях складанае, выдзяленне мэтазгодна праводзіць біялагічным метадам. Спачатку заражаюць труса суспензіяй (1:10) зыходнага матэрыялу падскурна ў сярэднюю трэць паверхні вуха ў дозе 0,5...1 мл. Можна заразіць і трох белых мышэй у вобласці корня хваста ў дозе 0,2...0,5 мл.

Для заражэння можна выкарыстоўваць суткавую булённую культуру ўзбуджальніка. Назіранне за заражанымі жывёламі вядуць на працягу 10 дзён. Пры станоўчым выніку на месцы ін’екцыі праз 4...7 дзён утвараецца некроз. З ачага некрозу робяць мазкі і афарбоўваюць. Пры знаходжанні ў мазках зярніста афарбаваных нітак, якія характэрны для F.necrophorum, біяпробу лічаць станоўчай. Пры ўскрыцці знаходзяць некратычныя ачагі ў мышцах галавы, сценкі брушыны, сэрца, пячонкі.



Лабараторны дыягназ пры некрабактэрыёзе лічаць устаноўленым пры:

  • выдзяленні з зыходнага матэрыялу культуры з уласцівасцямі, характэрнымі для ўзбуджальніка дадзенага захворвання, і развіцця некратычнага ачага ў труса на месцы ўвядзення суспензіі зыходнага матэрыялу ці культуры з наступным знаходжаннем у мазках з гэтага ачага тыповых мікраарганізмаў;

  • развіцці ў заражанага труса некратычнага ачага на месцы ўвядзення матэрыялу і знаходжанні ў мазках з ачага некроза тыповых мікробаў, нават пры адсутнасці росту ўзбуджальніка ў высевах з зыходнага матэрыялу.

Тэрмін лабараторнага даследавання – да 10 сутак.

Імунітэт. Перахварэлыя жывёлы неўспрыімлівасці да паўторнага зараджэння не набываюць і імунітэт немагчыма ўтварыць пры вакцынацыі.

Схема лабараторнай дыягностыкі на некрабактэрыёз


Лептаспіроз

Лептаспіроз – інфекцыйная прыродна-ачагавая хвароба жывёл і чалавека, якая характарызуецца кароткачасовай ліхаманкай, анеміяй, жаўтухай, гемаглабінурыяй (асабліва ў цялят), гемарагічным дыятэзам, некрозам склізістых абалонак і скуры, атаніяй органаў стрававання, абортамі (у кароў і свінаматак). Магчыма і бессімптомнае працяканне хваробы. Перахварэўшыя жывёлы доўгі час застаюцца лептаспіраносьбітамі.



Класіфікацыя ўзбуджальніка:

Сям’я: Spirochaetaceae

Род: Leptospira

Від: L.iсterrogans (патагенны від уключае больш за 180 серавараў).



Найбольшае значэнне ў паталогіі маюць наступныя серагрупы: Pomona, Tarassovi, Grippotyphosa, Hebdomadis, Canicola, Iсterohaemorrhagiae.

Успрыімлівыя жывёлы:

  • у прыродных ачагах (дзе адсутнічаюць сельскагаспадарчыя жывёлы і чалавек) хварэюць мышы, хамякі, пацукі, насякомаедныя і парнакапытныя;

  • у асобных відаў грызуноў лептаспіры маюць да 60% прадстаўнікоў папуляцыі;

  • хварэюць усе сельскагаспадарчыя, хатнія жывёлы і чалавек; найбольш адчувальны БРЖ (серагрупы Pomona, Hebdomadis), свінні (серагрупы Pomona, Tarassovi), лісы, пясцы; менш адчувальны – коні, козы, авечкі, буйвалы, вярблюды, алені, аслы, сабакі, кошкі, куры;

  • лабараторныя жывёлы па ступені адчувальнасці размяшчаюцца наступным чынам: залацістыя хамячкі, марскія свінкі, трусы-смактуны.

Патагенез і фактары вірулентнасці:

  • асноўны фактар перадачы хваробы – вада;

  • уваходнымі варотамі ўзбуджальніка з’яўляюцца пашкоджаная скура і слізістыя абалонкі;

  • дзякуючы актыўнай рухомасці лептаспіры хутка трапляюць у кроў, а праз 12 гадзін ужо знаходзяцца ў пячонцы;

  • адбываецца генералізацыя інфекцыі – з’яўляецца ліхаманка, павялічваецца колькасць лептаспір у пячонцы, нырках, наднырачніках, селязёнцы, лёгкіх;

  • да гэтага часу ўтвараюцца антыцелы, якія выклікаюць элімінацыю лептаспір з крыві і парэнхіматозных органаў; у нырках антыцелы не дзейнічаюць і лептаспіры актыўна размнажаюцца, а затым выдзяляюцца з мачою;

  • лізіс лептаспір суправаджаецца назапашваннем таксічных рэчываў, якія павышаюць пранікальнасць сасудаў, лізіруюць эрытрацыты, адбываюцца крывазліцці, развіваецца гематурыя і жаўтуха, пашкоджваецца нервовая сістэма. Таксікоз можа прывесці да гібелі жывёлы;

  • ферменты вірулентнасці: гемалізін, фібрыналізін, плазмакаагулаза, гіялуранідаза, ліпаза, лецытыназа.

Матэрыял для даследавання:

  • пры жыцці жывёлы – мача, кроў у перыяд ліхаманкі;

  • пасмяротна – трупы дробных жывёл, сэрца, кавалкі парэнхіматозных органаў, нырка, транссудат з грудной і брушной поласцяў, перыкардыяльная вадкасць, мачавы пухір з утрыманнем, абартаваны плод ці органы плода; вадкія субстраты адсмоктваюць у стэрыльныя прабіркі;

  • патматэрыял дастаўляецца ў лабараторыю з кур’ерам не пазней 6 гадзін пасля гібелі жывёлы летам і 12 гадзін зімою.

Лабараторная дыягностыка прадугледжвае мікраскапію мазкоў з зыходнага матэрыялу, гісталагічнае даследаванне зрэзаў з нырак і пячонкі пасля імпрэгнацыі серабром па Левадзіці, выдзяленне культуры і яе мікраскапію, біяпробу, сералагічную ідэнтыфікацыю выдзеленых культур, сералагічнае вызначэнне спецыфічных антыцел у рэакцыі мікрааглюцынацыі (МАГ).

Мікраскапія:

метады афарбоўкі: – па Граму, па Раманоўскаму-Гімзу, па метаду Кікценка (на нефіксаваны прэпарат наносяць спецыяльны раствор, які створаны з: 0,2 г таніну, 2 мл фармаліну, 5 мл 4%-нага спіртовага раствору ёду на 100 мл дыстыляванай вады, вытрымліваюць 1 хвіліну, зліваюць і наносяць іншую фарбу: 1 г генцыянвіялету ў 100 мл 25%-нага этылавага спірту – на 50 секунд з падагрэвам, прамываюць, высушваюць і мікраскапуюць з імерсіяй);

Мікракарціна:

  • тонкія, доўгія спіралепадобныя мікраарганізмы даўжынёй 7..14 (да 30 мкм) і шырынёй 0,1...0,2 мкм;

  • маюць 12...18 дробных першасных завіткоў, а другасныя завіткі надаюць ім Г-, С- і S-форму;

  • споры і капсулы не ўтвараюць;

  • грамадмоўныя (лептаспіры дрэнна успрымаюць анілінавыя фарбы);

  • па Раманоўскаму-Гімзу афарбоўваюцца ў чырвоны колер (ружова-фіялетавы) (фіксацыя рэзка змяняе іх марфалогію);

  • па Кікценку – у чырвона-фіялетавы колер на бясколерным фоне;

  • рухомыя (галоўны тып руху – вярчальна-паступальны); жгуцікаў не маюць, а рухаюцца за кошт скарачэння фібрылаў восевай ніткі цела;

  • жывыя лептаспіры разглядаюць у цёмным полі мікраскопа; выкарыстоўваюць цемнапольны кандэнсар і павелічэнне 40х7-10; прэпарат рыхтуюць па метаду раздаўленай кроплі;

  • магчыма прымяненне імунафлюарэсцэнтнага метада дыягностыкі.

Культываванне:

Матэрыял высяваюць на спецыяльныя асяроддзі Любашэўскага і Уленгута:



  • асяродде Любашэўскага – фільтраваную праз папяровы цэдаль нехлараваную ваду стэрылізуюць у аўтаклаве пры 1 атмасферы 30 мінут, ахалоджваюць, устанаўліваюць рН 7,3...7,4 і дабаўляюць 5% сыроваткі крыві труса ці барана, прагрэтай пры 56оС на працягу 1 гадзіны; затым асяроддзе прапускаюць праз фільтруючыя пласціны СФ у фільтры Зейтца і асептычна разліваюць у прабіркі;

  • асяроддзе Уленгута рыхтуюць з вадаправоднай вады (рН 7,2...7,3), стэрылізуюць дробна цякучым парам; да 10 аб’ёмных частак вады дадаюць 1 частку стэрыльнай сыроваткі крыві каня ці труса, памешваюць, асептычна разліваюць у прабіркі па 3 мл і заліваюць 1 мл вадкага вазеліну;

  • таксама выкарыстоўваюцца асяроддзі Ферворта-Вольфа, паўвадкае Флетчэра, асяроддзе Кортгофа, твін (полісарбат) альбумінавае асяроддзе Эллінгаўзена ці Элліса, асяроддзе Кокса і іншыя.

Асаблівасці культывавання:

  • факультатыўныя анаэробы;

  • аптымальная тэмпература 28...30оС;

  • тэрмін культывавання ад 7 дзён да 1...2 месяцаў, а для асобных варыянтаў да 6 месяцаў;

Культуральныя ўласцівасці:

  • пры культываванні асяроддзе не змяняецца і наяўнасць росту лептаспір вызначаюць мікраскапіяй у цёмным полі; на цвёрдых асяроддзях (Кокса, ВГНКІ) утвараюць калоніі S-, O- і R-формаў; тыповая вірулентная S-форма мае празрыстыя, у выглядзе дыску з роўным краем, калоніі;

Біяхімічныя ўласцівасці лептаспір вывучаны недастаткова, ферментацыя вугляводаў не даказана; выяўлены каталаза, аксідаза, ліпаза і іншыя ферменты; вызначэнне біяхімічных уласцівасцяў у лабараторыі не прадугледжана.

Біяпроба. Лабараторных жывёл зараджаюць для:

  • выдзялення культур з зыходнага матэрыялу і аб’ектаў знешняга асяроддзя;

  • ачысткі культуры лептаспір ад іншых;

  • вызначэння вірулентнасці;

  • дыферэнцыяцыі ад сапрафітаў.

Для выдзялення культур суспензію даследаванага матэрыялу ўводзяць падскурна ці ўнутрыбрушынна 2-м залацістым хамякам 20...30-дзённага ўзросту ў дозе ад 0,3...0,5 да 1,0 мл ці трусянятам-сысунам ва ўзросце 10...20 дзён – 2...3 мл; аднаго з іх забіваюць на 4...5 дзень, другога, калі не загіне, на 14...16 дзень пасля зараджэння. Сыроватку крыві іншага звярка даследуюць у рэакцыі мікрааглюцынацыі з лептаспірамі 13 сералагічных груп, пачынаючы з развядзення 1:10. Станоўчая РМА сведчыць аб наяўнасці лептаспір у даследаваным матэрыяле. Адначасова праводзяць мікраскапію і высевы на пажыўныя асяроддзі.

Вірулентнасць культуры вывучаюць на залацістых хамячках ці трусянятах, якіх зараджаюць унутрыбрушынна 5...7 дзённай культурай, якая ўтрымлівае 70...100 лептаспір у поле зроку мікраскопа. Высокавірулентныя культуры выклікаюць гібель залацістых хамякоў у дозе меншай за 0,1 мл, сярэдняй вірулентнасці – у дозе 0,2...0,4 мл і слабавірулентныя – у дозе 0,5 ... 1 мл.



Сералагічная ідэнтыфікацыя выдзеленых культур праводзіцца з дапамогай стандартных аглютынуючых сыроватак у РМА, рэакцыі імунаадсорбцыі і метадам монакланальных антыцел.

У мэтах своечасовага выяўлення лептаспірозу і кантролю эпізаатычнай сітуацыі праводзяць даследаванне сыроваткі крыві жывёл у РМА:



  • на племянных прадпрыемствах, станцыях штучнага асемянення, у племянных гаспадарках ад усіх вытворцаў 1 раз у год;

  • свіней, буйной і дробнай рагатай жывёлы, коней перад уводам (увозам) і вывадам для племянных і іншых мэтаў (акрамя жывёл на адкорме) пагалоўна;

  • ва ўсіх выпадках пры прадпалажэнні на лептаспіроз.

РМА праводзяць у пласцінках з лункамі ці прабірках Фларынскага. У якасці антыгенаў выкарыстоўваюць жывыя культуры штамаў лептаспір, атрыманых у ВГНКІ, якія вырошчваюцца ў мясцовых абласных ці раённых лабараторыях. Пры даследаванні жывёл у гаспадарках з вядомай этыялогіяй рэакцыю ставяць з антыгенамі 4...7 вядомых серагруп, а пры абследаванні імпартуемай жывёлы рэакцыю ставяць з культурамі штамаў лептаспір 23 серагруп.

Даследуемую сыроватку разводзяць фізрастворам: невакцынаваных жывёл 1:25, вакцынаваных 1:50. Пасля дабаўлення антыгену развядзенні падвойваюцца і становяцца адпаведна 1:50 і 1:100. Пры неабходнасці сыроватку разбаўляюць яшчэ больш: 1:100, 1:200, 1:400 і г.д.

Сыроватку крыві БРЖ даследуюць праз 3 месяцы, а іншых праз два месяцы пасля вакцынацыі.

Сыроватку крыві ўвозімых для племянных мэтаў жывёл даследуюць толькі ў адным развядзенні 1:25 (пасля дабаўлення антыгену - 1:50).

Для пастаноўкі РМА разбаўленую сыроватку разносяць па 0,1 мл у лункі аглютынуючых пласцін ці ў прабіркі. Пасля ўнясення антыгенаў па 0,1 мл пласціны ці прабіркі ўстрэсваюць і вытрымліваюць у тэрмастаце пры 30...37ос на працягу 1 гадзіны. Рэакцыю ўлічваюць мікраскапіяй кропель з кожнай лункі (прабіркі) у цёмным полі мікраскопа. Яе адзначаюць крыжыкамі наступным чынам:

++++ - аглютынаваны 100% лептаспір;

+++ - аглютынаваны 75% лептаспір;

++ - аглютынаваны 50% лептаспір;

+ - аглютынаваны 25% лептаспір;

- - аглютынацыя адсутнічае.

Аглютынацыя праяўляецца ў склейванні лептаспір з утварэннем “павучкоў”. Кожны такі “павучок” уключае ад 3..5 да некалькіх дзесяткаў і сотняў лептаспір. Вольныя канцы лептаспір захоўваюць рухомасць.

У кантролі лептаспіры павінны захоўваць рухомасць і не мець прыкмет лізісу і аглютынацыі.



Гісталагічны метад дыягностыкі. Матэрыялам для даследавання служаць кавалкі коркавага слоя нырак і пячонкі таўшчынёю не больш за 1см, кансерваваныя растворам 10%-нага фармаліну. Зрэзы імпрэгуюцца серабром па Левадзіці.

Пры мікраскапіі гістазрэзаў лептаспіры часцей знаходзяцца на паверхні эпітэлію і ў прасветах мачавых канальцаў нырак, радзей у цытаплазме эпітэлію, пераважна групамі. Тыповыя лептаспіры заўсёды афарбаваны ў чорны колер, маюць S-падобную форму з 1-2 выгінамі ці гадзюкападобную форму з грубымі тоўстымі завіткамі, якія ў асобных выпадках слабазаўважныя. Астатнія тканкі афарбаваныя ў буравата-жоўты колер.



Лабараторны дыягназ па выніках бактэрыялагічнага даследавання лічаць устаноўленым, калі:

  • культура лептаспір выдзелена з паталагічнага матэрыялу ці органаў лабараторнай жывёлы, зараджанай даследуемым матэрыялам;

  • лептаспіры знойдзены пры мікраскапіі крыві, мачы ці суспензіі з органаў жывёл ці лабараторнай жывёлы, што загінула пасля заражэння даследуемым матэрыялам;

  • лептаспіры знойдзены ў гісталагічных зрэзах імпрэгнаваных серабром, якія прыгатаваны з нырак ці пячонак жывёл (органаў абартыраванага ці мёртванароджанага плоду);

  • лептаспіры знойдзены метадам флюарэсцыруючых антыцел.

Лабараторны дыягназ па выніках сералагічнага даследавання лічаць устаноўленым:

  • пры ўстанаўленні нарастання цітра антыцел у сыроватцы крыві пры 2-х разовым даследаванні з інтэрвалам 7...10 дзён у РМА у адных і тых жа жывёл;

  • пры знаходжанні антыцел у сыроватцы крыві абартыраваных жывёлаў пры аднаразовым даследаванні ў цітры 1:2500 і вышэй ці павелічэнні іх пры двухразовым даследаванні;

  • пры выяўленні менш чым 25% рэагуючых жывёл дадаткова праводзяць мікраскапію мачы; пры адмоўных выніках даследавання мачы праз 15...30 дзён праводзяць паўторнае даследаванне крыві і мачы раней даследаваных жывёл;

  • знаходжанне лептаспір ці антыцел да іх пры паўторным даследаванні ў жывёл, якія не мелі іх у папярэднім даследаванні, ці нарастанні цітра антыцел сведчыць аб эпізаатычным недабрабыце гаспадаркі;

  • у раней прывітых жывёл антыцелы могуць захоўвацца ў свіней да 2-х месяцаў, у БРЖ – да 3-х месяцаў.

Імунітэт. Перахворванне вядзе да набыцця стойкага спецыфічнага імунітэту за кошт наяўнасці антыцел. Імунітэт забяспечваецца пры рэінфекцыі толькі гамалагічным сераварам, таму магчымы рэінфекцыі гетэрагеннымі сераварамі.

Пры вакцынацыі кароў за 1,5...4 месяцы, авечак і свінаматак за 1,5...2 месяцы да родаў каластральны імунітэт працягваецца ў цялят да 2,5 месяцаў, у ягнят і парасят – да 1,5 месяца.

Для актыўнай імунізацыі выкарыстоўваюць дэпаніраваную полівалентную вакцыну ГНКІ супраць лептаспірозу жывёл, якая выпускаецца ў двух варыянтах, якія адрозніваюцца наборам серагруп і штамаў лептаспір; імунітэт наступае праз 14...20 дзён і працягваецца ў маладняка да 6 месяцаў, у дарослых жывёл – да 1 года.
Схема бактэрыялагічнага даследавання на лептаспіроз

Мікраскапія:

цемнапольная пры павелічэнні 20-40, спецыяль-ная падрыхтоўка матэрыялу; гістазрэзаў, ім-прэгнаваных серабром па Левадзіці


Кампілабактэрыёз

Кампілабактэрыёз – інфекцыйная хвароба буйной рагатай жывёлы, авечак, свіней; могуць хварэць куры і чалавек. У млекакормячых адзначаюцца аборты, часовае бясплоддзе, затрымка паследу, вагініты, метрыты, нараджэнне нежыццяздольнага маладняку, пашкоджанне кішэчніка і пячонкі. У курэй зніжэнне прыросту масы бройлераў, яйканоскасці кур-нясушак і гібель куранятаў. У чалавека часцей працякае, як вострае страўнікава-кішэчнае захворванне, радзей выклікае сістэмныя захворванні, перынатальныя інфекцыі.



Класіфікацыя ўзбуджальніка:

Сям’я: Spirillaceae

Род: Campylobacter

Віды: С. fetus (падвіды С. fetus venerealis, С. fetus fetus);



С. jejuni;

С. sputorum (подвиды С. sputorum sputorum, С. sputorum bubulus, С. sputorum mucosalis);

С. coli.

Успрыімлівыя жывёлы: БРЖ, авечкі, радзей свінні, козы, куры. Да эксперыментальнага заражэння ўспрыімлівыя толькі цяжарныя жывёлы: марскія свінкі, хамячкі.

  • У буйной рагатай жывёлы ўзбуджальнікамі кампілабактэрыёзу з’яўляюцца С. fetus fetus, С. fetus venerealis, С. jejuni;

  • у авечак - С. fetus fetus, С. jejuni;

  • у свіней – C.hyointestinalis, C. sputorum mucosalis;

  • у птушак - С. jejuni;

  • у сабак - С. jejuni, С. fetus fetus;

  • у чалавека - С. fetus fetus, С. jejuni, С. coli.

Патагенез і фактары вірулентнасці:

  • зараджэнне адбываецца палавым шляхам ці аліментарна;

  • асноўнае месца лакалізацыі кампілабактэра палавыя органы;

  • фактар вірулентнасці – тэрмастабільны эндатаксін,

Матэрыял для даследавання:

  • абартыраваны плод з абалонкамі ці галава, страўнік, пячонка, лёгкія плоду, частка плацэнты;

  • ад кароў - слізь з шыйкі маткі ці з цэрвікальна-вагінальнай вобласці;

  • ад быкоў - прэпуцыяльная слізь, сперма, сакрэт прыдаткавых палавых залоз;

  • ад забітых з дыягнастычнай мэтай жывёл матка, яечнікі, похву, лімфавузлы тазавай поласці.

Лабараторная дыягностыка ўключае мікраскапію мазкоў з патматэрыялу з дапамогай светлавой і люмінісцэнтнай мікраскапіі, выдзяленне чыстай культуры ўзбуджальніка і яе ідэнтыфікацыю (у тым ліку дыферэнцыяцыю ад сапрафітных відаў) па марфалагічных, цінктарыяльных, культуральных, ферментатыўных і антыгенных уласцівасцях.

Мікраскапія:

метады афарбоўкі: разбаўленым 1:5 карболавым фуксінам Цыля.

Мікракарціна:

  • поліморфныя, тонкія, выгнутыя ў выглядзе коскі, лятучай чайкі, літары V, спіралі з адным ці некалькімі завіткамі, даўжынёй 0,5...8 і таўшчынёю 0,2...0,8 мкм;

  • грамадмоўныя;

  • спор і капсул не ўтвараюць;

  • рухомыя (робяць вінтавыя рухі з дапамогай адзінкавых жгуцікаў, размешчаных на адным ці абодвух канцах клеткі;

  • для павышэння спецыфічнасці мікраскапічнага даследавання выкарыстоўваюць імунафлюарэсцэнтную мікраскапію прэпаратаў.

Культываванне:

высеў на пажыўныя асяроддзі:

  • паўвадкі 0,15...0,2% мяса-пячонкавы пептонны агар (ПВА);

  • 2...3% мяса-пячонкавы пептонны агар (МППА);

  • сафраніна-жалеза новабіяцынавае асяроддзе (СЖН);

  • агар Мартэна;

  • асяроддзе Кітта-Тароцці без масла.

Асаблівасці культывавання:

  • мікрааэрафілы – лепш растуць у атмасферы 10...15% СО2 ці анаэробы;

  • аптымальная тэмпература 37...38оС;

  • для мэтанакіраванага вылучэння С. jejuni першасныя высевы інкубуюць пры 42оС;

  • тэрмін культывавання – да 10 дзён.

Культуральныя ўласцівасці:

  • пры выдзяленні першаснай культуры выкарыстоўваюць паўвадкія і цвёрдыя пажыўныя асяроддзі з дабаўленнем крыві ці сыроваткі крыві; матэрыял інтэнсіўна забруджаны старонняй мікрафлорай, высяваюць на селектыўныя асяроддзі:

  • цвёрдае асяроддзе ВІЭВ;

  • сардэчна-пячонкавы пептонны агар (СППА) з дабаўленнем 5...10% дэфібрынаванай крыві авечак, 1...2% жоўці буйной рагатай жывёлы ці брыльянтавай зелені 1:40000;

  • селектыўны крывяны эрытрыт агар з FBP-дабаўкай з наступным прыбаўленнем антыбіётыкаў;

  • сафраніна-жалеза-новабіяцынавае асяроддзе (СЖН);

  • кампілабакагар.

Калі іншай мікрафлоры няшмат, можна рабіць высеў на неселектыўныя асяроддзі:

  • асяроддзе Кітта-Тароцці, агар Мартэна, паўвадкі агар (ПВА), МППА, крывяны эрытрыт агар;

  • на паўвадкім асяроддзі (ПВА) кампілабактэры растуць у выглядзе тонкіх шэравата-блакітных дыскаў на адлегласці 1...3 мм ад паверхні;

  • на цвёрдых пажыўных асяроддзях кампілабактар можна заўважыць праз 48...96 гадзін у выглядзе драбнейшых блакітнаватых калоній слаба заўважных няўзброеным вокам, якія дасягаюць памераў 1...3 мм у дыяметры;

  • на СЖН пры росце чыстай культуры ружовы колер асяроддзя не змяняецца, а пры змешаным росце ці пры размнажэнні толькі іншых відаў колер асяроддзя становіцца светла-жоўтым;

  • для ачысткі забруджаных іншай мікрафлорай культур можна выкарыстоўваць біяпробу:

  • зараджэнне цяжарных марскіх свінак увядзеннем ім у брушную поласць ці ў похву 0,5 мл даследуемай полімікробнай культуры з наступным высевам матэрыялу з абартыраваных пладоў; калі на працягу 10...12 дзён аборту не адбываецца, свінак забіваюць і высевы робяць з эмбрыёнаў і поласці маткі;

  • заражэнне 3-х вялікіх нецяжарных самак белых мышэй унутр похвы на працягу двух дзён запар з наступным іх забіццём на 8 дзень.

Біяхімічныя ўласцівасці кампілабактэру праяўляюцца слаба. У адрозненне ад сапрафітных кампілабактараў патагенныя віды звычайна не праяўляюць а ні цукралітычнай, а ні пратэалітычнай актыўнасці.

Дыферэнцыяцыю кампілабактараў праводзяць па тэстах, якія прадстаўлены ў табліцы.

Дыферэнцыяльныя прызнакі кампілабактараў



Тэсты


Серавары патагенных кампілабактараў

C.fetus veneralis

C.fetus fetus

C.sputorum bubulus

Каталаза

+

+

-

Серавадарод у пробе са свінцова-ацэтатнымі паперкамі

-

-(±)

+

Рэдукцыя 0,2% селеніту натрыю на альбумін-агары

-

+

+

Рост на паўвадкім агары (ПВА)

з 0,15% агара

Кальцо пад па-верхняй

Кальцо пад паверхняй

Дыфузны ці кальцо пад паверхняй

з 8...10% жоўці

+

+

-

з 1% гліцыну

-

+

+

з 3,5% NaCl

-

-

+

Тыпіраванне з монаспецыфіч-нымі сыроваткамі:










C.fetus veneralis

+

-

-

C.fetus fetus

-

+

-

C.sputorum bubulus

-

-

+

Абазначэнні: “+” наяўнасць росту, ці станоўчая рэакцыя; “-“ – адсутнасць росту, ці адмоўная рэакцыя; “±” – невыразная рэакцыя.



Сералагічная дыягностыка:

  • у БРЖ пры дапамозе рэакцыі аглютынацыі з вагінальнай скліззю (РАВС); кампаненты - слізь з похвы ў разбаўленні ад 1:50 да 1:400 і кампілабактэрыёзны антыген;

  • у авечак пры дапамозе РА з сыроваткаю крыві; кампаненты – сыроватка крыві ў развядзенні ад 1:100 да 1:400 і кампілабактэрыёзны антыген.

Імунітэт. Жывёлы, якія перахварэлі, набываюць моцны імунітэт і ў іх паўторныя аборты не адбываюцца . Імунітэт гумаральны, але не выключаны і клеткава-залежны імунітэт, які абумоўлены Т-лімфацытамі. Выкарыстоўваюць эмульсінвакцыну супраць кампілабактэрыёзу авечак. Імунітэт наступае праз 10...15 дзён і працягваецца не менш 12 месяцаў.

Лабараторнае даследаванне лічаць устаноўленым:

  • пры знаходжанні марфалагічна тыповага ўзбуджальніка ў мазках з патматэрыялу метадам люмінісцэнтнай мікраскапіі;

  • пры выдзяленні з патматэрыялу культуры з уласцівасцямі, характэрнымі для ўзбуджальніка.

Тэрмін даследавання да 10 дзён.

Дыферэнцыяцыя кампілабактараў па каталазным і тэмпературным тэстах
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   17


База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка