Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Установа адукацыі



старонка1/16
Дата канвертавання16.05.2016
Памер1.42 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16


Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь
Установа адукацыі

Гомельскі дзяржаўны універсітэт



імя Францыска Скарыны”

В. С. НОВАК, А.А. КАСТРЫЦА
ФАЛЬКЛОРНАЯ ПРАКТЫКА

ПРАКТЫЧНЫ ДАПАМОЖНІК па раздзеле

КАЛЯНДАРНАЯ АБРАДНАСЦЬ”



для студэнтаў спецыяльнасці

1-21 05 01 “Беларуская філалогія”

У 2 частках
Частка 1


Гомель

УА “ГДУ імя Ф. Скарыны”

2009

УДК 398.3 (= 161.3) : 378.147.88 (075.8)

ББК 82.3 (4 БЕІ = 411.3) - 4 : 63.52 (=411.3) – 731 я73

Н 723

Рэцэнзент:

кафедра беларускай культуры і фалькларыстыкі установы

адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт

імя Францыска Скарыны”

Рэкамендаваны да выдання навукова-метадычным саветам

установы адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт

імя Францыска Скарыны”

Новак, В.С.

Н 723 Фальклорная практыка : практычны дапаможнік па раздзеле

“Каляндарная абраднасць” для студэнтаў спецыяльнасці

1- 21 05 01“Беларуская філалогія”. У 2 ч. Ч.1 / В. С. Новак,

А.А. Кастрыца; М-ва адукацыі РБ, Гомельскі дзяржаўны

універсітэт імя Ф. Скарыны. – Гомель: ГДУ імя Ф. Скарыны,

2009. – 119 с.


Практычны дапаможнік па раздзеле “Каляндарная абраднасць” фальклорнай практыкі накіраваны на аказанне дапамогі студентам ў авалоданні навыкамі апрацоўкі набытага матэрыялу ў адпаведнасці з асноўнымі пытаннямі і адрасаваны студэнтам спецыяльнасці 1- 21 05 01 “Беларуская філалогія”.

УДК 398.3 (= 161.3) : 378.147.88 (075.8)

ББК 82.3 (4 БЕІ = 411.3) - 4 : 63.52 (=411.3) – 731 я73

© Новак В.С., Кастрыца А.А., 2009

© УА “Гомельскі дзяржаўны

універсітэт імя Ф. Скарыны”, 2009
ЗМЕСТ
Уводзіны ………………………………………………………….... 3

1 Зімовы цыкл земляробчага календара ............................................

4

Піліпаўка ...........................................................................................

4

Калядна-навагодні комплекс............................................................

6

2 Веснавы цыкл земляробчага календара .........................................

24

Масленіца .........................................................................................

24

Гуканне вясны………………………………………………….......

38

Вялікдзень………………………………………………………….

55

Юр’е………………………………………………………………...

73

Пахаванне стралы..............................................................................

85

Тройца (Сёмуха)…………………………………………………...

103

Праводзіны русалкі……………………………………………......

110


Уводзіны
Практыкі з’яўляюцца часткай адукацыйнага працэсу падрыхтоўкі спецыялістаў і накіраваны на замацаванне ў вытворчых умовах ведаў і ўменняў, якія атрыманы ў працэсе навучання ў вышэйшай навучальный установе, на авалоданне вытворчымі тэхналогіямі і навыкамі вырашэння сацыяльна прафесіянальных задач.

Мэтай фальклорнай практыкі з’яўляецца авалоданне першаснымі практычнымі навыкамі прафесійнай дзейнасці, звязанай са збіраннем фальклору. Практычная работа студэнтаў па збіранні вусна-паэтычных матэрыялаў паглыбляе і пашырае веды па фальклору, атрыманыя на лекцыях і практычных занятках, знаёміць з жывым бытаваннем вуснай народнай творчасці, дазваляе непасрэдна сустрэцца з выканаўцамі фальклорных твораў і набыць навыкі збіральніцкай дзейнасці.

Частка 1 практычнага дапаможніка па раздзеле “Каляндарная абраднасць” фальклорнай практыкі ўключае матэрыл зімовага і веснавога цыклаў земляробчага календару, накіравана на аказанне дапамогі студентам ў авалоданні навыкамі апрацоўкі набытага матэрыялу ў адпаведнасці з асноўнымі пытаннямі і адрасавана студэнтам спецыяльнасці 1- 21 05 01 “Беларуская філалогія”.


  1. Зімовы цыкл земляробчага календара


Піліпаўка
Пытанні

Чым займаліся ў піліпаўскія вечары?

Чаму іх называлі попрадкамі?

Якія выконвалі песні на Піліпаўку?


Узор запісу
На гэтае свята ў асноўным збіралася маладзёж. У асноўным пралі лён. Пелі песні, казалі прымаўкі, пелі песні:
Пасеяла агурочкі блізка над вадою,

Буду хадзіць, паліваці горкаю слязою.

Расціця, расціця, гурочкі, у 4 радочкі,

Не бачыла я мілага 4 гадочкі.

А на пяты ўвідала, як сірэнь завяла,

Не сказала яму: “Здраствуй, калі маці стаяла,

Люлі-люлі, стаяла”.

Запісана ў в. Нівы


ад Татарынавай Марыі Іванаўны, 1927 г.н.,

студэнткай Дзмітрачковай А.
У піліпаўскія вечары дзяўчаты і жанчыны збіраліся ў адной хаце, прадзілі прадзіва. Гэтыя сустрэчы называліся попрадкамі. Дык вось на іх за работай, канешне, спявалі. Песні былі жыццёвыя. Пеліся і жартоўныя песні. Таксама і розныя былі расказваліся. Расказвалі па чарзе. Вось за гэтай працай і не заўважылі, як і заставаліся на ноч. Пагэтаму піліпаўскія вечары ў нас яшчэ называліся вечарыніцамі. Я ведаю такую жартоўную песню:’


–Мышка, мышка, дзе была?

– У Бога была.

– Што рабіла?

– Кросны ткала.

– Што саткала?

– Кусок сала.

– Дзе тое сала?


– Кот з’еў.

– Дзе кот?

– На паляну збег.

– Дзе тая паляна?

– Кветкамі зарасла.

– Дзе кветкі?

– Дзеўкі парвалі.

– Дзе ж тыя дзеўкі?

– Хлопцы пабралі.


А яшчэ існуе такое павер’е ў народзе, што на Піліпаўку ваўкі ходзяць.

Запісана ў г. Жлобін

ад Казловай Эльвіры Іванаўны, 1936 г.н.

(ураджэнка в. Саланое Жлобінскага р-на),

студэнткай Ульянкінай У. (2004 г.)
На Піліпаўку песні пелі, цяпер то не. Баяліся хадзіць у лес, баяліся ваўкоў і гаварылі: “На Піліпаўку воўк нема вые”.

Запісана ў г. Жлобін

ад Мурашкінай Зінаіды Мікалаеўны, 1924 г.н.,

студэнткамі Петрыкавай Ю., Шэндзелевай І., Мазай І., Шкаруба Н.

У нас в деревне Большие Роги был Пилиповский пост, он был до Рождества. Это строгий пост. Его пересекал единый праздник, пристольный праздник – Микола. На Миколу собирались только родственники.



Запісана ў г. Жлобін

ад Пракоф’евай Валянціны Іванаўны, 1935 г.н.,

студэнткамі Поляк К., Абрамавай В., Івановай Я. (2008 г.)


: DocLib10 -> %D0%A3%D1%87%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D0%BE-%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%20%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8B%20%D0%BA%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80 -> %D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Установа адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Хрэстаматыя вучэбны дапаможнік
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> А. М. Палуян Беларуская мова (Прафесійная лексіка)
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Установа адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Установа адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Фалькларыстыка замовы Практычны дапаможнік
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны” А. А. Кастрыца прыкметы І павер’І
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Установа адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Установа адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт
%D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%20%D0%B8%20%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 -> Установа адукацыі “Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны” В. С. Новак, А. А. Кастрыца


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16


База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка