Народная адукацыя у бсср: 1919-1924 гг.: Навуковая праца студэнта /пду, каф гiсторыi I сацыялогii; I. В. Альковiч. –Наваполацк: пду, 2002



старонка5/8
Дата канвертавання15.05.2016
Памер1.12 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

3 другога боку, такія факты як стварэнне школ з выкладаннем на беларускай мове, адкрыццё курсаў па падрыхтоўцы настаўніцкіх кадраў, з'яўленне беларускамоўнай літаратуры і падручнікаў, сведчаць аб высокіх выніках правядзення палітыкі беларусізацыі.

62

Але асноўная мэта савецкай улады, разбурэнне дарэвалюцыйнай і стварэнне новай сістэмы адукацыі, была дасягнута. Нельга ігнараваць той факт, што тагачасныя жыхары Беларусі ў сваёй большасці падтрымлівалі новую ўладу і былі згодны з неабходнасцю перабудовы школьнай сістэмы. Неабходнасць жа была відавочнай. Усталяванне новай палітычнай сістэмы натуральна патрабавала перабудовы ўсіх грамадскіх інстытутаў. Школа, як частка гэтай сістэмы не магла заставацца незакранутай. Тыя прынцыпы, метады навучання і выхавання, якія выкарыстоўваліся да рэвалюцыі, не адпавядалі запатрабаванням камуністычнага грамадства.



Марксіска - ленінская ідэалогія насаджалася рознымі метадамі: ствараліся маладзёжныя арганізацыі спартакаўцаў і камсамольцаў; уводзілася выкладанне марксізму-ленінізму, гісторыі сацыялізму, гісторыі матэрыялізму і г. д.; навучэнцам насаджалі камуністычныя ідэалы. Можна мяркаваць, што стварэнне працоўнай школы было пэўным чынам заснавана на адным з пастулатаў марксіскай філасофіі аб тым, што практыка - адзіны крытэрый ісцінасці і яна з'яўляецца першаснай ў адносінах да ўсяго духоўнага свету.

Несумненна новая ўлада патрабавала навай сістэмы адукацыі. Але пайшоўшы па шляху не рэфармавання, а карэннай ломкі, Камуністычная партыя зрабіла шмат памылак.

Пралікі Савецкай улады ў правядзенні рэформы школы, складанае становішча ў краіне, існаванне БССР толькі ў складзе 6 паветаў Мінскай губерніі - усё гэта не стварала спрыяльных ўмоў для развіцця асветы. Вызначаны перыяд каштоўна даследаваць з пункту гледжання станаўлення сістэмы народнай адукацыі ў БССР. Менавіта ў гэты час былі закладзены асноўныя прынцыпы савецкай школы.

Так званы перыяд "аднаўлення народнай гаспадаркі" вызначаўся адноснай дэмакратызацыяй жыцця, што знайшло сваё ўвасабленне і ў развіцці

сістэмы народнай адукацыі. У будучым замацаванне культу асобы, усталяванне аднапартыйнай сістэмы і увядзенне таталітарнага рэжыму прывяло да пэўных змяненняў у галіне асветы.

Ігнараваць праблему савецкай сістэмы адукацыі немагчыма, хаця бы таму, што большасць насельніцтва сучаснай Беларусі выйшлі менавіта з савецкай школы, і на сённяшні дзень відавочна неабходнасць пераасэнсавання грамадствам таго светаўспрымання, якое было навязана камуністычнай сістэмай адукацыі.

63

Новая школа павінна быць дэмакратычнай, яе абавязак прывіваць пачуццё гонару за сваю Радзіму, любоў да роднай мовы і гісторыі. Задача сучаснай школы стаць ступенню для адраджэння беларускай нацыі і культуры.


64

Cnic літаратуры

1. Гісторыя

1. Абраменко М. Н. Низшая профессиональная школа в дореволюционной Белоруссии.-Мн.: «Вышэйшая школа", 1975г.-95 с.

2. Богданов И. М. Грамотность и образование в дореволюционной России и в СССР (историко-статистический сборник).-М: «Статистика», 1964.-195 с.

3. Псторыя Бел. ССР. У пящ тамах. Т. 3. Перамога Вялікай Кастрычніцкай рэвалюцьп i пабудова сацьшпзму у БССР. (1917-1937 гг.) / Пад рад. 1гнаценю I. М.: "Навука i тэхнжа". 1973.- 693 с.

4. Псторыя Беларусі / А. Л. Абецэдарская, П. I. Брыгадзш, Л. А. Жылунов1ч i інш.; Пад рэд. А. Г. Каханоускага i шш.-Мн.: «Экаперспектыва», 1997.-497с.

5. Псторыя Беларусь У 2 ч. Ч. 2. Люты 1917г.-1997г.: Вуч. дапаможшк. / Пад рэд. Я. К. Новіка, Г.С. Марцуля.-Мн.: Ушверсггэцкае, 1999.-464 с.

6. Псторыя дзяржавы i права Беларуси Вучэб. дапаможник.-Мн.: ВП «Экаперспектыва», 2000.-319с.

7. Евдокимова Е. Л. Гимназическое образование в Белоруссии: исторический опыт и тенденции развития (XIX - нач. XX вв.)- Мн.: НИО,1998.-141с.

8. И. Ильюшин, С. Умрейко. Народное образование в Белорусской ССР.- Мн.: Государственное учебно-педагогическое издательство Министерства просвещения БССР,-1961,-437с.

9. Каменская Н. В. Становление народного образования в Белоруссии (1917-1920гг.) / Науч. Ред. К. А. Кулинкович.- Мн.: Наука и техника, 1980.-264 с.

Ю.Королёв Ф. Ф. Очерки по истории советской школы и педагогики (1917-1920).-М.: Академия педагогических наук РСФСР,-1958г.,550ст.

11 .Красовский Н. И. Высшая школа Беларуси. Изд. 2-е перераб. и доп.-Мн: «Вышэйшая школа», 1972.-332 с.

12.Кузнецов Ю. С. Вовлечение интеллигенции в социалистическое строительство (1917-1925 гг.): На материалах парт. Орг. Белоруссии.-Мн.: Беларусь, 1982.-174с.

13.Лыч Л. Праца не загшула марна // Настауніцкая газета. 1993г. - 19 сакавіка.

14.Лыч Л., НавіцкіУ. Псторыя культуры Беларусі 2-е выд., дап.-Мн: ВП "Экаперспектыва", 1997.-486 с.

65

15.Н. В. Флнт Школа России в конце ХІХ-начале XX века. Методическое пособие. - Л.: « Экстерн »,-1991 г.-96с.



16.НА РБ. Ф. 205, воп. 1, спр. 60 НА РБ. Ф. 221, воп. 2, спр.17 НАРБ. Ф. 42, воп.1. НА РБ. Ф.42, воп.1, спр 108 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр 144 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр 201 НА РБ. Ф.42, воп. 1, спр 231 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр 558-559 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр 569 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр 605 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр 671 НАРБ. Ф.42, воп.1, спр. 240 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр. 88 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр. 93 НА РБ. Ф.42, воп.1, спр. 99 НА РБ. Ф.42, воп. 1, спр. 1. НАРБ. Ф.42, воп.1,спр.Ю. НАРБ. Ф.42, воп.1,спр.21. НА РБ. Ф.42, воп.1, спр.З. НА РБ. Ф.42, воп.1, спр.4. НА РБ. Ф.42, воп.1, спр.5. НА РБ. Ф.42, воп.1, спр.52. НАРБ. Ф.42, воп.1,спр.8. НА РБ. Ф.42, воп.1, спр.97

66

НАРБ.Ф. 210, воп 1,спр. НА РБ.Ф. 4, воп. 1, спр.5. НА РБ.Ф. 42, воп 1, спр 1153. НА РБ.Ф.208, воп 1, спр 15. НАРБ.Ф.42, воп. 1,спр. 1256.



П.Народная адукацыя і педагагічная навука ў Беларусі (1917-1945( / Г.Р.Сянкевіч, А.В. Трухан, 3. М. Ціток і інш. - Пад рэд. Г. Р. Сянкевіча і інш.-Мн.: Нар.асвета, 1993.-495 с.

ІВ.Народное образованне в БССР: Сб. документов н материалов. Т. I. 1917 -1928гг. /Гл. арх. упр. Прн совете Мииистров БССР и др. /Сост. Р. С. Васнльева, Э. Л. Козловская, Л. П. Нартыш - Блук., К. Ф. П. Плахотннкова/. -Мн.: Нар. Асвета, 1979.-460с.

19.Народное образование в СССР. Общеобразовательная школа. Сборник документов. 1917-1973гг. Сост.: А. А. Абакумов, Н. П. Кузнн, Ф. М. Пузырёв, Л. Ф. Литвинов.- М.: «Педагогнка», 1974.-560с.

20.Нарысы гісторыі Беларусі: У 2 ч. Ч. 2 / М. П.Касцюк, I. М. Ігнаценка, У. I. Вышынскі і інш.; Інстытут гісторыі АНБ.-Мн.: Беларусь, 1995.-560с.

21.Нарысы гісторыі народнай асветы і педагагічнай думкі ў Беларусі. Мн.:ВА,-1968г.-СА

22.Новик Е. К. Формнрованне кадров народного образовання Белоруссии (1917-1941гг.( / Науч. ред. П.Т. Петриков.- Мн.: Наука и техника, 1981. -295с.

23.Отечественная история XX век. Учеб. пособне. / Под ред. Проф. А. В. Ушакова-М.: « Агар », 1997.-494с.

24.Сакольчык А. А., Бібіла Ю. I. асвета ў Беларусі за 50 гадоў савецкай улады. Бібліяграфічны паказальнік.-Мн. :ВА, 1973 .-СА

25.Снлнванчнк П. П. Деятельность Коммунистической партии Белоруссии по осуіцествленню культурной революцнн в республнке (1919-1937 гг.(.-Мн.: Нздательство БГУ, 1961.-233с.

26.Снапоўская С.В. Ля вытокаў нацыянальнай педагогікі: 3 гісторыі школы і педагагічнай думкі Беларусі канца XIX - пачатку XX стагоддзя.-Мн.: Нар. Асвета,1995.-128с.

27.ЦiТОК 3. М. Школа Беларусі ў перыяд грамадзянскай вайны і аднаўлення народнай гаспадаркі (1917-1925 гг.)-Мн.: 1977 г.

67

28.1Палік I. Беларусізацыя асветы. 1919-1926 гг.//Настаўніцкая газета. 1995.-19 ліпеня.



29.Энцыклапедыя гісторыі Беларусі.: У 6 т. Т. 1. А-Беліцк / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш. : прадм. Ткачоў М., маст. Э. Э. Жыткевіч.-Мн.: БелЭн, 1994.-494с.

ЗО.Энцыклапедыя гісторыі Беларусі.: У 6 т. Т. 3. Гімназіі-Кадэнцыя / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.-Мн.: БелЭн, 1996.-527 с.

ЗІ.Энцыклапедыя гісторыі Беларусі.: У 6 т. Т.2. Беліцк-Гімн / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: В. I. Сачанка (гал. Рэд.) і інш., маст. Э. Э. Жаневіч.-Мн.: БелЭн, 1994.-537 с.

2. Інфарматыка

1. Грbбов Д.Е. Масгomedia Flаsh 4. Интерактивная веб-анимация: - М.: ДМК,

2000.-672 с.:

2. Дарнелл Р. JаvаSсгірt: справочннк - СПб.: Пнтер, 1998. - 192 с.:ил.

3. С. Айзекс. Dуnаmic НТМL: пер. с англ. - СПб.: ВНУ - Санкт-Петербург,

1998.-496 с.,нл.

4. С. Спейнаур, В. Куэрсиа.Справочннк \^еЬ-мастера: Пер. с англ. - К.: Издательская группа ВНУ, 1997. - 368 с.

68

адкампілявана, для магчымасці яе выкарыстання незалежна ад прыкладнога пакета і прасматра непасрэдна з пакета Місгоsоft Іnternet Ехрlогег.



Атрыманы файл анімацыі быў размешчаны на першай НТМL-старонке сайта сродкамі пакета распрацоўкі НТМL-файлаў Місгоsoft Ргоnt Раgе 2000.

4. Кампаноўка НТМL-старонак.

Апошнім крокам распрацоўкі сайта з'яўляецца кампаноўка НТМL-старонак, фарміраванне перамежаваных гіпертэкставых спасылак унутры старонак і паміж старонкамі сайта, канчатковая падгонка тэкста, фатаздымкаў, спасылак, загалоўкаў, кегля і гарнітуры шрыфтоў, колеру тэкста, фонавых малюнкаў, празрачнасці тэкстур, настройка фрэймаў, і шляхоў размяшчэння звязаных файлаў. Усё гэта праводзілася у праграмным пакеце Місгоsоft Fгоnt Раgе 2000, які мае неабходны камплект інструментаў апрацоўкі НТМL-старонак.

5. Падрыхтоўка макета сайта к транспартыроўке на іншыя ЭВМ.

Пасля канчатковых работ па настройке НТМL-старонак, макет сайта быў прадстаўлены ў тым выглядзе, які было б магчыма рацыянальна транспартаваць паміж кампутарамі на дыскетах. Для гэтага выкарыстоўвалася працэдура ўпакоўкі файлаў з дапамогай праграмы WinRar. Был зроблены аўтаномны самараспакоўваючыйся архіў файлаў сайта ў нескалькіх тамах, з захаваннем усёй сруктуры папак.

Выкарыстаныя праграмныя і апаратныя сродкі дазволілі зрабіць закончаны і полнафункцыянальны макет сайта, які падрыхтаваны да размяшчэння ў сеці Іпіетеі. Апаратных сродкаў было дастаткова для карыстання прыведзенымі вышэй праграмнымі прадуктамі і дазволіла якасна правесці мадэляванне сайта на усіх ступенях яго распрацоўкі.

60

Табліца 2.4



Сетка настаўніцкіх семінарый Беларусі напачатку 1915 г.

Навучальныя установы

Год адкрыцця семінарыі

Колькасць навучэнцаў

Колькасць, зкончыўшых ў 1914 г. семінарыі

Барысаўская семінарыя

1914

34

-

Маладзечненская семінарыя

1864

116

33

Нясвіжская семінарыя

1874

137

37

Аршанская семінарыя

1911

113

-

Полацкая семінарыя

1872

123

28

Рагачоўская семінарыя

1909

120

31

Свіслачская семінарыя

1876

136

26

3 табліцы відна, што колькасць выпускнікоў настаўніцкіх семінарый была вельмі нізкай, што безумоўна павінна было выклікаць недахоп кадраў народнай адукацыі.

Менавіта з гэтай праблемай сутыкнуліся бальшавікі, якія прыйшлі да ўлады ў 1917 г. У першыя гады Савецкай улады асноўнай крыніцай папаўнення педагагічных кадраў з'яўляліся кароткатэрміновыя настаўніцкія курсы. Так, у 1918 годзе ў Мінску былі адкрыты аднагадовыя курсы, дзе вывучаліся беларуская мова і літаратура [8, с. 116]. У 1920 годзе ў Барысаве, Мінске і Бабруйске ствараюцца трохгадовыя педагагічныя курсы [8, с. 116]. У гэтым жа годзе у некаторых паветах ствараюцца дзесяцімесячныя курсы па падрыхтоўцы настаўнікаў пачатковай школы і дашкольных работнікаў [8, с. 116].

7-12 траўня 1918 года у Маскве адбыўся Ўсерасійскі з'езд дэлегатаў настаўніцкіх інстытутаў. На з'ездзе былі дэлегаты ад 22 настаўніцкіх інстытутаў, у тым ліку ад Віцебскага і Мінскага. Было прынята рашэнне аб пераўтварэнні настаўніцкіх інстытутаў у вышэйшыя навучальныя установы з чатырохгадовым тэрмінам навучання [22, с. 20].

У жніўні 1918г. у Маскве адкрыўся I Ўсерасійскі з'езд па асвеце. З'езд прызнаў неабходным стварыць адзіны тып вышэйшай педагагічнай настаўніцкай установы, уніфікаваць у краіне сістэму педагагічнай адукацыі.

32

На самой справе ўніфікаваць усе педагагічныя навучальныя ўстановы было не магчыма. У сістэме педагагічнай адукацыі яшчэ доўгія гады захоўваліся розныя тыпы навучальных устаноў.



Тым не менш, 5 кастрычніка 1918 года Дзяржаўная камісія па асвеце ў асноўным ухваліла мерапрыемствы па пераўтварэнню настаўніцкіх інстытутаў ў вышэйшыя навучальныя установы [21, с.21].

У кастрычніку 1918 г. пачалося правядзенне рэформы настаўніцкіх інстытутаў. У ліку першых Віцебскі настаўніцкі інстытут быў ператвораны ў вышэйшую навучальную установу з трымя аддзяленнямі: сацыяльна-гістарычным, біёлага-геаграфічным і фізіка-матэматычным [22, с.22].

Мінскі настаўніцкі інстытут з верасня 1915 года па верасень 1918 года знаходзіўся ў Яраслаўле. Магілёўскі інстытут у тым жа годзе быў ператвораны ў педагагічны [22, с. 22].

Не паспелі педагагічныя інстытуты праявіць свае слабыя і моцныя бакі, як кіраўніцтва аддзела падрыхтоўкі настаўнікаў Наркамасветы РСФСР прапанавала стварыць новы тып педагагічнай навучальнай установы -інстытуты народнай адукацыі, у якіх рыхтавалі бы не толькі настаўнікаў, але і дашкольных і пазашкольных работнікаў.

У жніўні 1919 года ў Маскве адбылося другая нарада па рэформе педагагічных навучальных устаноў. Нарада ўхваліла рэарганізацыю педагагічных інстытутаў і некаторых настаўніцкіх семінарый і прыняла Статут інстытутаў народнай адукацыі [22, с. 24].

У сувязі са стварэннем у БССР ў 1919/20 навучальным годзе інстытутаў народнай адукацыі, якія здзейснялі падрыхтоўку спецыялістаў для галін асветы, знікла неабходнасць у адначасовым існаванні інстытутаў народнай адукацыі і настаўніцкіх семінарый, якія рыхтавалі настаўнікаў для школ I ступені. У чэрвені 1919 года Наркамасветы РСФСР прыняў рашэнне пераўтварыць усе настаўніцкія семінарыі ў залежнасці ад мясцовых умоў у педагагічныя курсы для падрыхтоўкі работнікаў школ I ступені альбо інстытуты народнай адукацыі. Кантынгент вучняў семінарый, а потым трохгадовых педкурсаў быў нешматлікім. Кожная настаўніцкая установа мела ў сярэднім каля 100 выхаванцаў.

Задавальніць патрэбу школ I ступені ў настаўніках стацыянарныя педагагічныя настаўніцкія ўстановы, з параўнальна вялікім тэрмінам навучання, не мелі магчымасці. У 1917-1920 гадах у краіне ствараліся педагагічныя курсы трох тыпаў: пастаянныя курсы з двумя гадамі навучання,

33

аднагадовыя курсы з 10-месячным тэрмінам навучання і кароткатэрміновыя курсы з 6-тыднёвым тэрмінам навучання.



3 пераходам да НЭПа і пачаткам скарачэння сеткі навучальных устаноў адбываюцца змяненні ў сістэме і сетцы навучальных устаноў.

Важнай падзеяй было адкрыццё ў 1921 годзе Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Падрыхтоўка педагагічных кадраў ажыццяўлялася на факультэце грамадскіх навук. Грамадска-педагагічнае і этна-лінгвістычнае аддзяленне рыхтавала выкладчыкаў грамадскіх дысцыплін, мовы і літаратуры, эканамічнае і прававое - эканамістаў і юрыстаў.

У сувязі са стварэннем Беларускага дзяржаўнага універсітэта і агульным скарачэннем сеткі навучальных устаноў, 4 снежня 1922 года Галоўнае упраўленне прафесіянальнай адукацыі БССР выдаў загад аб закрыцці Мінскага інстытута народнай адукацыі 31 студзеня 1922 года [11, с. 69]. Найбольш кваліфікаваныя выкладчыкі Мінскага ІНА перайшлі на працу ва універсітэт.

Суадносна з рашэннямі I Усерасійскай партыйнай нарады (31 студзеня 1920 г.-4 снежня 1921 г.). і змяненнем сістэмы народнай адукацыі была праведзена рэарганізацыя педагагічных навучальных устаноў. Падрыхтоўка настаўнікаў для сярэдніх навучальных устаноў была засяроджана ў педагагічным інстытуце альбо на педагагічным факультэце універсітэта. Настаўнікаў для сямігадовых школ павінны былі рыхтаваць практычныя інстытуты народнай адукацыі (ПІНА). У 1923 годзе практычныя інстытуты народнай адукацыі былі ліквідаваны як неспраўдзіўшыя сябе установы [22, с. 42]. Пры рэарганізацыі яны пераўтвараліся ў педагагічныя тэхнікумы альбо інстытуты.

Такім чынам, у БССР у перыяд з 1917 па 1924 год рэарганізацыя сістэмы педагагічнай адукацыі праводзілася некалькі разоў. Пераўтварэнні не заўсёды адпядалі існуючай рэальнасці. У кіруючых работнікаў Наркамасветы, дзеячоў народнай асветы не было яшчэ вопыту, неабходнага для стварэння і кіраўніцтва навучальнымі ўстановамі новай савецкай сістэмы адукацыі і выхавання.

У канцы аднаўленчага перыяду падрыхтоўку выкладчыкаў для сярэдніх навучальных устаноў у Беларусі праводзіў толькі Беларускі дзяржаўны універсітэт.

Дарэчы, змяненнем назвы і перайменавання выкладчыкаў настаўніцкага інстытута ў прафесароў, а вучняў у студэнтаў не вырашалася па сутнасці пытанне стварэння вышэйшай педагагічнай навучальнай установы.Па месцы,

34

якое яны займалі у сістэме педагапчнай адукацыі, і па зместу сваёй дзейнасці ІНА і ПІНА былі навучальнымі установамі, якія рыхтавалі настаўніцкія кадры для сямігадовых школ і забяспечвалі сваім выхаванцам нескончаную вышэйшую адукацыю.



Створаныя у 1921/22 навучальным годзе у складзе факультэта грамадскіх навук БДУ грамадска-педагагічнага і этна-лінгвістычнага аддзяленні не мелі дакладна акрэсленага педагагічнага профілю, іх навучальныя праграмы не былі дастаткова распрацаваны. Да таго ж вучэбныя планы і праграмы ўсіх аддзяленняў педагагічнага факультэту былі разлічаны на чатыры гады, у той час як на факультэце грамадскіх навук быў усталяваны трохгадовы тэрмін навучання. [22, с. 46].

Трэба зазначыць што такія ваганні у справе стварэння сістэмы педагагічнай адукацыі прыводзілі да нізкага ўзроўню адукаванасці настаўнікаў ў савецкай школе. Калі параўноўваць дарэвалюцыйную і савецкую школы,мы ўбачым наступную карціну. Так, напрыклад, колькасць настаўнікаў з вышэйшай адукацыяй у гімназіях складала амаль 50% ад агульнай колькасці настаўнікаў.

Табліца 2.5. Адукацыя настаўнікаў гімназій у 1913 годзе











3

Колькасць



3

3 незакончанай





навучальных

Усяго

вышэйшай.

вышэйшай

3 сярэдняй

незакончанан

устаноў

настаунікау

адукацыяй

адукацыяй

адукацыяй

сярэднян адукацыяй

33

564

290

12

245

16

(Табліца з кнігі Еўдакімавай Е. Л. " Гимназаческое образование в Белоруссии: исторический опыт н тенденцнн развнтня (XIX - пач. XX)".- Мн.: НЮ,-1998.-с. 65).

Што дачыць настаўнікаў савецкай школы то, напрыклад, пры праверцы школ Ігуменскага павета з 618 школьных работнікаў толькі 14 мелі вышэйшую адукацыю [16,Ф. 42, воп. 1, спр. 52. с. 1-47]. Натуральна паўстае яшчэ адно пытанне: куды дзеліся тыя настаўнікі з вышэйшай адукацыяй, якія працавалі да рэвалюцыі. Хутчэй за ўсё пасля ўвядзення абавязковай перавыбарнасці настаўнікаў многія з іх страцілі пасады, верагодна частка з'ехала за мяжу, а частка, не пагадзіўшыся з новай сістэмай народнай адукацыі, пакінулі школу.

35

Але ж трэба ўлічваць і той факт, што сетка навучальных устаноў у перыяд з 1913 па 1917 год значна павялічылася. Што таксама магло стаць прычынай памяншэння колькасці настаўнікаў з выўэйшай адукацыяй.



Паколькі новая сістэма асноўнай задачай ставіла выхаванне "савецкага чалавека", то і настаўнік павінен быць адпаведным. Камуністычная партыя паставіла задачу -перавыхаванне настаўнікаў старой дарэвалюцыйнай школы. Былі арганізаваны кружкі па вывучэнню палітыкі партыі і Савецкай улады. 3 мэтай камуністычнага выхавання работнікаў асветы ў 1925 годзе пачаў выдавацца педагагічны часопіс "Асвета".

Вельмі нізкім быў і узровень падрыхтоўкі настаўнікаў. У канцы аднаўленчага перыяду ішоў актыўны працэс выцяснення лекцый, семінарскіх заняткаў і замена іх практычнымі і лабараторнымі заняткамі, брыгаднай прапрацоўкай вучэбнага матэрыялу і т. п. Выявілася тэндэнцыя да зніжэння агульнанавуковай падрыхтоўкі настаўнікаў [22, с. 59].

Розныя тыпы навучальных устаноў, якія працавалі ў БССР, ўяўлялі сабой спробу стварыць зладжаную сістэму педагагічнай адукацыі. Але толькі стварэннем педагагічнага факультэта БДУ восенню 1922 года была закладзена трывалая аснова для развіцця вышэйшай педагагічнай адукацыі ў краіне. У гады аднаўленчага перыяду былі рэарганізаваны сярэднія педагагічныя навучальныя установы. Наркамасветы адмовіўся ад адзінай педагагічнай установы і выказаўся за паасобную падрыхтоўку настаўнікаў для сярэдніх і пачатковых школ. Было вырашана засяродзіць падрыхтоўку настаўнікаў вышэйшай кваліфікацыі ў педагагічных інстытутах і на педагагічных факультэтах універсітэтаў, а настаўнікаў сярэдняй кваліфікацыі ў педагагічных тэхнікумах [22, с. 59]. Трохгадовыя педагагічныя курсы падлягалі ператварэнню ў чатырохгадовыя педтэхнікумы [22, с. 59].

1923/24 навучальны год паклаў пачатак арганізаванай і планамернай працы у сферы народнай адукацыі. Упарадкоўвалася сетка, выпрацоўваліся праграмы, паляпшалася матэрыяльнае становішча навучальных устаноў, у тым ліку і педагагічных. Тым не менш праблема педагагічных кадраў не была вырашана нават напрыканцы 20-х гадоў. Вучэбная нагрузка заставалася вельмі вялікай. Каля паловы настаўнікаў працавала з трымя і чатырмя групамі, прычым на адзін камплект прыходзілася ў сярэднім каля 46 вучняў [8, с. 119]. Толькі з 30-х гадоў становішча з педагагічнымі кадрамі пачало паляпшацца.

36

2.4. Сярэдняя адукацыя і прафесіянальна-тэхнічнае навучанне ў БССР



Неабходна адзначыць, што галоўнай мэтай савецкай школы ў аднаўленчы перыяд было стварэнне працоўных рук для народнай гаспадаркі, а мэтанакіраванасць і змест школьных праграм насілі палітэхнічны характар. Гэта было абумоўлена разрухай у краіне, якая, у сваю чаргу, стала вынікам зацягнуўшыхся войнаў і інтэрвенцыі. Аднаўленне народнай гаспадаркі патрабавала вялікай колькасці працоўнай сілы, таму пашырэнне сеткі сярэдніх спецыяльных і прафесіянальна-тэхнічных навучальных устаноў было першачарговай задачай Савецкай улады.


: history -> POLOTSK
POLOTSK -> Няў, якія доўга жылі ў народнай памяці і ўвека-вечаны ў аналах славянскай гісторыі стара-жытных летапісах
history -> Лекцыя 11. Беларусь у міжрэвалюцыйны перыяд. 1905 г. —люты 1917 г
POLOTSK -> Нататкі мастацтвазнаучай скарыніяны
POLOTSK -> Духоўнасць як імператыў свабоды I творчасці асобы: гiсторыкасацыялагiчны аспект у межах праведзенага ў 20012002 гг навуковага даследавання «Муніцыпальная сістэма кіравання: сацыяльнамадэльны аспект на прыкладзе Рэспублікі Беларусь»
POLOTSK -> Полацкае вьішэйшае піярскае вучылішча
POLOTSK -> Вольга Цяцёркіна
POLOTSK -> Матэматыка ў полацкай езуіцкай акадэміі арына Вячорка (Менск)
POLOTSK -> Адкрщцё аршанскага езу1цкага калегуiма І. У. Хмяльніцкая І. А. Цішкін
POLOTSK -> Полацк з яго багатай спадчынай матэрыяльнай
POLOTSK -> Святой Еўфрасінні Полацкай давялося па ўласным прыкладзе закладваць падмурак новых уяўленняў аб этнічным ідэале, аб сэнсе чалавечага жыцця, ламаць стэрэатыпныя ўяўленні пра манаства, цноту, аскезу, каб ачысціць


1   2   3   4   5   6   7   8


База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка