Тэма: Правапіс змякчальнага мяккага знака. Мэта



Дата канвертавання15.05.2016
Памер204.79 Kb.
Тэма: Правапіс змякчальнага мяккага знака.

Мэта: Пашырыць веды аб правапісе змякчальнага мяккага знака.

Удасканальваць навыкі правільнага напісання слоў са змякчальныі мяккім знакам.


Ход урока


  1. Арганізацыйны момант.


Настаўнік. Добры дзень, дарагія мае адзінаццацікласнікі. Шчыра ўсміхніцеся адзін аднаму, пацісніце рукі, набярыцеся станоўчай энергіі, пажадайце поспехаў у вучобе. Хутка ляцяць дні, гэтак жа хутка пралятаюць гады. Здаецца, нядаўна вы прыйшлі ў першы клас, а ўжо стаіце на парозе школы як выпускнікі. Таму асноўнай задачай усіх урокаў баларускай мовы – падрыхтавацца і дастойна здаць экзамены. Старажытныя грэкі казалі:“Добры настрой – палова перамогі”. Давайце яшчэ раз усміхнёмся адзін аднаму, і я вам жадаю сёння на ўроку атрымаць перамогу ў барацьбе за веды.
Паведамленне тэмы і задач урока (слайд)
Задачы ўрока:

1. Пашырыць веды аб правапісе змякчальнага мяккага знака.

2. Умець правільна пісаць словы са змякчальным мяккім знакам.



  1. Праверка хатняга задання.




  1. паведамленне вучня па тэме: “Напісанні, заснаваныя на марфалагічным пранцыпе”(самаацэнка)

  2. дамашняе практыкаванне 90.

Доказ, магчымасць, абхапіць, абяссілены, стог, газетчык, барацьба, возчык, расчаравацца, адкос, адтуліна, выгляд, самалюбства, дасведчанасць, схапіць, абхітрыць, падвозчык, цяжкасць, абцерабіць, возмешся. (слайд)

Самаацэнка.
Пытанне: у чым асноўнае адрозненне напісанняў, заснаваных на фанетычным і марфалагічным прынцыпе?
Праверачны тэст (на камп’ютары)

Самаацэнка.

ІІІ. Работа над новай тэмай.


    1. Прачытайце выразна верш, устаўце прапушчаныя літары.(работа ў парах)

Нават сцюжным зімовым вечарам

Або ўвосен.., як заліва л..е,

Як цябе я на вуліцы стрэчу –

Падгінаюцца ногі мае.


Што казац.. пра майскае ранне,

Калі ў росах салоўка б..е?

Што скажу я табе, каханы?...

Падгінаюцца ногі мае.


Што скажу са сваёй гаротай?

Хаты побач, а…

кроч не кроч,

Будзе тое ж:

салоўка, журбота,

Цыгарэты аген..чык ля плота

І маўчанне ў цёплую ноч.

У. Караткевіч




  • Ці спадабаўся вам гэты верш? Назавіце тэму верша.

  • Што вы ведаеце пра У. Караткевіча? (слайд)

  • Якія творы У. Караткевіча вы вывучалі на ўроках літаратуры або чыталі самастойна?

  • Назавіце, якую функцыю выконвае ў словах мяккі знак?

  • Для чаго служыць апостраф?




    1. Работа ў групах.

Праблемнае пытанне: для чаго служыць змякчальны мяккі знак і пасля якіх літар ён пішацца?

1-я гр.

Мядзведзь, мазь, соль, рунь, вучань, гусь, вось, штось, памяць, думаць, дзевяць, вішань.



2-я гр.

Рэдзька, барацьба, пісьменнік – пісьмо, на касьбе – касьба, дзьме – дзьмуць.




    1. Работа ў парах.


Праблемнае пытанне: у якіх граматычных формах пішацца мяккі знак?

Суаднесці прыклады з правілам




1. Кіньма, станьма, гляньце, станьце, кінься, агледзься

1. Перад суфіксам –к- пасля мяккага н’

2. людзьмі, слязьмі, коньмі

2. прыслоўі ледзве (выкл.)

3. камень – каменьчык, рэмень – раменьчык, агонь - агеньчык

3. У дзеясловах загаднага ладу перад канчаткам 1-й асобы множнага ліку – ма, перад канчаткам 2-й асобы множнага ліку –це, перад постфіксам –ся.

4. вішанька, банька, песенька

4. У суфіксах прыметнікаў –аньк-,-еньк-

-эньк-.


5.пяцьдзесят, шэсцьдзесят,дзевяцьсот

5. У назоўніках перад канчаткам творнага склону множнага ліку –мі.

6. ледзьве

6. у складаных лічэбніках

7. хтосьці, штосьці, камусьці, дзесьці

7. перад суфіксам –чык, калі слова без гэтага суфікса заканчваецца на мяккі знак.

8. восень, жнівень – жнівеньскі, студзень - студзеньскі

8. у постфіксе –сьці.

9. малюсенькі, прыгожанькі, маленькі

9. перад суфіксам –ск- у прыметніках, утвораных ад месацаў на –нь і ад слова восень

Адказы (слайд)

1 – 3; 2 – 5; 3 – 7; 4 – 1; 5 – 6; 6 – 2; 7 – 8; 8 – 9; 9 – 4.
4. Калектыўная праца.
Праблемнае пытанне: у якіх выпадках мяккі знак не пішацца?
Вучні працуюць з матэрыялам падручніка. (стар. 66 – 67)

Запаўняюць кластар (работа ў групах)



Адказы вучняў.



  • Ці ёсць змяненні ў правапісе змякчальнага мяккага знака?

IV. Замацаванне.
Вучні самастойна працуюць над практыкаваннем 96.

(слайд)


Дзве, дзьме, шыр, распусціцца, пісьмо, усмешлівы, смаргонскі, ледзьве, чамусьці, любанскі, Капыльскі (раён), барацьбіт, чэрвеньскі (нумар), слязьмі,

дзверы, карэнне, карэньчык, прыгожанькі, свежасць, завезці, людзьмі, застанься, Чэрвеньскі (раён), цвісці, меншы, сем.



Самаацэнка.
V. Падвядзенне вынікаў урока. Рэфлексія.
Вучні выстаўляюць сяэдні бал за урок.

  • Якія задачы вы ставілі, ці дасягнулі вы іх?( слайд)

Задачы ўрока:

1. Пашырыць веды аб правапісе змякчальнага мяккага знака.

2. Умець правільна пісаць словы са змякчальным мяккім знакам.


  • Якія віды дзейнасці, на вашу думку, былі найбольш эфектыўныя?

  • Скажыце некалькі слоў пра свае ўражанні ад заняткаў.


VI. Дамашняе заданне.

(слайд)


  1. Паведамленне пра раздзяляльны мяккі знак і апостраф.

  2. § 18, практ. 94, 100 (на выбар).

Смаацэнка





заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок




Самаацэнка



заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок



Самаацэнка





заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок



Самаацэнка





заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок




Самаацэнка





заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок




Самаацэнка





заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок



Самаацэнка





заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок



Самаацэнка





заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок



Самаацэнка





заданне

адзнака

1.

Паведамленне




2.

Дамашняе заданне




3.

Праверачны тэст




4.

Практыкаванне 96




5.

Адзнака за ўрок




Прачытайце выразна верш, устаўце прапушчаныя літары.(работа ў парах)

Нават сцюжным зімовым вечарам

Або ўвосен.., як заліва л..е,

Як цябе я на вуліцы стрэчу –

Падгінаюцца ногі мае.
Што казац.. пра майскае ранне,

Калі ў росах салоўка б..е?

Што скажу я табе, каханы?...

Падгінаюцца ногі мае.


Што скажу са сваёй гаротай?

Хаты побач, а…

кроч не кроч,

Будзе тое ж:

салоўка, журбота,

Цыгарэты аген..чык ля плота

І маўчанне ў цёплую ноч.

У. Караткевіч


Прачытайце выразна верш, устаўце прапушчаныя літары.(работа ў парах)

Нават сцюжным зімовым вечарам

Або ўвосен.., як заліва л..е,

Як цябе я на вуліцы стрэчу –

Падгінаюцца ногі мае.
Што казац.. пра майскае ранне,

Калі ў росах салоўка б..е?

Што скажу я табе, каханы?...

Падгінаюцца ногі мае.


Што скажу са сваёй гаротай?

Хаты побач, а…

кроч не кроч,

Будзе тое ж:

салоўка, журбота,

Цыгарэты аген..чык ля плота

І маўчанне ў цёплую ноч.

У. Караткевіч

Прачытайце выразна верш, устаўце прапушчаныя літары.(работа ў парах)

Нават сцюжным зімовым вечарам

Або ўвосен.., як заліва л..е,

Як цябе я на вуліцы стрэчу –

Падгінаюцца ногі мае.
Што казац.. пра майскае ранне,

Калі ў росах салоўка б..е?

Што скажу я табе, каханы?...

Падгінаюцца ногі мае.


Што скажу са сваёй гаротай?

Хаты побач, а…

кроч не кроч,

Будзе тое ж:

салоўка, журбота,

Цыгарэты аген..чык ля плота

І маўчанне ў цёплую ноч.

У. Караткевіч


Прачытайце выразна верш, устаўце прапушчаныя літары.(работа ў парах)

Нават сцюжным зімовым вечарам

Або ўвосен.., як заліва л..е,

Як цябе я на вуліцы стрэчу –

Падгінаюцца ногі мае.


Што казац.. пра майскае ранне,

Калі ў росах салоўка б..е?

Што скажу я табе, каханы?...

Падгінаюцца ногі мае.


Што скажу са сваёй гаротай?

Хаты побач, а…

кроч не кроч,

Будзе тое ж:

салоўка, журбота,

Цыгарэты аген..чык ля плота

І маўчанне ў цёплую ноч.

У. Караткевіч

Прачытайце выразна верш, устаўце прапушчаныя літары.(работа ў парах)

Нават сцюжным зімовым вечарам

Або ўвосен.., як заліва л..е,

Як цябе я на вуліцы стрэчу –

Падгінаюцца ногі мае.
Што казац.. пра майскае ранне,

Калі ў росах салоўка б..е?

Што скажу я табе, каханы?...

Падгінаюцца ногі мае.


Што скажу са сваёй гаротай?

Хаты побач, а…

кроч не кроч,

Будзе тое ж:

салоўка, журбота,

Цыгарэты аген..чык ля плота

І маўчанне ў цёплую ноч.

У. Караткевіч

Прачытайце выразна верш, устаўце прапушчаныя літары.(работа ў парах)

Нават сцюжным зімовым вечарам

Або ўвосен.., як заліва л..е,

Як цябе я на вуліцы стрэчу –

Падгінаюцца ногі мае.
Што казац.. пра майскае ранне,

Калі ў росах салоўка б..е?

Што скажу я табе, каханы?...

Падгінаюцца ногі мае.


Што скажу са сваёй гаротай?

Хаты побач, а…

кроч не кроч,

Будзе тое ж:

салоўка, журбота,

Цыгарэты аген..чык ля плота

І маўчанне ў цёплую ноч.

У. Караткевіч




1-я гр.

Мядзведзь, мазь, соль, рунь, вучань, гусь, вось, штось, памяць, думаць, дзевяць, вішань.

______________________________________

2-я гр.

Рэдзька, барацьба, пісьменнік – пісьмо, на касьбе – касьба, дзьме – дзьмуць.

Суаднесці прыклады з правілам


1. Кіньма, станьма, гляньце, станьце, кінься, агледзься

1. Перад суфіксам –к- пасля мяккага н’

2. людзьмі, слязьмі, коньмі

2. прыслоўі ледзве (выкл.)

3. камень – каменьчык, рэмень – раменьчык, агонь - агеньчык

3. У дзеясловах загаднага ладу перад канчаткам 1-й асобы множнага ліку – ма, перад канчаткам 2-й асобы множнага ліку –це, перад постфіксам –ся.

4. вішанька, банька, песенька

4. У суфіксах прыметнікаў –аньк-,-еньк-

-эньк-.


5.пяцьдзесят, шэсцьдзесят,дзевяцьсот

5. У назоўніках перад канчаткам творнага склону множнага ліку –мі.

6. ледзьве

6. у складаных лічэбніках

7. хтосьці, штосьці, камусьці, дзесьці

7. перад суфіксам –чык, калі слова без гэтага суфікса заканчваецца на мяккі знак.

8. восень, жнівень – жнівеньскі, студзень - студзеньскі

8. у постфіксе –сьці.

9. малюсенькі, прыгожанькі, маленькі

9. перад суфіксам –ск- у прыметніках, утвораных ад месацаў на –нь і ад слова восень

Суаднесці прыклады з правілам




1. Кіньма, станьма, гляньце, станьце, кінься, агледзься

1. Перад суфіксам –к- пасля мяккага н’

2. людзьмі, слязьмі, коньмі

2. прыслоўі ледзве (выкл.)

3. камень – каменьчык, рэмень – раменьчык, агонь - агеньчык

3. У дзеясловах загаднага ладу перад канчаткам 1-й асобы множнага ліку – ма, перад канчаткам 2-й асобы множнага ліку –це, перад постфіксам –ся.

4. вішанька, банька, песенька

4. У суфіксах прыметнікаў –аньк-,-еньк-

-эньк-.


5.пяцьдзесят, шэсцьдзесят,дзевяцьсот

5. У назоўніках перад канчаткам творнага склону множнага ліку –мі.

6. ледзьве

6. у складаных лічэбніках

7. хтосьці, штосьці, камусьці, дзесьці

7. перад суфіксам –чык, калі слова без гэтага суфікса заканчваецца на мяккі знак.

8. восень, жнівень – жнівеньскі, студзень - студзеньскі

8. у постфіксе –сьці.

9. малюсенькі, прыгожанькі, маленькі

9. перад суфіксам –ск- у прыметніках, утвораных ад месацаў на –нь і ад слова восень

Суаднесці прыклады з правілам




1. Кіньма, станьма, гляньце, станьце, кінься, агледзься

1. Перад суфіксам –к- пасля мяккага н’

2. людзьмі, слязьмі, коньмі

2. прыслоўі ледзве (выкл.)

3. камень – каменьчык, рэмень – раменьчык, агонь - агеньчык

3. У дзеясловах загаднага ладу перад канчаткам 1-й асобы множнага ліку – ма, перад канчаткам 2-й асобы множнага ліку –це, перад постфіксам –ся.

4. вішанька, банька, песенька

4. У суфіксах прыметнікаў –аньк-,-еньк-

-эньк-.


5.пяцьдзесят, шэсцьдзесят,дзевяцьсот

5. У назоўніках перад канчаткам творнага склону множнага ліку –мі.

6. ледзьве

6. у складаных лічэбніках

7. хтосьці, штосьці, камусьці, дзесьці

7. перад суфіксам –чык, калі слова без гэтага суфікса заканчваецца на мяккі знак.

8. восень, жнівень – жнівеньскі, студзень - студзеньскі

8. у постфіксе –сьці.

9. малюсенькі, прыгожанькі, маленькі

9. перад суфіксам –ск- у прыметніках, утвораных ад месацаў на –нь і ад слова восень

Суаднесці прыклады з правілам




1. Кіньма, станьма, гляньце, станьце, кінься, агледзься

1. Перад суфіксам –к- пасля мяккага н’

2. людзьмі, слязьмі, коньмі

2. прыслоўі ледзве (выкл.)

3. камень – каменьчык, рэмень – раменьчык, агонь - агеньчык

3. У дзеясловах загаднага ладу перад канчаткам 1-й асобы множнага ліку – ма, перад канчаткам 2-й асобы множнага ліку –це, перад постфіксам –ся.

4. вішанька, банька, песенька

4. У суфіксах прыметнікаў –аньк-,-еньк-

-эньк-.


5.пяцьдзесят, шэсцьдзесят,дзевяцьсот

5. У назоўніках перад канчаткам творнага склону множнага ліку –мі.

6. ледзьве

6. у складаных лічэбніках

7. хтосьці, штосьці, камусьці, дзесьці

7. перад суфіксам –чык, калі слова без гэтага суфікса заканчваецца на мяккі знак.

8. восень, жнівень – жнівеньскі, студзень - студзеньскі

8. у постфіксе –сьці.

9. малюсенькі, прыгожанькі, маленькі

9. перад суфіксам –ск- у прыметніках, утвораных ад месацаў на –нь і ад слова восень

Суаднесці прыклады з правілам




1. Кіньма, станьма, гляньце, станьце, кінься, агледзься

1. Перад суфіксам –к- пасля мяккага н’

2. людзьмі, слязьмі, коньмі

2. прыслоўі ледзве (выкл.)

3. камень – каменьчык, рэмень – раменьчык, агонь - агеньчык

3. У дзеясловах загаднага ладу перад канчаткам 1-й асобы множнага ліку – ма, перад канчаткам 2-й асобы множнага ліку –це, перад постфіксам –ся.

4. вішанька, банька, песенька

4. У суфіксах прыметнікаў –аньк-,-еньк-

-эньк-.


5.пяцьдзесят, шэсцьдзесят,дзевяцьсот

5. У назоўніках перад канчаткам творнага склону множнага ліку –мі.

6. ледзьве

6. у складаных лічэбніках

7. хтосьці, штосьці, камусьці, дзесьці

7. перад суфіксам –чык, калі слова без гэтага суфікса заканчваецца на мяккі знак.

8. восень, жнівень – жнівеньскі, студзень - студзеньскі

8. у постфіксе –сьці.

9. малюсенькі, прыгожанькі, маленькі

9. перад суфіксам –ск- у прыметніках, утвораных ад месацаў на –нь і ад слова восень

Суаднесці прыклады з правілам




1. Кіньма, станьма, гляньце, станьце, кінься, агледзься

1. Перад суфіксам –к- пасля мяккага н’

2. людзьмі, слязьмі, коньмі

2. прыслоўі ледзве (выкл.)

3. камень – каменьчык, рэмень – раменьчык, агонь - агеньчык

3. У дзеясловах загаднага ладу перад канчаткам 1-й асобы множнага ліку – ма, перад канчаткам 2-й асобы множнага ліку –це, перад постфіксам –ся.

4. вішанька, банька, песенька

4. У суфіксах прыметнікаў –аньк-,-еньк-

-эньк-.


5.пяцьдзесят, шэсцьдзесят,дзевяцьсот

5. У назоўніках перад канчаткам творнага склону множнага ліку –мі.

6. ледзьве

6. у складаных лічэбніках

7. хтосьці, штосьці, камусьці, дзесьці

7. перад суфіксам –чык, калі слова без гэтага суфікса заканчваецца на мяккі знак.

8. восень, жнівень – жнівеньскі, студзень - студзеньскі

8. у постфіксе –сьці.

9. малюсенькі, прыгожанькі, маленькі

9. перад суфіксам –ск- у прыметніках, утвораных ад месацаў на –нь і ад слова восень

Суаднесці прыклады з правілам




1. Кіньма, станьма, гляньце, станьце, кінься, агледзься

1. Перад суфіксам –к- пасля мяккага н’

2. людзьмі, слязьмі, коньмі

2. прыслоўі ледзве (выкл.)

3. камень – каменьчык, рэмень – раменьчык, агонь - агеньчык

3. У дзеясловах загаднага ладу перад канчаткам 1-й асобы множнага ліку – ма, перад канчаткам 2-й асобы множнага ліку –це, перад постфіксам –ся.

4. вішанька, банька, песенька

4. У суфіксах прыметнікаў –аньк-,-еньк-

-эньк-.


5.пяцьдзесят, шэсцьдзесят,дзевяцьсот

5. У назоўніках перад канчаткам творнага склону множнага ліку –мі.

6. ледзьве

6. у складаных лічэбніках

7. хтосьці, штосьці, камусьці, дзесьці

7. перад суфіксам –чык, калі слова без гэтага суфікса заканчваецца на мяккі знак.

8. восень, жнівень – жнівеньскі, студзень - студзеньскі

8. у постфіксе –сьці.

9. малюсенькі, прыгожанькі, маленькі

9. перад суфіксам –ск- у прыметніках, утвораных ад месацаў на –нь і ад слова восень

Змякчальны

мяккі знак
на канцы слоў
у сярэдзіне слова
пасля зычных

з, л, н, с, ц, дз
















База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка