Уладзімір караткевіч



старонка6/7
Дата канвертавання14.12.2016
Памер1.51 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Чырвань разлівалася па ствалах і кронах дрэў. Часам у гэтай барве высока над зямлёй ляцелі ва-вёркі-ляцягі. Планіравалі, мянялі свой паветраны шлях. Нешта цягнула іх да вогнішча, і яны, павіснуў-

512


шы на ствале дрэва або апусціўшыся на сук, камяне-лі. Вялізныя, чорныя з чырвонай іскрачкай — ад агню — вочы цікаўна разглядалі дваіх незразумелых, што прымасціліся ўнізе, ля дзівоснага жоўта-чырво-нага жывога хмыза.

Варта было варухнуцца, і звярок паводзіў круглай ' тупаносай галоўкай, зрываўся з месца і ляцеў у змрок.

Яны ляжалі і гаварылі аб зорах. Паступова раз-мова згасла. Моўчкі ляжаць было лепей. Ляжаць і адчуваць цеплыню побач, адчуваць рукою плячо, ад-* чуваць сэрцам усёпранікальны спакой зорнага неба, джунгляў, кедраў, гор, агню, усёй зямлі, якая да апошняй былкі належала ім. Яму і той, што была поруч. Не было нічога лепей за яе і за гэтую ноч і гэты свет.

Ён раптам адчуў спіною нейкі трывожны холад. Не гук, не пах, не струмень паветра, а менавіта нешта нематэрыяльнае. Як быццам нехта глядзеў яму ў па-тыліцу.

Мужчына скасіў вочы і зірнуў у той бок. Там нікога не было. Трапяткая мяжа барвы і цямноцця. Аніякага прызнаку чагосьці жывога.

«Што такое?» — вачыма спытала яна.

«Не ведаю»,— таксама вачыма*адказаў ён.

Трывога не праходзіла. Нейкі Гнстынкт прысутна-сці, які, мабыць, быў у вышэйшай ступені ўласцівы напаўдзікім продкам і які аднавіўся ў яго за гэтыя дні.

Пляма святла звужалася. Севярын ляжаў, увесь унутрана напружаны. Прадчуванне паступова мацне-ла. Чалавек ужо нібы скурай ведаў, што нехта стаіць у цемры, што гэты нехта плаўна, як човен па вадзе, пасоўваецца да яго і як быццам зусім не варушыць членамі.

— Леапард!!!

I той нібы адказаў з цемры тым самым словам, захлынуўся, а пасля рыкнуў:

— Кх... леа-паррд!!!

На імгненне ўспыхнула вогнішча, і чалавек уба-чыў пляскатую галаву і злосную морду звера амаль ля самага агню.

Чалавеку было б нездабраваць, каб на пачвару не кінуўся Амур. Морду ў морду і зубы ў зубы.

Рык, хрыпенне. Два целы, што звіліся на траве.

18 У. Караткевіч, том 3 513



Белае і плямістае, ільснянае, усё ў пералівах мус-кулаў.

Віск, хрыпенне, рык, басавітае вуркатанне.

Велізарная пачварная кошка не паспела схапіць і пацягнуць сабаку. Будрыс выхапіў з полымя гала-вешку і шпурнуў яе ў звера. Узляцеў фантан іскраў, засмярдзела паленым. Дэманскі лямант раздзёр ноч... Гэта было неверагодна, але кошка не спалохалася агню, не адскочыла, не адказала нічым, акрамя рыку. I тады чалавек копнуў яе страшэнным выспяткам ні-жэй мяккага азадка.

Звіўшыся ў клубок, леапард узвіўся ўгору, як мяч, закалаціўся ў паветры з шалёным екатаннем і рыкам, што рвалі, здаецца, барабанныя перапонкі.

Ён зваліў бы мужчыну з ног, але Амур паспеў учапіцца яму ў азадак, ірвануць і асадзіць на зямлю. Чалавек толькі на імгненне адчуў на твары павеў смуроднага дыхання, а адурэлая пачвара ўжо зноў кінулася на пса, насела на яго.

Гарлавым, страшным крыкам закрычала жанчына. Але чалавек ужо таксама быў звер. Нешта цёмнае, неразважлівае плесканулася з самых глыбіняў, калі ён пачуў гэты крык. Ен не баяўся, не разважаў, не думаў, ён адчуваў. толькі чырвоны туман у вачах і са-лоны смак крыві ў роце.

Схапіўшы крывую цяжкую ламачыну, ён грудзьмі, жыватом, усім цяжарам свайго цела ўпаў на спіну леапарду, з дзікім сладастрасцем, скручанымі паль-цамі левай рукі, захапіў і выкруціў шаўкавісты ка-рак, а правай, у якой была доўбня, абрушыў на пло-скую галаву звера скрышальны ўдар. I яшчэ адзін, з нечаканай, радаснай дрыготай. I яшчэ...

У гэты момант бабухнулі ў неба два снапы агню, два перуны.

Леапард, увесь абмяклы, выслізнуў з-пад чалавека і, падаючы, асядаючы, прынікаючы аслепленай гала-вою да зямлі, пакаціўся прэч ад агню, у цёмны нач-ны лес.

Чалавек узняўся на ногі і кінуўся быў за ім, але стрымаўся, кінуўшы позірк на жанчыну. Уся збяле-лая, яна амаль непрытомна стаяла ля агню, і два ствалы дымелі ў яе руках.

I тады ён адчуў, што зубы ў яго выскалены, уба-

514


чыў, што ўвесь ён заліты крывён. Апусціўшы вочы, ён з цяжкасцю расціснуў пальцы і кінуў доўбню ў агонь.

  • Прабач,— хрыпата сказаў ён.— Я не здолеў вытрымаць, калі ты закрычала. Я нібы адурэў.

  • Ен параніў цябе? — варухнула белымі вуснамі яна.

  • Не, гэта, напэўна, ягоная кроў.

  • Я стрэліла б у яго, каб ты... раптам... не насеў... Божа, я і тут ледзь не стрэліла... О-о...

  • Ясна,— назнарок грубавата сказаў ён.— Кож-ны разгубіўся б. Паглядзі, як там сабака.

Жанчына схілілася над Амурам, які, дрыжучы, за-лізваў раны.

  • Кіпцюрамі падзёр. Досыць моцна, але, па-мой-му, нічога. На плячы след зубоў. Трохі вышэй — і сонная артэрыя была б.

  • Дастань перакіс для пляча. Астатняе сам за-ліжа.

Яны рухаліся машынальна, бы ў глухім тумане, бы ў сне. I толькі пасля, даглядзеўшы сабаку і сябе, здранцвела селі каля агню.

— Жах які,— праз зубы, праз пераціснутае горла


выдушыла яна.— О, божа мой, які несамавіты жах!
Чатыры звяры. Я не... здзівілася б, каб мы пачалі
грызці.

Аддалося ў паветры глухое рыданне. I толькі тут мужчыну пачало трэсці. Ен схапіў яе і прыціснуў да сябе, з жахам думаючы, чым усё гэта магло скончыц-ца. Перарывістае дыханне штуршкамі вырывалася ў яго з грудзей. А ён прыціскаў яе, трымаў як мог моцна, нібы здарылася непапраўнае.

— Тады б я... і зусім... не даравала сабе,— глуха
плакала яна.— За адны думкі... За ўсё.

Прыціхла ноч.

...Леапард не прыйшоў ізноў. Ён не прыходзіў і пасля. Сімвал усяго пачварнага і цёмнага, што хо-дзіць вакол нас, ён знік. Магчыма, пайшоў некуды ў джунглі, у нетры, у глушыню, далей ад чалавека, ту-ды, дзе няма чалавечага жылля, дзе гэтае жыллё некаму бараніць.

515


XV

ПАКАЯННЫ ПСАЛОМ РАЗЛУКІ

Праз тыдзень машына везла іх горнай дарогай на прыстань: яго, яе і Амура. Дзянісаў аддаў сабаку, даведаўшыся аб тым, што адбылося ў тую ноч каля паляўнічай хаткі.


  • Што зробіш? Не скажу, што не шкадую. Вы-ключны пёс. Але ж вы цяпер накшталт крэўных братоў. Ён прыдбаў друга ў вас, вы — у ім. Такое не забываецца. Бярыце. А можа, яшчэ здарыцца і так, што вернецеся сюды. Вось і зноў усе разам. Дальбог, добра было б.

  • Амура вазьму,— сказаў ніякавата Севярын.— А наконт астатняга — мне... нам жа яшчэ агледзецца трэба. Я вось зараз ва Уладзівасток. Яна яшчэна тры дні застаецца тут.

  • Чаго? — няўхвальна спытаў Дзянісаў.

Вочы ягоныя глядзелі на Гражыну дапытліва, і зморшчынак вакол іх паболынала.

  • Справу не скончыла,— ціха сказала яна.

  • Лухта,— сурова сказаў дырэктар.— Усіх хва-стоў усё адно не выцягнеце, нешта застанецца. Пра-цы тут — на стагоддзі. А вам трэба быць разам.

Уздыхнуў.

  • Урэшце, як хочаце. Справа ваша. А толькі б я так не рабіў. Што далей?

  • Я падрыхтую ўсё,— сказаў Будрыс.— Пакоцім спачатку да яе, разлічыцца яна з работай. Пасля па-едзем да мяне і там усё абгаворым з бацькамі і вы-рашым...

Ен глядзеў на Гражыну. Яна слухала яго і не чула. А вочы сурова-сумна сачылі за яго вуснамі, нібы вывучалі іх і ўсё аблічча.

— ...ці варта мне кідаць месца. Загадзя ведаю —


бой давядзецца вытрымаць страшэнны. Увогуле гэта
падобна на здраду сябрам. Каб толькі жывым, то гэта
яшчэ нічога.

— Генусь? — спытала яна.


Севярын моўчкі схіліў галаву.

— Я не буду ні на чым настойваць, не буду нічога


дамагацца,— ціха ўсміхнулася яна.— Усё разумею.

Жаль працяў Будрыса ад адной гэтай сумнай ус-мешкі, вялікі жаль.

516

— Калі ты будзеш так усміхацца — я кіну ўсё,


нават не заязджаючы дадому,— сказаў ён.— Гэта я
так аб здрадзе. Кожны — гаспадар свайго жыцця. Ге-
нусь, каб мог, сам сказаў бы мне гэта. Ён быў на-
дзіва чалавечны чалавек. Такіх цяпер няма.

Зноў паглядзеў на яе твар і сказаў Дзянісаву:



  • Баюся, што мы і на самай справе хутка вернем-ся сюды. Прымеце?

  • Я сказаў...

Дырэктар сеў на кукішкі, узяў у далоні галаву сабакі і пачаў глядзець у арэхавыя, залацістыя вочы.

— Амур,— сказаў ён.— Будзь разумнікам, Амур.


Не думай, што я здрадзіў табе. Я табе толькі хлеб
даваў. Гэты — мог заплаціць за цябе даражэй. Жыц-
цём. Разумееш? Ды яшчэ тады якраз, калі яно ўжо
не належала аднаму яму. I ты будзь яму верны. Чуеш,
Амур? А ён будзе верны табе, як дагэтуль, будзе
даваць табе хлеб, дах і пяшчоту. Добра будзе ставіц-
ца да цябе. Не будзе біць.

У любога іншага гэта было б смешна. Толькі не ў Дзянісава. Севярын занадта добра ведаў яго стаўлен-не да ўсяго жывога... Акрамя таго, у пса дрыжалі плямістыя бровы.

Пёс... плакаў. Другі раз у жыцці бачыў гэта Буд-рыс, сам зараз гатовы зараўці.

— Не плач, Амур. Ну што, на самай справе... Што


табе тут? Дождж, звяры дзікія. Табе гэтага і трэба?
Ён з табою на паляванне хадзіць будзе. I памрэш
ты ў яго ў доме сваёй смерцю. Усыпляць ён цябе
не павязе, не той чалавек. Ен пра гадасць такую і не
падумае нават. А я да цябе ў госці прыеду. Ну, бывай,
Амур.

Сабака лізаў яму рукі. Доўга лізаў. Пасля адышоў і сеў ля Будрысавых ног.



  • Севярын! — раптам амаль крыкнула яна.— Ды не рвіце ж вы мне сэрца! До ўжо. Бо я не вытры-маю.

  • Да сустрэчы, браце,— сказаў Дзянісаў.— Ха-рошы ты чалавек.

  • Дый ты... дужа харошы чалавек.

Яны абняліся. Пасля грузавік крануўся з мес-ца. Дзянісаў крэкнуў, махнуў рукою і пайшоў у дом.

517


...Сабака сядзеў у кабіне, побач з шафёрам. Па-важна глядзеў наперад, бы развітваўся з мясцінамі, па якіх бегаў яшчэ шчанюком.

Мужчына і жанчына стаялі ў кузаве, успёршыся на кабіну.



  • А можа, і сапраўды вернемся? — сказаў ён.— Гэта, па-мойму, найлепшае месца ў свеце.

  • Але. Мне было тут лепш за ўсё ў жыцці.

  • I мне.

  • Мне было з табою заўсёды добра.

  • I тады, калі вадаспад і ліяны?

  • I тады.

—■- I пасля, у доме арнітолагаў?

  • I тады.

  • А лепей за ўсё?

  • Хата. Калі з'явіўся леапард. I калі ён пайшоў. I заўсёды... Дзякуй.

Скалы, лясы і горы хутка скончыліся. Плылі, пе-рамяшчаліся хрыбты, пакуль не закрылі сабою цясні-ну, вузкую дарогу ў падзь.

Шафёр гнаў машыну па беразе, проста па ўтрам-баваным пяску, па прыбойных лужынах — аж разля-талася вада,— па жвіры, і ўсё ж даставіў іх на пры-стань, калі да яе падыходзіў белы марскі катэр «Ізум-

РУД».


  • I ўсё ж, калі ты будзеш? Ну, супакой яшчэ раз.

  • У суботу.

  • Кінь, Амур.— Севярын убачыў, што сабака цягне яе за прыпол да катэра.— А як не будзе катэра? Паўтары мне.

  • У сераду разам з катэрам запаведніка.— Вочы яе ўсміхаліся праз слёзы.

  • Не трэба сонца праз дождж. Хай адно сонца,— папрасіў ён.— Пачнецца ж у сераду вечнае лета? Га? Бачыш, Амур, яна прыедзе. Кінь прыпол. Скажы нам, што прыедзеш.

Яна моўчкі затрэсла галавой.

...Катэр даў гудок. Яна прыціснулася да яго. Па-сля з цяжкасцю адарвалася.

— Ідзі. Не сумуй гэты час... Моцны мой... Раз ты
з кошкамі ваяваў...— нешта душыла яе.— Ну што з
табой можа зрабіць нейкае там?.. Хай бы і самае
кепскае.

518


I, узяўшы яго галаву ў далоні, не саромеючыся людзей на палубе, не звяртаючы ўвагі на цікаўных прыстанскіх баб, горка, страшна пацалавала яго ў вусны. Нібы ўсю душу ўклала ў адзін паца-лунак.

Будрыс бачыў, як яна махала хусцінай, як пасля, уся сагнуўшыся, пайшла да машыны. На хвіліну яму захацелася скочыць за борт і паплысці да берага.

Цяжка, смяротна ён шкадаваў пасля, што не зра-біў гэтага.

Постаць на беразе знікла. Знікла машына. Знікла ўрэшце і прыстань.

I тут Севярына ўразілі нейкія страшныя, дзікія гукі...

...Гледзячы на бераг, усім целам падаўшыся да яго, гаротна, з несуцешным адчаем, як па нябожчыку, выў Амур.

...У суботу яна не прыехала. Будрыс, які чакаў яе на трэцім прычале, даведаўся, што «Ізумруд» прый-шоў з Тыгравай ва Уладзівасток яшчэ ўчора, у пят-

ніцу.


Ён засмуціўся, што давядзецца яшчэ некалькі дзён прабыць без яе, але ўвогуле ўспрыняў гэта як нале-жнае. Не ведала. Спазнілася. Прыедзе ў сераду ка-тэрам запаведніка.

Калі прыйшла серада, ён узяў Амура і пайшоў з Васілём Паўлавым сустракаць.



  • Варушы шчупальцамі, біч,— нязлосна кпіў Паўлаў.— Дачка гаспадара таверны чакае цябе. Яна выплакала вочы, выглядаючы тваю татуіраваную морду з ілюмінатара бацькавай карчмы.

  • Слухай, ты кінеш ці не?

  • Увянчаны лаўрамі, укрыты шнарамі і славай, ён, аднак, прагнуў сціплага палявога букета з яе рук. Толькі яго.

  • Ну, дальбог...

  • Люблю індзейцаў і караімаў,— на ўсю вуліцу абвясціў Паўлаў.

Прахожыя пачалі азірацца на іх. Паўлаў ішоў з непарушнай мордай саліднага бацькі сямейства. У яго былі манеры і хада члена палаты лордаў. Затое Се-вярын усміхаўся на поўны рот, праўдзівей, душыўся са смеху.

— I арапаў таксама люблю!

519

Нейкі сівенькі стары спыніўся і з дакорам паківаў на Будрыса галавой:


  • Гэ-эх, малады чалавек. Фуліганіце. А яшчэ з сабакам.

  • 3 тых, што кроў праліваў,— шэптам сказаў Паўлаў.— Толькі невядома, ці ў Сямёнава, ці ў само-га барона Унгерна. «Разграмілі атаманаў...» Увага! Увага! Паважаныя грамадзяне Уладзівастока. Уні-кальны цыркавы нумар! Толькі ў нас! Леапарды сярод публікі. Адзін — Будрыс — Адзін. Залаты медаль абісінскага негуса. Заваяванае сэрца ягонай дачкі.

  • Васіль! Дальбог, занадта... Прашу...

Катэр ужо стаяў ля прычала. Дзянісаў з двума рабочымі выгружаў з яго клеткі і нейкія скрынкі.

  • Здаровы, хлопцы! Рад бачыць. Гэта Паўлаў? Малайчына. Вось апошні выгрузім — і я вольны. Па-магайце. А чаго гэта вы адны? Гражына дзе?

  • Хіба яна...

  • Ну, як вы дамаўляліся. «Ізумруд» замест субо-ты ішоў у пятніцу, то яна і з'ехала. На другі дзень. Я яшчэ ўзрадаваўся, што менш вам чакаць.

Выціраў рукі хусцінай.

  • Жартуеце, Захар Іракліевіч...— сказаў Буд-рыс.

  • Што вы! — збялеў Дзянісаў.— Хіба гэткім жар-туюць?

I толькі ўбачыўшы, як ён збялеў, Севярын збялеў сам. Зразумеў, што ўсё гэта не дурны жарт, а праўда.

— Вяселле адмяняецца,— па інерцыі, нічога не


разумеючы, трындзеў Васіль.— Міртавы букет упаў з
рук ашаломленага жаніха...

Ён раптам вохнуў. Вочы сталі дзікія і жаласныя:



  • Мілы... Гэта што ж такое? Га? Прабач, калі ласка.

  • Як жа гэта зразумець? — неўразуменна бубніў Дзянісаў.— Сам жа адвёз. Сам угаворваў, каб не ча-кала серады. Не чакала мяне.

  • Дарэмна,— сказаў Будрыс.— Лепей ужо сён-няшняя серада, чым тая чорная пятніца.

  • У, ёлуп, у, ідыёціна,— лаяў сябе дырэктар.— Як жа яно так? Што ж гэта магло здарыцца?

Першы апамятаўся Васіль.

— Дзяўчаткі,— звярнуўся ён да нейкіх дзвюх сіта-


вак, што праходжваліся па прычале,— вось вам буке-

520


ты. Не ўсміхайцеся чароўна, яны нам усё адно сёння не спатрэбяцца. Сустрэнемся другі раз. Званіце ў шэ-дэўральную газету «Маяк». Акадэміку Паўлаву... Севярынчык, Севачка,— чорт вас ведае, як у вас змяншальнае імя! — не вешайце рымска-грэчаскага носа. Дзянісаў, унь зялёны агеньчык. Хапайце... Се-ва, цапайце гэта чагырохногае за тлустую шкірку і валачыце на пярэдняе сядзенне. Пайшлі!

Яны аб'ездзілі на таксі ўсе гасцініцы горада, усе аддзяленні міліцыі. У пятніцу не было ахвяр вулічна-га руху. У пятніцу ў гасцініцах былі вольныя месцы, але ў ніводнай гасцініцы грамадзянка Арсайла Гра-жына Янаўна не спынялася.

Васіль строіў здагадкі:


  • Калі ў яе тут няма знаёмых — значыцца, яна ў той самы дзень выехала з горада.

  • Яна выехала,— безжыццёва сказаў Будрыс.

  • Чаму?

  • Яна не магла столькі дзён сядзець тут, ведаю-чы, што я побач, што я чакаю.

  • Ясна — не магла,— з перабольшанай упэўнена-сцю сказаў Васіль.— Не вытрымала б, гэта ж зразу-мела. Яна адкуль, Захар Іракліевіч?

Той пачырванеў.

  • Каб я ведаў тады, як яна паказвала дакумен-ты... Але, мне здаецца, з хабараўскага інстытута. Так-так, менавіта адтуль.

  • Значыць, так,— сказаў Паўлаў.— На паштамт. Адразу тэлеграму ў інстытут. Калі яшчэ там — хай затрымаюць, нават цаною жыцця. А ім давядзецца гэта зрабіць. Бо, як не затрымаюць, я з іх гэтую плату жыццём спаўна вазьму. 3 працэнтамі. Дня не дарую...

  • Севярыне, хлопча,— сказаў раптам Дзяні-саў.— А вы не думаеце, што, можа, не варта даваць тэлеграму? Што, можа, гэта... зломіць ёй жыццё. Што яна... ну, скажам,— на дырэктара было шкада гля-дзець,—...замужам ці нешта такое.

  • I няхай зломіць,— праз зубы кінуў Паўлаў.— Так і трэба, раз магла. I што вы плявузгаеце?! Што вы плявузгаеце наогул?! Вы што, не бачыце, што з ім?! I добра, калі зломіць! Тады ён, можа, падумае-падумае, ды і даруе ёй. Праўда ж?

  • Кінь сварыцца, Васіль,— сказаў Севярын.— I не крычы на яго. Яна не замужам.

521

  • Бачыце, святая вера,— успыхнуў «унук ра-быні».

  • Гэта не вера. Я ведаю. Але нават каб не ведаў — я б верыў. Іначай гэта была б занадта вялікая под-ласць — не сказаць мне. Усё адно адбылося б усё, як яно адбылося. Але я, прынамсі, ведаў бы, чаго мне чакаць. I чакаў бы з адкрытым тварам. Яна сказала б. Яна зусім не такая... Нават каб я не ведаў.

Даўшы тэлеграму ў Хабараўск, яны памчалі на аэрапорт. На вакзал ехаць не было прычыны, там не запісваюць прозвішчаў.

У аэрапорце яны даведаліся, што пасажырка Ар-сайла вылецела ў пятніцу рэйсам у Хабараўск.



  • У той самы дзень была там,— ляпнуў дзверцамі таксі Паўлаў.— Субота — панядзелак — нядзеля — аўторак... I лічу па-цыганску ад хвалявання.

  • Серада,— сказаў Будрыс.— Прайшоў амаль цэлы дзень. Адказ, добра — калі заўтра. Значыць, шэсць дзён. Адна нядзеля на заяву аб уходзе. За два тыдні. А могуць адпусціць і раней.

Яны знялі ў гасцініцы нумар, суседні з Будрыса-вым, набралі ў «штаб-кватэру» прыпасаў, каб і на хвіліну не пакідаць яе, і заселі там, чакаючы званкоў і тэлеграм.

У той вечар даволі моцна выпілі, і калі Васіль усхадзіўся быў лаяць яе, Будрыс упершыню не вы-трымаў:



  • Ты гэта кінь. Не трэба.

  • Ды што ж гэта ёй у башку дурную цюкнула,— гарачыўся Паўлаў.— На табе, ні села ні пала. Хоць бы папярэдзіла. Хлопцы ёй такія пачкамі паўсюль валяюцца?

Дырэктар маўчаў.

— Мы нічога не ведаем,— сказаў Севярын.— Мы


не маем права асуджаць. Ты не знаеш яе, не бачыў.
А я, як сабе... I веру, як сабе... Адкуль нам вядомыя
ўсе акалічнасці яе жыцця? Магчыма, пасткі яго? Дум-
кі гэтай жанчыны? Раз яна зрабіла так — значыцца,
было нешта неадольнае, значыцца, не мела права
зрабіць іначай. Разумееш, хлусіць яна не магла. Мо-
жа, застацца са мною — гэта і была б хлусня. I таму
я сам не буду і другім не дазволю судзіць гэтую
жанчыну.

522


Васіль глянуў на прасветленыя вочы сябра і мах-нуў рукой.

  • Што ж ты будзеш рабіць, як яна з'ехала? — асцярожна спытаў Дзянісаў.

  • У яе ёсць мой адрас. I я буду чакаць. Калі ёй будзе цяжка — яна пазвоніць, напіша, прыедзе. Сама.

  • А як не дачакаешся?

  • Дачакаюся. Дачакаемся вось з Амурам. Яна не падмане. Я дачакаюся. Ты забыў, Захар, што я кахаю яе. I яна мяне. У гэтым я ўпэўнены. Ніхто, самы падступны, не мог бы так хлусіць. А я глядзеў у яе вочы. Ей зараз таксама нясцерпна. Таму яна і зра-біла так. Яна ўцякае. Але вечна ўцякаць нельга. Яна прыйдзе і заўсёды знойдзе ў мяне свой дом, і цеплы-ню, і нават сабаку, і ёй добра будзе, бо яна змерзне на далёкіх шляхах. Я дачакаюся. Мне ж ніхто не па-трэбен, толькі яна.

Васіль хапануў чарку і раптам заплакаў:

— У, сволачы, у, мучыцелі! Мала ім без таго бяды


з пакутамі — яны яшчэ іншых тыраняць. Ты не глядзі,
я не п'яны, мне крыўдна.

Ен усхліпваў, як дзіця. I раптам вызверыўся:

— Ну, я ўжо буду ведаць, што мне рабіць, як яна
з'ехала! Як самалётам — ясна, у якім напрамку. А як
цягніком — я тэлеграмы на цягнік ахну. На кожны
дзень яго сямідзённай дарогі. Скажам, у Магочу, у
Прыісковую, у Іркуцк, у Новасібірск, Свярдлоўск,
Яраслаўль. I няхай крычаць: «Грамадзянка N. друг
пры смерці. Вяртайцеся».

—■ Такія тэлеграмы без даведкі не возьмуць,— сумна сказаў дырэктар.

— Думаеш, мяне гэта спыніць? Я пайду да нашага
лейб-медыка і стану трэсці яго да таго часу, пакуль у
яго душа не вылеціць праз лысіну. Не гаруй, Севя-
рыне. Мы гэтага так не дамо скончыць. У мяне, брат,
прадзед...

Трэсці «лейб-медыка» за шкірку не давялося. На-ступнай раніцай Хабараўск адказаў, што супрацоўнік Арсайла Гражына Янаўна ўзяла тэрміновы разлік па сямейных абставінах і ў панядзелак вылецела самалётам на Маскву.

Вечарам таго самага дня шэф адказаў, што за тры дні з ніводнага маскоўскага аэрадрома не вылятала жанчына па прозвішчу Арсайла і што ён спецыяльна

523


два тыдні будзе наводзіць спраўкі па ўсіх аэра-дромах.

Чакаць больш не было чаго. Спяшацца — таксама. Таму праз два дні Дзянісаў і Васіль праводзілі яго на цягнік. Амур ехаў у багажным вагоне. Гаспадар яго-ны — у купэ.

Перад ад'ездам сядзелі ў тым самым марвакзале. Усё было перагаворана. Кожны ведаў, што прыдбаў дваіх сяброў. Верных. Сапраўдных. На ўсё жыццё. Тых, якія не забудуць, не кінуць, не прададуць, хай сабе,можа,і рэдка давядзецца сустракацца аднаму з адным.

I ад гэтага рабілася трохі лягчэй. I можна было ўжо не з такім болем сачыць за агнямі караблёў, што адыходзілі з Залатога Рога невядома куды.


: download -> version -> 1359632780 -> module -> 7242802286 -> name
version -> "Шматсерыйная" дарога да сцэны Новы беларускі тэатр: дажыць і выжыць
version -> Внеклассное мероприятие по английскому языку «Добро пожаловать в Беларусь»
version -> 4 Знешняя палітыка рп у другой палове 17-пачатку 18 ст
version -> Беларускія рэфлексіі
version -> 2 Праваслаўе І каталіцызм у вкл
version -> Утварэнне Рэчы Паспалітай
version -> Знешнепалітычнае становішча Рэчы Паспалітай
version -> Культура Беларусі ў 17- 18 ст
version -> 5 Сацыяльна-эканамічнае і палітычнае становішча Беларусі ў другой палове 17-пач 18 ст
name -> Уладзімір караткевіч


1   2   3   4   5   6   7


База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка