Урок па тэме : "Правапіс прыметнікаў з суфіксам -ск-"



Дата канвертавання29.11.2016
Памер83.11 Kb.
ТыпУрок
Урок па тэме : “Правапіс прыметнікаў з суфіксам –ск-“

Мэты: дапамагчы вучням засвоіць правілы вымаўлення і напісання адносных прыметнікаў, утвораных пры дапамозе суфікса-ск-, удасканальваць уменні ўстанаўліваць разрад прыметніка, утваральную аснову, канцавы зычны, тлумачыць умовы напісання суфікса-ск-, ужываць адносныя прыметнікі ў вусным і пісьмовым маўленні, стварыць умовы для развіцця назіральнасці, творчага ўяўлення, удасканалення ўмення свабодна выказваць свае думкі і абгрунтоўваць свой выбар; пашыраць слоўнікавы запас вучняў, спрыяць фарміраванню пачуцця прыгажосці роднага слова.

Тып урока: вывучэнне новага матэрыялу

Абсталяванне: карткі з заданнямі для групавой работы, камплект слайдаў па тэме, Беларуская мова: падруч. для 5 кл.агульнаадукац. шк. з бел. мовай навучання/ В.П.Красней, Я.М.Лаўрэль.-Мн., 2003.

Формы работы: работа ў групах, франтальнае апытванне, індывідуальныя заданні.

Ход урока:

Эпіграф:

Якая асалода- жыць,

Знаць вартасць кожнае хвіліны,

Тым, што адкрыта, даражыць,

І адкрываць за дзівам дзіва.

В.Вітка


1.Уступнае слова настаўніка.

Сённяшні наш урок мне б хацелася пачаць словамі В.Віткі.Як вы лічыце, з якой мэтай яны абраны эпіграфам да нашага сённяшняга ўрока?

Сапраўды, кожны чалавек павінен даражыць самым дарагім, што ў яго ёсць, а гэта, безумоўна, Жыццё. Але пражыць яго варта, напаўняючы глыбокім сэнсам існавання кожную гадзіну, хвіліну. І, безумоўна, адкрываючы для сябе штосьці новае: новае ў прыродзе, у людзях, у кнігах, на ўроках. Тады пра вас можна будзе сказаць радкамі верша А.Вярцінскага “Жыццё даецца, каб жыццё тварыць”: “Жыццё даецца, каб жыццё тварыць,Не марнаваць, не нішчыць, не бурыць, - Тварыць.”

2 .Паведамленне тэмы і мэты ўрока.

На сённяшнім уроку мы з вамі будзем, безумоўна, адкрываць “за дзівам дзіва” па тэме “Правапіс прыметнікаў з суфіксам –ск-“. І дапамагаць нам будуць вучні- мовазнаўцы, знатакі слова, карэктары, якія прысутнічаюць у кожнай з 3 груп. Менавіта дзякуючы вашым ведам і адказам мы зможам многае спасцігнуць на ўроку. Як вы думаеце, зыходзячы з тэмы ўрока, чаму мы павінны навучыцца, чым авалодаць?

Задачы ўрока:

1.Умець утвараць прыметнікі з суфіксам –ск-

2. Умець запісваць прыметнікі згодна з арфаграфічнымі нормамі беларускай мовы

3. Умець аналізаваць моўныя з’явы



3. Этап падрыхтоўкі вучняў да актыўнага і ўсвядомленага засваення ведаў.

Дзеля таго, каб падарожжа па старонках мудрасці было паспяховым, давайце ўзгадаем , што вам вядома пра прыметнік і яго разрады. Абапіраючыся на веды, атрыманыя на папярэдніх уроках, паспрабуем запоўніць дадзеную схему.



Праверка:



Абапіраючыся на веды , атрыманыя на папярэдніх уроках, выканайце наступнае заданне.

1.Знайдзіце ў радку чацвёртае “ лішняе” словазлучэнне, абгрунтуйце сваю думку.

1 група. Вузкі калідор, летні дзень, нарачанскі край, пясчаная дарога.

2 група.Гарачы дзень, залаты пярсцёнак, салодкі мёд, добры вучань.

3 група. Лісіная нара, сестрына хата, курыны грэбень, курыны почырк.



4. Засваенне новых ведаў і спосабаў дзейнасці.

Такім чынам, мы з вамі прыгадалі разрады прыметнікаў. Пры дапамозе суфікса –ск- утвараюцца адносныя і зрэдку прыналежныя прыметнікі.

(Выкарыстоўваюцца схемы па тэме “Правапіс прыметнікаў з суфіксам –ск . ( Апорную схему занатаваць у сшытак)

Заданне для мовазнаўцаў. Як вядома, мовазнаўцы фармулююць правілы граматыкі, арфаграфіі, пунктуацыі, якімі мы авалодваем на ўроках мовы. Я сёння вам прапаную самім пабыць у ролі такіх даведчаных людзей і на аснове табліцы сфармуляваць правіла пра ўтварэнне прыметнікаў з суфіксам –ск-. Зараз кожнай з груп прапануецца дадзеная схема ўтварэння прыметніка з суфіксам –ск-.

1 група

Спосаб словаўтварэння

Прыклад

Аснова

назоўніка

на т, ц, ч, к +ск=цк


Брат+ск=брацкі

Ткач+ск=ткацкі

Мастак+ск=мастацкі

Налібокі+ск=налібоцкі





(Выступленне мовазнаўцаў 1 групы)

-Зараз паглядзім, у якой з груп больш знатакоў слова- вучняў,якія не толькі дасканала валодаюць правілам, але і могуць яго выкарыстаць на прыкладах слоў. Безумоўна, знатакі слова- людзі дасведчаныя, таму без цяжкасцей справяцца з наступным заданнем.



Заданне 1.

Утварыце ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-, запішыце

іх ,растлумачце правапіс.

Флот, мастак, гігант, юнак, шавец, дэпутат, Брэст, купец, рыбак,настаўнік.

Адказы: флоцкі, мастацкі, гіганцкі, юнацкі, шавецкі, дэпутацкі, брэсцкі, купецкі, рыбацкі, настаўніцкі.

2 група


Спосаб словаўтварэння

Прыклад

Аснова

назоўніка

на с, ш,ск +ск=ск

на д+ск=дск



Беларус+ск=беларускі

Таварыш+ск=таварыскі

Віцебск+ск=віцебскі

Горад+ск=гарадскі



Заданне 2.

Утварыце ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,

запішыце іх ,растлумачце правапіс.

Беларус, Палессе, сусед, Мінск, Адэса, Ваўкавыск, Вілюнюс.

Адказы: беларускі, палескі, мінскі, адэскі, ваўкавыскі, вільнюскі.

3 група


Спосаб словаўтварэння

Прыклад

Геаграфічныя назвы, нацыянальнасці і народнасці з асновай назоўніка на

г+ск=гск

х+ск=хск

к+ск=кск

з+ск=зск

ж+ск=жск

ш+ск=шск

Каўказ+ск=каўказскі

Цюрых+ск=цюрыхскі

Нясвіж+ск=нясвіжскі

Таджык+ск=таджыкскі

Казах+ск=казахскі


Заданне 3

Утварыце ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,

запішыце іх ,растлумачце правапіс.

Француз, Добруш, латыш, кіргіз, узбек,таджык,Парыж,Белавежа.

Адказы: французскі, добрушскі, латышскі, кіргізскі, узбекскі, таджыкскі, парыжскі, белавежскі.

Фізкультхвілінка.


  • Звярніце ўвагу на словы- выключэнні.

Словы- выключэнні

Волга- волжскі калмык- калмыцкі

Рыга- рыжскі турак- турэцкі

Чэхія- чэшскі славак- славацкі



5. Замацаванне ведаў, уменняў і навыкаў.

Давайце паспрабуем узгадаць, якія крокі мы павінны ажыццявіць, каб правільна напісаць прыметнік з суфіксам –ск-



Складанне алгарытму

1.Вызначыць, ад якога назоўніка ўтвораны прыметнік.

2.Выдзеліць графічна аснову назоўніка, якая заканчваецца на зычны.

3.Узгадаць схему ўтварэння прыметніка з суфіксам –ск-, выкарыстаць яе ў адносінах да вашага слова.

  • Зараз у кожнай з груп мы вызначым самага дасведчанага карэктара, чалавека, які граматна выпраўляе памылкі ў словах, умее іх растлумачыць.

Карэктар

1.Знайдзіце і выпішыце прыметнікі з дапушчанымі памылкамі, выпраўце памылкі. Абгрунтуйце сваю думку.

Беларускі, сусецкі, нясвішскі, мастацкі, сакавітскі, турыстскі, салдацкі.

Адказы: беларускі, суседскі, нясвіжскі, мастацкі, сакавіцкі, турысцкі, салдацкі.

2.Казахскі, таджыцкі, паляшукскі, фашытскі, адвакацкі, ткачскі, баранавіцкі.

Адказы: казахскі, таджыкскі, паляшуцкі, фашысцкі, адвакацкі, ткацкі, баранавіцкі.

3.Слуцкі, студэнтскі, смалявічскі, казакскі, палесскі, кравецкі, гарацкі.

Адказы: слуцкі, студэнцкі, смалявіцкі, казацкі, палескі, кравецкі, гарадскі.



6.Рэфлексія.

Ліст самаадчування

Прозвішча________________________________________

(пастаўце бал ад 1 да 10)

1.Ці справіліся вы з задачамі ўрока?_____________________________________________________________________________________________________________________2.Ці спадабалася вам сёння працаваць на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________

3.Які настрой быў у вас на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________



7 .Дамашняе заданне

Заданні для груп



1.Знайдзіце ў радку чацвёртае “ лішняе” словазлучэнне, абгрунтуйце сваю думку.

1 група. Вузкі калідор, летні дзень, нарачанскі край, пясчаная дарога.

2 група.Гарачы дзень, залаты пярсцёнак, салодкі мёд, добры вучань.

3 група. Лісіная нара, сестрына хата, курыны грэбень, курыны почырк.



Мовазнаўцы

1 група


Спосаб словаўтварэння

Прыклад

Аснова

назоўніка

на т, ц, ч, к +ск=цк


Брат+ск=брацкі

Ткач+ск=ткацкі

Мастак+ск=мастацкі

Налібокі+ск=налібоцкі





Знатакі мовы. Заданне 1

Утварыце ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-, запішыце

іх ,растлумачце правапіс.

Флот, мастак, гігант, юнак, шавец, дэпутат, Брэст, купец, рыбак,настаўнік.



Мовазнаўцы

2 група


Спосаб словаўтварэння

Прыклад

Аснова

назоўніка

на с, ш,ск +ск=ск

на д+ск=дск



Беларус+ск=беларускі

Таварыш+ск=таварыскі

Віцебск+ск=віцебскі

Горад+ск=гарадскі



Знатакі мовы . Заданне 2

Утварыце ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,

запішыце іх ,растлумачце правапіс.

Беларус, Палессе, сусед, Мінск, Адэса, Ваўкавыск, Вілюнюс.



Мовазнаўцы

3 група


Спосаб словаўтварэння

Прыклад

Геаграфічныя назвы, нацыянальнасці і народнасці з асновай назоўніка на

г+ск=гск

х+ск=хск

к+ск=кск

з+ск=зск

ж+ск=жск

ш+ск=шск

Каўказ+ск=каўказскі

Цюрых+ск=цюрыхскі

Нясвіж+ск=нясвіжскі

Таджык+ск=таджыкскі

Казах+ск=казахскі


Знатакі мовы. Заданне 3

Утварыце ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,

запішыце іх ,растлумачце правапіс.

Француз, Добруш, латыш, кіргіз, узбек,таджык,Парыж, Белавежа.



Карэктары 1 групы

Знайдзіце і выпішыце прыметнікі з дапушчанымі памылкамі, выпраўце памылкі. Абгрунтуйце сваю думку.

1.Беларускі, сусецкі, нясвішскі, мастацкі, сакавітскі, турыстскі, салдацкі.

Карэктары 2 групы

2.Казахскі, таджыцкі, паляшукскі, фашытскі, адвакацкі, ткачскі, баранавіцкі.



Карэктары 3 групы

3.Слуцкі, студэнтскі, смалявічскі, казакскі, палесскі, кравецкі, гарацкі.

Ліст самаадчування

Прозвішча________________________________________

(пастаўце бал ад 1 да 10)

1.Ці справіліся вы з задачамі ўрока?_____________________________________________________________________________________________________________________2.Ці спадабалася вам сёння працаваць на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________

3.Які настрой быў у вас на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________

Ліст самаадчування

Прозвішча________________________________________

(пастаўце бал ад 1 да 10)

1.Ці справіліся вы з задачамі ўрока?_____________________________________________________________________________________________________________________2.Ці спадабалася вам сёння працаваць на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________



3.Які настрой быў у вас на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________
: downloads -> metod -> bel -> met skarbonka
downloads -> Закон рэспублiкi беларусь 9 студзеня 2006 г. N 98-з аб ахове гiсторыка-культурнай спадчыны рэспублiкi беларусь
downloads -> Лістапада 2012 года
met skarbonka -> Урок па творы Петруся Броўкі «Зямля Беларусі» (урывак з паэмы
met skarbonka -> Крылатыя выслоўі для правядзення моўных хвілінак на ўроках беларускай мовы
met skarbonka -> Заданні для падрыхтоўкі да напісання сачынення-апісання знешнасці чалавека
met skarbonka -> Інтэлектуальная гульня “Лепшыя беларусазнаўцы”
met skarbonka -> Конкурс для вучняў 5 6 класаў Гульня "Шчаслівы выпадак"
met skarbonka -> Урока па беларускай мове ў 9-ым класе па тэме "Адасобленыя акалічнасці" Тэма ўрока :"
met skarbonka -> «Алімпійскія» гульні па беларускай мове
met skarbonka -> Знакі прыпынку ў сказах з простай мовай Тэма. Знакі прыпынку ў сказах з простай мовай Мэта




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка