В 2014/2015 учебном году Билет №1 Охарактеризуйте деятельность Б. А. Тарашкевича. Билет №2



Дата канвертавання05.07.2016
Памер339.97 Kb.
ТыпАнализ
Практические задания для проведения обязательного выпускного экзамена по истории Беларуси по завершении обучения и воспитания на ІІІ ступени общего среднего образования

в 2014/2015 учебном году
Билет № 1

Охарактеризуйте деятельность Б.А. Тарашкевича.


Билет № 2

Анализ содержания исторического документа «2 Уставная грамота Исполкома Рады Всебелорусского съезда».



  1. Определите время появления данного документа.

  2. Охарактеризуйте исторические условия появления данного документа.

  3. Определите основные принципы государственного строя БНР.

  4. Объясните характер свобод, провозглашённых в документе.


Из 2-й Уставной грамоты Исполкома Рады Всебелорусского съезда

У часе сусьветнай вайны‚ што бурыць адны моцныя дзржавы і аслабляе другія‚ абудзілася Беларусь да дзяржаўнага жыцьця. Пасьля трох з паловаю вякоў няволі ізноў на ўвесь сьвет кажа беларускі народ аб тым‚ што ён жыве і будзе жыць. Вялікі народны Збор — Усебеларускі Зьезд 15–17 сьнежня 1917 року‚ дбаючы аб долі Беларусі зацьвердзіў на яе землях рэспубліканскі лад. Выпаўняючы волю Зьезду і баронячы дзяржаўныя правы народу‚ Спаўняючы Камітэт Рады Зьезду гэтак пастанаўляе аб дзяржаўным устроі і аб правох і вольнасьцях яе грамадзян і народаў:

1. Беларусь у рубяжох расьсяленьня і лічэбнай перавагі беларускага народу абвяшчаецца Народнай Рэспублікай. 
2. Асноўныя законы Беларускай Народнай Рэспублікі зацьвердзіць Устаноўчы Сойм Беларусі‚ скліканы на асновах агульнага‚ роўнага‚ простага‚ патаёмнага і прапарцыянальнага выбарчага права‚ не зважаючы на род‚ народнасьць і рэлігію. 
3. Да часу‚ пакуль зьбярэцца Устаноўчы Сойм Беларусі‚ заканадаўчая ўлада ў Беларускай Народнай Рэспубліцы належыць Радзе Усебеларускага Зьезду дапоўненай прадстаўнікамі нацыянальных меншасьцяў Беларусі. 
4. Спаўняючая і адміністрацыйная ўлада ў Беларускай Народнай Рэспубліцы належыць Народнаму Сакратарыяту Беларусі‚ які назначаецца Радаю Зьезду і перад ёю трымае адказ. 
5. У рубяжох Беларускай Народнай Рэспублікі абвяшчаецца вольнасьць слова‚ друку‚ сходаў‚ забастовак‚ хаўрусаў; безумоўная вольнасьць сумленьня‚ незачэпнасьць асобы і памешканьня. 
6. У рубяжох Беларускай Народнай Рэспублікі ўсе народы маюць права на нацыянальна-пэрсанальную аўтаномію; абвяшчаецца роўнае права ўсіх моваў народаў Беларусі. 
7. У рубяжох Беларускай Народнай Рэспублікі права ўласнае ўласнасьці на зямлю касуецца. Зямля перадаецца бяз выкупу тым‚ што самі на ёй працуюць. Лясы‚ вазёры і нутро зямлі абвяшчаюцца ўласнасьцю Беларускай Народнай Рэспублікі. 
8. У рубяжох Беларускай Народнай Рэспублікі ўстанаўляецца найбольшы 8-гадзінны рабочы дзень. 

Билет № 3

Соотнесите события «рельсовой войны» на территории Беларуси с заключительным этапом Великой Отечественной войны.



1. «Рэйкавая вайна» на тэрыторыі Беларусі праводзілася у тры этапы. Першы этап пачаўся ў жніўні 1943 г., калі войскі Чырвонай Арміі распачалі контрнаступление пад Курскам. Другі этап праводзіўся ў другой палове верасня і працягваўся да пачатку лістапада 1943 г., калі Чырвоная Армія пачала вызваленне тэрыторыі Беларусі. Трэці этап пачаўся 20 чэрвеня 1944 г. напярэдадні Беларускай наступальнай аперацыі «Баграціён» і працягваўся да поўнага вызвалення Беларусі (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. «Рэйкавая вайна» — аперацыя партызан па масавым разбурэнні чыгунак з мэтай дэзарганізацыі нямецкіх ваенных перавозак. (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. У ходзе першага этапу «рэйкавай вайны» партызаны ўзрывалі рэйкі, пускалі пад адхон ваенныя эшалоны. У выніку на 40 % скараціліся перавозкі для фашысцкіх армій. Гітлераўскае камандаванне вымушана было аддаць загад разбіраць чыгунку ў шэрагу краін Еўропы, а рэйкі і шпалы перапраўляць на Усход. У ходзе другога этапу «рэйкавай вайны» праціўнік вымушаны быў падвоіць колькасць дывізій для аховы сваіх камунікацый. У ходзе правядзення трэцяга этапу «рэйкавай вайны» узаемадзеянне партызанскіх злучэняў і рэгулярных фарміраванняў Чырвонай Арміі садзейнічала вызваленню тэрыторыі Беларусі (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. Агульным з’яўляецца каардынацыя сінхронных дзеянняў партызан па зрыву ваенных перавозак і войск Чырвонай Арміі пры іх наступленні. Асаблівым можна лічыць тое, што пад кантролем беларускіх партызан знаходзілася да 60% акупіраванай тэрыторыі, што дазволіла ім праводзіць «рэйкавую вайну» у масавым маштабе пры аказанні непасрэднай дапамогі рэгялярным падрадзяленням Чырвонай Арміі (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

Билет № 4

Охарактеризуйте геополитическое положение Беларуси, сложившееся в результате событий осени 1939 г., с опорой на историческую карту.




1. Карта адлюстроўвае перыяд восені 1939 г., калі адбылося далучэнне тэрторыі Заходняй Беларусі да БССР (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Гістарычныя ўмовы, якія характарызуюць знешнепалітычнае становішча Беларусі, звязаны з геапалітычнай сітуацыяй у Еўропе. Каб выйграць пэўны час, неабходны для ўмацавання бяспекі СССР ва ўмовах нарастання агрэсіі нацысцкай Германіі і ажыццяўлення палітыкі прымірэння (уціхамірвання агрэсара) з боку Вялікабрытаніі і Францыі, 23 жніўня 1939 г. быў падпісаны савецка-германскі дагавор аб ненападзе (пакта Рыбентропа— Молатава). Пакт быў дапоўнены дадатковым сакрэтным пратаколам, паводле якога тэрыторыя Польшчы і шэрагу іншых краін падзяляліся на сферы ўплыву СССР і Германіі. Заходняя Беларусь і Заходняя Украіна прызнаваліся «сферай інтарэсаў» СССР. Нацысцкая Германія 1 верасня 1939 г. здзейсніла агрэсію супраць Польшчы, тым самым развязаўшы Другую сусветную вайну, акупіравала амаль ўсю тэрыторыю Польшчы і падышла да Заходняй Беларусі (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. Тэрытарыяльныя змены на карце адлюстроўваюць вынікі вызваленчага пахода Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь, які распачаўся 17 верасня 1939 г. 28—30 кастрычніка 1939 г. у Беластоку (паказваецца на карце) адбыўся Народны сход Заходняй Беларусі, які прыняў Дэкларацыю аб уваходжанні Заходняй Беларусі ў склад БССР. На далучанай тэрыторыі было ўтворана 5 абласцей — Баранавіцкая, Брэсцкая, Беластоцкая, Вілейская і Пінская (на карце паказваецца далучаная тэрыторыя) 14 лістапада 1939 г. у Мінску (паказваецца на карце) Вярхоўным Саветам БССР быў прыняты закон «Аб прыняцці Заходняй Беларусi ў склад Беларускай ССР» (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. У выніку ўваходжання Заходняй Беларусі ў склад БССР яе тэрыторыя павялічылася з 125,6 да 225,6 тыс. км2, а насельніцтва — з 5,6 да 10,3 млн чалавек. Працоўныя БССР са спачуваннем адносіліся да сваіх суайчыннікаў у Заходняй Беларусі, выказвалі сваю салідарнасць у іх барацьбе за аб’яднанне ў адзін народ. Уз'яднанне Заходняй Беларусі з БССР дазволіла аднавіць гістарычную справядлівасць у адносінах да падзеленага дзяржаўнымі межамі (згодна ўмовам Рыжскага мірнага дагавора 1921 г.) беларускага народа і дало яму магчымасць жыць і працаваць у межах савецкай сацыялістычнай дзяржавы (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).
Билет № 5

Заполните сравнительную таблицу «Социально-экономическая политика». Признаки для сравнения определите самостоятельно. Сделайте аргументированный вывод о целесообразности и эффективности предлагаемых политик.



Признаки сравнения

Политика «военного коммунизма»

Новая экономическая политика





























Билет № 6

Определите общественно-исторический процесс, о котором свидетельствовало проведение выборов народных депутатов БССР на альтернативной основе.



1. Упершыню выбары ў Вярхоўны і мясцовыя Саветы народных дэпутатаў БССР на альтэрнатыўнай аснове адбыліся ў 1990 г. згодна з новым выбарчым законам у час ажыццяўлення палітыкі перабудовы (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Выбары народных дэпутатаў БССР на альтэрнатыўнай аснове азначалі што, на кожнае месца ў органе ўлады прэтэндавалі некалькі кандыдатаў, кожны з якіх удзельнічаў у выбарчай уампаніі з сваей праграмай, а канчатковае рашэнне прымалася па выніках галасавання выбаршчыкаў (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. Упершыню ў гісторыі Вярхоўнага Савета БССР у выніку правядзення альтэрнатыўных выбараў узнікла парламенцкая апазіцыягрупа (фракцыя) дэпутатаў, чые погляды не супадалі альбо супярэчылі думкам дэпутацкай большасці. У гэтых умовах замест фармальнага аднагалоснага зацвярджэння законаў у Вярхоўным Савеце БССР праходзіла іх абмеркаванне (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. Правядзенне выбараў на альтэрнатыўнай аснове сведчыла аб выніках правядзення палітыкі перабудовы і распаўсюджванні працэса дэмакратызацыі грамадска-палітычнага жыцця, заснаванай на прынцыпе народаўладдзя (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).
Билет № 7

Раскройте содержание исторического термина «хрущёвская оттепель».


Билет № 8

Объясните причинно-следственную связь между проведением форсированной индустриализации и началом сплошной коллективизации сельского хозяйства в БССР.


Билет № 9

Охарактеризуйте деятельность П.М. Машерова.


Билет № 10

Сравните процесс восстановления хозяйства Беларуси после гражданской войны и иностранной военной интервенции и после Великой Отечественной войны. Сделайте вывод об особенностях послевоенного восстановления в БССР во второй половине 1940-х – первой половине 1950-х гг.



Признаки для сравнения

Период после гражданской войны и иностранной военной интервенции

Период после Великой Отечественной войны

Внешнеполитические условия процесса восстановления







Территория, на которой происходил процесс восстановления







Отрасли экономики, которые восстанавливались в первую очередь







Модель экономического развития








Билет № 11

Охарактеризуйте историческую тематику в произведении В. Короткевича «Колосья под серпом твоим».


Билет № 12

Анализ содержания исторического документа «Секретный дополнительный протокол к Договору о ненападении между Германией и СССР от 23 августа 1939 года».



  1. Охарактеризуйте исторические условия появления данного документа и внешнеполитический курс СССР.

  2. Напомните содержание Договора о ненападении, принятого в комплексе с этим документом.

  3. Определите причины позиций авторов документа, которые повлияли на его принятие.

  4. Дайте обоснованную оценку факту подписания данного документа.

Секретный дополнительный протокол к Договору о ненападении между Германией и СССР от 23 августа 1939 года

При подписании договора о ненападении между Германией и Союзом Советских Социалистических Республик нижеподписавшиеся уполномоченные обеих сторон обсудили в строго конфиденциальном порядке вопрос о разграничении сфер обоюдных интересов в Восточной Европе. Это обсуждение привело к нижеследующему результату:

1. В случае территориально-политического переустройства областей, входящих в состав Прибалтийских государств (Финляндия, Эстония, Латвия, Литва), северная граница Литвы одновременно является границей сфер интересов Германии и СССР. При этом интересы Литвы по отношению Виленской области признаются обеими сторонами.

2. В случае территориально-политического переустройства областей, входящих в состав Польского Государства, граница сфер интересов Германии и СССР будет приблизительно проходить по линии рек Нарева, Вислы и Сана.

Вопрос, является ли в обоюдных интересах желательным сохранение независимого Польского Государства и каковы будут границы этого государства, может быть окончательно выяснен только в течение дальнейшего политического развития.

Во всяком случае, оба Правительства будут решать этот вопрос в порядке дружественного обоюдного согласия.

3. Касательно юго-востока Европы с советской стороны подчеркивается интерес СССР к Бессарабии. С германской стороны заявляется о ее полной политической незаинтересованности в этих областях.

4. Этот протокол будет сохраняться обеими сторонами в строгом секрете.



По уполномочию Правительства СССР
В. Молотов


За Правительство Германии
И. Риббентроп


Билет № 13

Проанализируйте представленные в таблице количественные показатели и определите, о каком явлении социально-экономического развития БССР они свидетельствуют.


Дынаміка вытворчасці некаторых відаў прамысловай прадукцыі ў Беларускай ССР у 1940—1950 гг.

Паказчыкі

Адзінка вымярэння

1940 г.

1945 г.

1950 г.

% да 1940 г.
















1945 г.

1950 г.

Электраэнергія

млрд кВт•г

0,5

0,08

0,7

16

140

Торф

млн т

3,4

1,2

3,9

35

115

Станкі металарэзныя

тыс. шт

6,0

0,2

4,8

3

80

Аўтамабілі грузавыя

тыс. шт





2,4





Трактары

тыс. шт





0,04





Цэмент

тыс. т

199,6

50,2

341,7

25

171

Цэгла будаўнічая

млн шт.

295,0

40,7

517,2

14

175

Веласіпеды

тыс. шт.





70,0





Швейныя машыны

тыс. шт.





0,4





Тканіна льняная

млн паг. м

15,8

0,03

19,1

0,2

121

Штучнае валакно

тыс. т

2,6



2,2



85

Абутак скураны

млн пар

9,8

0,5

7,5

5

76

Экономика Советской Белоруссии. 1917—1967. -- Минск, 1967. С. 330.

Билет № 14

Раскройте содержание исторического термина «белорусизация».


Билет № 15

Соотнесите процесс послевоенного восстановления в БССР и СССР.



1. Пасляваеннае аднаўленне гаспадаркі БССР адбывалася згодна рэспубліканскаму пяцігадоваму плану на 1946–1950 гг., які з’яўляўся састаўной част­кай агульнасаюзнага плана чацвёртай пяцігодкі (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Пасляваеннае аднаўленне БССР – перыяд развіцця, звязаны з пераадоленнем наступстваў ваенных разбурэнняў, нанесеных рэспубліцы ў час Вялікай Айчыннай вайны, і аднаўленнем розных галін народнай гаспадаркі БССР у гады чацвёртай пяцігодкі (1946–1950) (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. Уся тэрыторыя БССР у час Вялікай Айчыннай вайны была акупіравана, а яе гаспадарка разрабавана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. БССР, як адна з саюзных рэспублік, атрымала дапамогу ад Урада СССР і іншых савецкіх рэспублік, што пазбеглі гітлераўскай акупацыі. Акрамя таго, згодна з пасляваеннымі міжнароднымі дамоўленасцямі рэспубліка атрымала пэўную частку германскіх рэпарацый — выплат, якія часткова кампенсавалі страты ад вайны (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. Агульным з’яўляецца тое, што пасляваеннае аднаўленне ў БССР праходзіла як састаўная частка плана чацвёртай пяцігодкі ў СССР пры захаванні цэнтралізаванай планавай адміністрацыйна-каманднай мадэлі эканамічнага развіцця. Асаблівасцю аднаўлення ў БССР стало тое, што яно пачалося з цяжкай прамысловасці, а ў галіне сельскай гаспадаркі адбывалася калектывізацыя ў заходніх абласцях, уз’яднаных з БССР у 1939 г. (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).
Билет № 16

С опорой на историческую карту охарактеризуйте социально-экономическое положение Беларуси, которое сложилось в результате аварии на Чернобыльской АЭС.






1. Карта адлюстроўвае тэрыторыю Беларусі (паказваецца на карце), якая была забруджана ў выніку аварыі на Чарнобылькай АЭС 26 красавіка 1986 г. (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Гістарычныя ўмовы сацыяльна-эканамічнага становішча Беларусі былі значна ўскладнены вынікамі аварыі на Чарнобылькай АЭС, калі магчымасці ядзернай энергетыкі разглядаліся ў якасці патэнцыяльных і танных крыніц для развіцця індустрыяльнага сектару эканомікі (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. У выніку аварыі на Чарнобылькай АЭС 23 % тэрыторыі рэспублікі былі забруджаны радыеактыўнымі ізатопамі, ад чаго пацярпела 2,3 млн чалавек, гэта значыць кожны пяты жыхар Беларусі. З гаспадарчага абароту было выведзена 20 % зямель. З забруджаных тэрыторый на новае месца жыхарства было адселена больш за 135 тыс. чалавек. Для перасяленцаў было пабудавана шмат жылля. У беларускім сектары 30-кіламетровай зоны адсялення вакол станцыі быў створаны Палескі радыяцыйна-экалагічны запаведнік (паказваецца на карце) (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. Чарнобыльская катастрофа лічыцца самай маштабнай тэхналагічнай катастрофай ХХ ст., наступствы якой з’яўляюцца вельмі цяжкімі для Беларусі. Адсяленне, лячэнне і аздараўленне людзей, стварэнне належных умоў для працы і жыцця на пацярпелых тэрыторыях застаюцца адной з найважнейшых праблем сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь. Тысячы ўдзельнікаў пераадолення наступстваў аварыі атрымалі ў народзе назву ліквідатараў (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).
Билет № 17

Анализ содержания исторического документа «Распоряжение Слуцкого окружного комитета компартии, 1924 г.».



  1. Охарактеризуйте исторические условия появления данного документа.

  2. Охарактеризуйте общественно-политическую систему того времени.

  3. Объясните, о каком внутриполитическом процессе в БССР свидетельствует документ.

  4. Можно ли утверждать, что коммунистическая партия являлась не только политической, но и государственной организацией? Свой ответ обоснуйте.

Строго – секретно

Из Слуцкого Окружкома - всем райкомам.

21.10.24г.

Окружной комитет считает необходимым,чтобы в предстоящей компании перевыборов сельсоветов было бы полностью закреплено партийное влияние в таковых.

Бюро окружкома вынесло постановление (протокол № 16,пункты б,в,г,д), заключающееся в том, чтобы руководящую головку сельсовета составить из одного члена партии, одного комсомольца и одной крестьянки, причем в каждом сельсовете заместителем председателя должна быть женщина – крестьянка.

В случае отсутствия возможности выдвижения комсомольца или партийца – выдвигать на их место демобилизованных красноармейцев – бедняков.

Задачей райкомов является, чтобы состав председателей сельсоветов был подобран на 30% из партийцев и на 70% из комсомольцев и демобилизованных краснормейцев – бедняков.

(Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь: фонд 305, вопіс 1, справа11, ліст 42)



Акружком – акружны камітэт КП(б)Б; акруга – адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924 -1930 г.г. і ў 1935 – 1938 г.г.; у 1930 г. акругі скасаваны, застаўся толькі падзел на раёны; з 1938 г. уведзены абласны падзел.
Билет № 18

Охарактеризуйте научные достижения В.Ф. Купревича.



1. Доктар біялагічных навук В.Ф. Купрэвіч узначальваў з 1952 па 1969 г. Акадэмію навук БССР (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Гістарычныя ўмовы, у якіх адбывалася навуковая дзейнасць В.Ф. Купрэвіч, былі дастаткова складанымі. Ен абараніў доктарскую дысертацыю ў 1942 г. у блакадным галадаючым Ленінградзе, што само па сабе было жыццёвым подзвігам. Адміністрацыйныя метады кіравання навукай у пасляваенны перыяд паўплывалі на прызнанне неперспектыўным такого навуковага кірунку, як генетыка, мэтазгоднаць развіцця якой абараняў В.Ф. Купрэвіч (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. Асноўнымі кірункамі навуковай дзейнасці В.Ф. Купрэвіча былі батаніка, глебазнаўства, фізіялогія. Ен упершыню даказаў, што расліны могуць засвойваць для фотасінтэза вуглекіслату, якая трапляе ў карнявую сістэму разам з вадой з глебы. В.Ф. Купрэвіч прыклаў шмат намаганняў для аднаўлення даследаванняў у галіне генетыкі (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. В.Ф. Купрэвіч займаўся філасофскай праблемай жыцця і смерці з пункту гледжання біялогіі, што ставіць яго імя ў адзін рад з выдатнымі мысліцелямі ХХ ст. Ен быў упэўнены, што знойдзе спосаб, каб прыпыніць механізм старэння арганізма чалавека, які павінен жыць значна даўжэй (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).
Билет № 19

Определите общественно-исторический процесс, о котором свидетельствовал созыв Всебелорусского съезда в декабре 1917 г.


1. Скліканне Усебеларускага з’езда адбылося ў снежні 1917 г., калі прадстаўнікамі беларускага нацыянальнага руху прадпрымаліся спробы афармлення беларускай дзяржаўнасці. Скліканне Усебеларускага з’езда адбылося пасля Кастрычніцкіх падзей 1917 г. пры ўмове прызнання прадстаўнікамі беларускага нацыянальнага руху Савецай улады (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Усебеларускі з’езд упершыню ў навейшай гісторыі Беларусі стаў сведчаннем пачатку ўсведамлення беларускім грамадствам яго дзяржаўна-палітычных інтарэсаў, звязаных з неабходнасцю стварэння беларускай дзяржаўнасці і арганізацыі краёвай улады. У сучаснай беларускай гістарычнай навуцы паняцце «беларуская дзяржаўнасць» разглядаецца як права этнанацыянальнай супольнасці, патэнцыяльная здольнасць і магчымасць яе нацыянальнай эліты да працяглага самостойнага гістарычнага існавання і развіцця (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. Дэлегаты з’езда прадстаўлялі як усе пласты беларускага насельніцтва, так і розныя палітычныя арганізацыі, якія дзейнічалі ў Беларусі. На з’ездзе разгарнулася вострая дыскусія наконт вызначэння формы беларускай дзяржаўнасці. Так, прыхільнікі Вялікай беларускай рады дабіваліся абвяшчэння Беларусі раўнапраўнай рэспублікай у складзе агульнарасійскай федэрацыі народаў і краеў, гэта значыць падтрымалі ідэю абвяшчэння Беларусі народнай рэспублікай. Дэлегаты ад Беларускага абласнога камітэта прапанавалі абласную аўтаномію Беларусі ў складзе Савецкай Расіі, гэта значыць падзялялі ідэю ўтварэння беларускай дзяржавы на савецкай аснове (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. Удзельнікі з’езда прызналі ўсерасійскую Савецкую ўладу. Аднак з’езд ігнараваў існаванне Абласнога выканаўчага камітэта Саветаў рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў Заходняй вобласці і фронту (Аблвыкамзаха), бо лічылі што ён прадстаўляе не беларускі народ, а салдат Заходняга фронту. Аблвыкамзах у сваю чаргу кіраваўся ідэяй ажыццяўлення сусветнай пралетарскай рэвалюцыі і не ўспрымаў патрабаванне аб самавызначэнні беларусаў. Пасля таго як дэлегаты з’езда прыступілі да разгляду пытання аб стварэнні Усебеларускага Савета як часовага органа краёвай улады Савт Народных Камісараў Заходняй вобласці і фронту з дапамогай вайсковай сілы разагнаў з'езд. Такім чынам, скліканне Усебеларускага з’езда і яго рашэнне аб утварэнні Усебеларускага Савета сялянскіх, салдацкіх і рабочых дэпутатаў як часовага органа краёвай улады сведчылі аб працэсе афармлення нацыянальнай формы беларускай дзяржаўнасці, носьбітам якой з’яўляўся беларускі народ, які быў палітычна падрыхтаваны да практычнай рэалізацыі ідэі стварэння ўласнай дзяржаўнасці (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).
Билет № 20

Охарактеризуйте историческую тематику в картине М. Савицкого «Витебские ворота».




М.Савицкий. “Витебские ворота”. Масло. 1967 г.
Билет № 21

Охарактеризуйте творчество В.В.Быкова.



1. Перыяд творчасці В.У. Быкава ахоплівае 1960-я – 2000-я гг. і звязаня з яго пісьменніцкай і грамадска-палітычнай дзейнасцю (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Умовы творчай дзейнасці В.У. Быкава вызначаліся існаваннем прынцыпа партыйнасці і мастацкага метада сацыялістычнага рэалізму, калі ў цэнтры ўвагі пісьменнікаў знаходзілася новая гістарычная супольнасць людзей — савецкі народ як будаўнік камунізму пры захаванні кіруючай і накіроўваючай ролі Камуністычнай партыі ў грамадстве, а нацыянальна-культурным асаблівасцям беларускага народа надавалася недастаткова ўвагі (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. Будучы ўдзельнікам Вялікай Айчыннай вайны, В.У. Быкаў прысвяціў сваю творчасць пераважна ваеннай тэме. У яго творах «Жураўліны крык», «Альпійская балада», «Сотнікаў», «Абеліск», «Дажыць да світання», «Пайсці і не вярнуцца» паказаны звычайны чалавек ва ўмовах вайны, для якога штодзённы гераізм стаў нормай паводзін, перадумовай перамогі над ворагам. У аповесці «Жураўліны крык» адлюстраваны некалькі гадзін з жыцця групы савецкіх салдат, якія засталіся выконваць загад аб абароне, разумеючы, што для гэтага патрэбна ахвяраваць уласным жыццем. І курлыканне жураўлеў, якія ляцяць на зімоўку ў цеплыя краі, сімвалізуе адразу і развітанне з жыццем і яго працяг, дзякуючы стрыманню ворага (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. Паказ суровай ваеннай праўды і псіхалогіі чалавека на вайне ў творах В.У. Быкава не заўсёды супадаў з яе афіцыйным адлюстраваннем згодна прынцыпу партыйнасці і метаду сацыялістычнага рэалізма. У творчасці пісьменніка праз псіхалогію паводзін простага салдата на вайне паказваўся маштаб усенароднай барацьбы ў абарону свабоды, гонару і жыцця. Кнігі В.У. Быкава надрукавакны на 35 мовах свету, а іх агульны тыраж склаў звыш 3 млн экзэмпляраў (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).
Билет № 22

Проанализируйте представленные в таблице количественные показатели и определите, о каком явлении социально-экономического развития БССР они свидетельствуют.





Гады

Насельніцтва (тыс. чал.)

Нараджаемасць

Смяротнасць

Аборты

Шлюбы

Разводы





тыс.

на 1000 чал.

тыс.

на

1000


чал.

тыс.

на 1000 чал.

тыс.

на 1000 чал.

тыс.

на

1000


чал.

1950

7709

197,2

25,6

91,9

8,0

36,0

4,7

74,0

9,6

1,6

0,2

1960

8147

221,8

27,2

54,0

6,6

170,8

21,0

90,0

11,0

5,7

0,7

1965

8558

153,9

18,0

58,2

6,8

206,0

24,1

70,0

8,2

9,7

1,1

1970

9002

146,7

16,2

68,9

7,6

187,9

20,9

83,0

9,2

17,0

1,9

1975

9317

146,5

15,7

79,0

8,5

194,7

20,9

93,0

10,0

23,0

2,5

1980

9592

І54,0

16,1

95,5

10,0

201,8

21,0

97,0

10,1

31,2

3,3

1985

9929

165,0

16,6

105,6

10,6

200,9

20,2

98,6

9,9

31,0

З,1

1990

10189

142,2

14,0

109,6

10,8

2б0,8

25,6

99,2

9,7

35,0

3,4

1991

10190

132,0

13,0

114,7

11,2

241,1

23,7

94,8

9,3

37,8

3,7

1992

10233

128,0

12,5

116,7

11,4

240,4

23,5

79,8

7,8

39,9

3,9

1993

10244

117,4

11,5

128,5

12,6

218,0

21,3

82,3

8,0

44,9

4,3

1994

10210

110,6

10,8

130,0

12,7

212,5

20,8

75,5

7,4

44,1

4,3

1995

10177

101,1

9,9

133,8

13,1

193,3

19,0

77,0

7,6

42,0

4,1

1996

10141

95,8

9,4

133,4

13,1

174,1

17,2

63,7

6,3

43,1

4,2

1997

10093

89,6

8,9

136,7

13,5

152,7

15,1

69,7

6,9

47,0

4,6

1998

10045

92,6

9,2

137,3

13,6

145,3

14,5

71,4

7,1

47,0

4,6

1999

10019

93,0

9,3

142,0

14,2

135,8

13,6

73,0

7,3

47,1

4,7

2000

9990

93,7

9,4

134,9

13,5

121,9

12,2

62,5

6,3

43,5

4,3

2001

9951

91,7

9,2

140,3

14,1

101,4

10,2

68,7

6,9

40,9

4,1

2002

9899

88,7

8,9

146,7

14,8

89,9

9,1

66,7

6,7

37,4

3,8

2003

9849

88,5

9,0

143,2

14,5

80,2

8,1

69,9

7,1

31,7

3,2

2004

9800

88,9

9,1

140,1

14,3

71,7

7,3

60,3

6,2

29,1

3,0

2005

9751

90,4

9,3

141,7

14,6

64,6

6,6

73,3

7,5

30,5

З,1


Билет № 23

Раскройте содержание исторического термина «буферное государство».



1. Тэрмін «буферная дзяржава» выкарыстоўваецца ў гістарычнай навуцы для характарыстыцы становішча Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Літвы і Беларусі (Літбел), якая існавала з лютага па ліпень 1919 г. (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Прыкметы буфернай дзяржавы звязаны з яе геаграфічным (геапалітычным) становішчам паміж суседнімі краінамі, пры якім яе тэрыторыя выкарыстоўваецца ў якасці своеасаблівай пагранічнай зоны для прадухілення верагодных супярэчнасцей паміж суседнімі краінамі (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. Рашэнне аб стварэнні Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Літвы і Беларусі (Літбел) было прынята ў лютым 1919 г. на Першым Усебеларускім з'ездзе Саветаў зыходзячы з мэты прадухілення адкрытай вайны паміж паміж Польшчай і Савецкай Расіяй. Тэрыторыя Літбел выкарыстоўвалася для адмежавання РСФСР ад Рэчы Паспалітай (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. Асаблівым для працэса афармлення дзяржаўнасці Беларусі стаў статус Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Літвы і Беларусі (Літбел) як буфернай дзяржавы, абумоўлены яе стварэннем ва ўмовах распачаўшайся ў 1919 г. польска-савецкай вайны за аднаўленне тэрыторыі Рэчы Паспалітай ў межах 1772 г., што азначала імкненне ўрада Ю. Пілсудскага вярнуць тэрыторыі Беларусі і Літвы, дзе ўжо была ўстаноўлена Савецкая ўлада, у склад Польшчы (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

Билет № 24

Раскройте причинно-следственную связь между политикой Польши в «кресах восточных» и развёртыванием национально-освободительной борьбы в Западной Беларуси.



1. Гістарычныя падзеі, звязаныя з палітыкай Польшчы ў «крэсах усходніх» і разгортваннем нацыянальна-вызваленчай барацьбы ў Заходняй Беларусі, адносяцца да 1920-х—1930-х гг. і да грамадска-палітычнай і сацыяльна-эканамічнай сфер жыцця (другі ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

2. Лагічная паслядоўнасць гістарычных падзей, звязаных з палітыкай Польшчы ў «крэсах усходніх» і разгортваннем у Заходняй Беларусі нацыянальна-вызваленчай барацьбы, заключаецца ў яе абумоўленасці дзеяннямі польскіх улад, накраванымі на паланізацыю мясцовага насельніцтва (трэці ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

3. Прычыны разгортвання барацьбы супраць польскіх улад у Заходняй Беларусі былі абумоўлены палітыкай начальніка Польскай дзяржавы Юзафа Пілсудскага, якая атрымала назву «санацыя» («аздараўленне»). На тэрыторыі Заходняй Беларусі дзейнічала польская тайная палітычная паліцыя, шматлікія суды і турмы, быў створаны канцэнтрацыйны лагер у Бярозе-Картузскай. Масавыя арышты, здзекі і катаванні выклікала нянавісць народа да польскіх кіраўнiкоў. У выніку курса на паланізацыю ў 1938/39 навучальным годзе ў Заходняй Беларусі не засталося ніводнай беларускай школы. Адной з праяў нацыянальнага ўціску стала парушэнне права на свабоду веравызнання і рэлігійная нецярпімасць польскіх улад да праваслаўнай большасці беларускамоўнага насельніцтва. Аграрная палітыка польскіх улад была накіравана на эксплуатацыю сялянства, якое ў Заходняй Беларусі пакутавала ад малазямелля і беззямелля. Рабочыя ў Заходняй Беларусі працавалі па 12—14 гадзін у суткі, а іх заработная плата была ніжэйшая, чым на ўласна польскіх землях (чацверты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

4. Асаблівым ў дадзенай прычынна-следчай сувязі з’яўляецца тое, што польскія ўлады разглядалі анексіраваные імі па ўмовах Рыжскага мірнага дагавора 1921 г. заходнебеларускія землі як уласна польскія, бо ў афіцыйных польскіх дакументах яны атрымалі назву «крэсы ўсходнія», што азначала усходнія ўскраіны Рэчы Паспалітай (пяты ўзровень засваення ведаў і спосабаў дзейнасці).

Билет № 25

Охарактеризуйте научные достижения П. Сухого.








База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка