Вегетарыянскае ці звычайнае? Што? А так, вегетарыянскае…



старонка1/20
Дата канвертавання15.05.2016
Памер4.42 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20
(1)
- Вегетарыянскае ці звычайнае?

- Што? А... Так, вегетарыянскае…

- Выбачце, вегетарыянскае скончылася, будзеце звычайнае?

Ну вось, як заўсёды - добрыя намеры…

- А якое там мяса?

- Курыца.

Курыца дык курыца, бяру, - я зараз галодная.

Захад за акном ілюмінатара абыякава палае на фоне гандлёвай плошчы ў выхадны дзень - галасы, крыкі, твары, музыка, абрыўкі гутарак, - у галаве пануе прывычны дакучлівы хаос.

…- Каб цябе, Майя, нумар гарыць, а твайго артыкула яшчэ няма! Мне ўсё гэта абрыдзела! - зноў і зноў гэты крык у трубцы…

- Скора буду!

Мабільны ляціць у сумку, паркуюся, пралятаю праз прахадную, нервова б'ю па кнопцы ліфта, чакаю - 10…9…8… Колькі гэта яшчэ можа працягвацца?... Кабінет галоўнага рэдактара, твар новай сакратаркі, які па размалёўцы як раз нагадвае семафор, пагардлівай грымасай паказвае - Яго на месцы няма. Ну напэўна я ведаю, хто цяпер кружыць вакол майго стала… ну сапраўды...

- Вы ж самі адправілі мяне на адкрыццё рэстарана, ну Ўсевалад Уладзіміравіч! Вось я і не паспела адрэдагаваць артыкул, я яшчэ ўраніцу сказала, што калі паеду, то не паспею дарабіць. Я ж сказала…

- Майя, адкрыцці рэстаранаў, прэзентацыі… так, гэта агідна, Майя, я пятнаццаць гадоў ва ўсім гэтым, мне самому гэта ўсё вось дзе, - адчайна матнуў галавой, правёў рукой па горле. - Але гэта наш хлеб, ты гэта ведаеш не горш за мяне, да чаго гэтыя прэтэнзіі? Запрацуем на хлеб - намажам на яго масла, паедзеш куды-небудзь прэч у Аргентыну рэпартаж аб амазонках рабіць… І наогул я не разумею, чаму ты ўвесь час прад'яўляеш мне прэтэнзіі?? Табе не падабаецца гэтая праца?

Ці падабаецца мне гэтая праца? Гэтае пытанне ўзнікае ўсё часцей і кожны раз робіцца ўсё больш вострым, - так хочацца пакончыць журналістыку назаўжды, але ўвесь час знаходзяцца розныя "але", і зноў і зноў я працягваю выбягаць з хаты ў гарадскую шэрасць ранняй раніцай і вяртацца з хуткаснай сокавыціскалкі позна ўвечары. Аб маім працоўным месцы выпускнікі журфака могуць толькі марыць, і я марыла аб ім, быўшы студэнткай, але цяпер усё менш разумею, навошта мне гэта патрэбна… Вось галоўны рэдактар прэстыжнай газеты, - усё яго жыццё пранеслася ў мітуслівым віры падпаленых нумароў, істэрычных рэкламадаўцаў, пракураных ушчэнт пакояў рэдакцыі, сталоўскіх катлет і ўзвараў, эксцэнтрычных і вечна спяшаючыхся супрацоўнікаў, імклівага адлятання ў небыццё усяго таго, што было найважнейшым яшчэ пару хвілін назад. І што зараз? Усяго сорак, а выглядае як выжаты лімон, важыць пад цэнтнер, вочы праедзеныя нікатынам і вечна разадраны на часткі, - хадзячы камяк раздражнення і незадаволенасці. Вось і цяпер стаіць перада мной (думае, што гэта я стаю перад ім - тыповы эгацэнтрызм гома фабера), ледзь не пырскаючы сліной ад абурэння, і растлумачыць яму штосьці няма ніякай магчымасці. Гэтакі заведзены механізм, які не чуе цябе і, можа быць, нават не бачыць. Калі ён крычыць, вочы яго страшэнна пустыя і бессэнсоўныя. Але ж таксама мусіць калісьці быў натхнёны журналістыкай… Ці хацела я такой долі?...

- Дык ты хоць трохі чуеш мяне?? Ну што тарэшчышся, як баран на карэктуру? Стаіць, марыць… Ды што ж гэта такое робіцца - я з ёй як з чалавекам… Давай варушыся, усе цябе чакаюць, без твайго артыкула паўпаласы кату пад хвост, што мне туды - твае мары ставіць? Вось пасаджу цябе на тыдзеньчык загалоўкі прыдумляць - заспяваеш…

- Ды пляваць мне на вашы паўпаласы, - падыходжу да акна, гляджу ўніз, - мурашнік жыве, не спыняючыся ні на імгненне.

- Што?? Як ты можаш так са мной размаўляць?!

Нават і не гляджу ў яго бок, але і навошта глядзець… і так зразумела, што ён цяпер раздуўся і пабарвавеў ад злосці. Успыхнуў раптам непакой, бо я нічога не абдумвала, і як буду жыць далей… з кутоў пакоя, як скунсы з нор, глядзяць калегі - хто са страхам, хто з абурэннем. І у той жа час такая радасць прачнулася… ну так, як быццам падняўся вецер, дзьме ў спіну і настойліва падганяе насустрач стыхіі жыцця.

Жудасна захацелася адагнаць турботу прэч і адважна паглядзець хоць напаследак яму ў вочы, сказаць, што я маладая самачка, мне жыць хочацца, паспаць добра, лопаць бульбачку з селядцом, шпацыраваць, і трахацца ў выніку мне хочацца не толькі па выхадных… Ох бы тут надышла нямая сцэна... А атрымалася па-іншаму, - мазгі тут жа завялі сваю благую работу - пачалі прадумваць усе рухі, словы, каб схаваць хваляванне, што паралізуе і выглядаць як мае быць…
- Чай, кава, віно? - сцюардэса спагадліва зазірае ў вочы.

- Не, проста мінералкі… дзякуй…


…- Майя, ты ж не вар'ятка, каб вось так пакідаць Гэтую працу! Сярожа, яна патрапіла ў секту, я табе сапраўды кажу - матчына сэрца не абдурыш, прынясі мне хутчэй валідолу… Майя, ты абавязаная ўсё мне неадкладна распавесці, мы разам ва ўсім разбярэмся, і не трэба будзе кідаць працу і ехаць ні ў якую Індыю…. Ты едзеш адна??? Цябе ўжо там будзе хтосьці чакаць? … У мяне параноя?! Ах ты паскудніца такая, як ты можаш з маці так размаўляць?! Я вось цябе цяпер на замок пасаджу, пакуль з цябе ўвесь дур не выйдзе… Бацька! Ну што ты маўчыш, ну скажы хоць што-небудзь!!

Хмурны твар бацькі… няўжо калісьці ён быў іншым, не такім, не застылым у гэтай трупнай грымасе?

- Ты што, да наркагандляроў патрапіла? Наркотыкі будзеш з Індыі вазіць? У мяне ёсць свае людзі ў ФБР, за табой будуць сачыць… Я вось табе цяпер… - запнуўся, бездапаможны ўзмах рукамі, счырванелы твар.

Цяпер - што? Гэтага ён і сам не ведаў. Проста старая катрынка дайграла да канца пласцінкі, заведзенай яшчэ ў дзяцінстве… Ды ён проста робат! І калі б толькі ён…


Індыя набліжаецца з кожнай хвілінай, і ўсё больш размываюцца абрысы рэдакцыі, курсаў па ёзе, рэйкі, псіхалагічных семінараў, тантрычных трэнінгаў, кухонных філасоўскіх спрэчак да раніцы і да млоснасці, і ўжо не так значна, што пошукі аднадумцаў скончыліся поўным крахам, - я пачынаю новае жыццё. Нешта ўнутры мяне ведае напэўна, што я больш ніколі не вярнуся назад.
…- Ну і ідзі прэч, маленькая сучка! Я заўсёды ведаў, што ты знойдзеш сабе іншага, і табе будзе напляваць на мае пачуцці… Ты ніколі мяне сапраўды не кахала. Вельмі спачуваю твайму новаму абранніку, бо ты і аб яго сапраўды гэтак жа выцярэш ногі…
- У вас пледы ёсць? А то спаць хочацца.

- Так, зараз прынясу.

Чорныя вокны ілюмінатараў, увесь самалёт дрыхне, смешна адкрыўшы некалькі дзесяткаў ротаў…. Плед трохі шорсткі, ну нічога, і так добра…
…Дзверы рэдакцыі зачыніліся. Прахалодны жнівеньскі вечар зусім не такі, як звычайна, - свет змяніўся, у паветры звініць хвалюючае і радаснае пачуццё таямніцы, і ўся летняя сталічная мітусня на Пушкінскай падобная да кардоннай дэкараціі, якая вось-вось зваліцца. Усё стала паўрэальным, зусім не значным у параўнанні з тым, што вызвалілася і клікала невядома куды. Паміж хаткамі загараецца захад і на кароткае імгненне ўспыхвае скрозь хаты, - як быццам кліча са ўсіх бакоў. Куды?

Разбурылася мара аб рэвалюцыйнай журналістыцы, якая вяртае назад кансерватыўныя розумы, узрывае забабоны, палыхае духам новых ідэй, новых адкрыццяў… ды з самога пачатку гэта было зразумела, але я верыла да апошняга, зачыняла вочы на відавочнае - баязлівасць гэта вядома, але як прызнацца сабе ў тым, што ўжо даўно робіш не тое, чаго сапраўды хочаш? Як адкрыць вочы і ўбачыць, што зліўся з безаблічнай біямасай, як перастаць каціцца па накатанай і выратавацца з гэтай смяротнай варонкі?...


- Ужо Ашхабад?

Паўсонная швэндаюся па калідоры, падаю ў крэсла. Тры гадзіны ў транзітнай зале, потым яшчэ тры гадзіны палёту, - праз шэсць гадзін я ў Дэлі… Дэлі… як незвычайна, не магу паверыць - "я лячу ў Індыю", няўжо ж гэта так!.. і якая ж свіння прыдумала гэтыя дзіравыя голыя металічныя сядзенні ў транзітнай зале? Ні сесці, ні легчы… Падвесіла б за яйкі таго крэтына, які прыдумаў гэтыя сядзенні… цэлую гадзіну спрабую ўстроіцца, адны кашмары ў галаву лезуць.


…Страшна было вось так кінуцца ўніз галавой у поўную невядомасць, рушыць услед трывожнаму і настойліваму клічу, перакрэсліўшы ўсё ўстойлівае і зразумелае. Як пакінула працу, месяц шпацыравала па лесе, поўзала па Інтэрнэту, глядзела - чым свет дыхае, чытала… я зноў магла шмат чытаць, але старыя кніжкі не пайшлі, а новыя - такія, каб захапілі, не трапіліся, і ў пачатку верасня ў маёй кішэні ўжо ляжаў замежпаспарт, квіток з гадавой адкрытай датай зваротнага вылету і віза ў Індыю. Развітаўшыся са ўсім мінулым жыццём, я зачыніла дзверы сваёй хаты, якая тут жа згубілася ў бясконцай чарадзе падзей і з'яў.

(2)
Ужо 15 гадзін, як мы заехалі ў горную цясніну і цягнемся па вузкім серпанціну, дзе ледзь раз'яжджаюцца аўтобус і джып. Левы бок аўтобуса нібы завісае над прорвай, камяні вырываюцца з-пад колаў і імкліва выносяцца ў бездань, а калі высунуцца з акна і паглядзець уніз, узнікае поўная ілюзія, што колы ўжо амаль сарваліся ў прорву і аўтобус вось-вось пачне падаць. Індусы, якія сядзяць побач, не звяртаюць на гэта ніякай увагі. Што гэта - цвёрды характар або абыякавасць да жыцця? Я чула, што выпадкі зрываў аўтобусаў у прорву не такія ўжо і рэдкія ў Індыі, і часам ўзнікае лёгкі спалох, усплёск адрэналіну і думка, што Я не магу памерці вось так - брыдка, неўнушальна, з-за памылкі нейкага там вадзіцеля.

Тыццацігадзіннае зняволенне ў аўтобусе выматала мяне ушчэнт. Цела баліць ад стомленасці і доўгага вымушанага сядзення, і мне ўжо няма ніякай справы да гор за акном. Няўжо гэта Гімалаі? Невысокія, шэрыя, з рэдкай расліннасцю, абсалютна няветлівыя і вельмі падобныя адна да адной. Да таямнічага слова "Гімалаі" гэтыя горы маюць дачыненне не больш, чым недагрызак да яблыка, і ўсё ж гэта былі менавіта яны - праўда, толькі перадгор'і, якія бясконцымі кіламетрамі дарог наматваліся на колы нашага аўтобуса. Унізе па вялікіх камянях цячэ нешырокая рака колеру бетону, зрэдку выглядае сонца, і ўсе думкі - толькі аб тым, калі ж скончыцца гэтая манатонная трасяніна.

Шумная кампанія замежнікаў, якая весялілася ўсю ноч, зараз таксама выглядае блякла, - усе стаміліся ад сутак дарогі і гультаявата абменьваюцца ўражаннямі, планамі, інфармацыяй аб цэнах і рэстаранах, не разумеючы таго, што ідуць ужо па другім, а то і па трэцім крузе. Гутарка жыве сваім жыццём і не хоча спыняцца, прыносячы ўжо не ўражанні, а толькі стому і нуду. …Не хачу ні слухаць такія гутаркі, ні ўдзельнічаць у іх. Прыемна пачувацца падвешанай у прасторы і часе, не звязанай ні з кім ніякімі планамі.

Вёскі, людзі, бясконцая чарада хатак уздоўж дарогі, яны жывуць тут… нараджаюцца, жывуць, нараджаюць і паміраюць - прама тут… неспасціжна… маленькай я шпацыравала цёмнымі вечарамі ўвосень або ўзімку, глядзела на святлівыя вокны хат, зазірала: фігуркі людзей… кажуць, ядуць, ходзяць, жэстыкулююць, …яны там жывуць… Чамусьці кожны раз станавілася жудасна няўтульна, нібы ссоўвалася звычайнае ўспрыманне, я пераставала быць сабой і станавілася вунь тым чалавекам, вунь тым… дакладней я станавілася чымсьці "паміж" намі - завісала пасярэдзіне, і гэта ўсяляла жах - жах страты індывідуальнасці, сябе. Няўжо яны там жывуць… няўжо можа быць нейкае жыццё акрамя мяне, там дзе мяне няма і не будзе? У гэтым нешта перагуквалася са страхам смерці з ранняга дзяцінства: лежачы ў ложку я плакала, уяўляючы, што калі памру, жыццё будзе працягвацца, але ўжо не для мяне, мяне ўжо не будзе НІКОЛІ… Я так і не змагла змірыцца з гэтым "ніколі", - з гэтым немагчыма змірыцца, гэта можна замазаць, выкінуць, прымусіць сябе перастаць аб гэтым думаць, і хто ведае - што яшчэ я забываю, наўмысна аддаючы забыццю цэлыя кавалкі свайго жыцця...

Міма праносяцца людзі і іх хаты - кардонныя цацачныя хаткі "Анты-Барбі", вывернутыя навыварат. Усё іх жыццё - на далоні, прама перад табой. Мыюцца, ядуць, вучацца, сціраюць, лаюцца, плачуць, смяюцца, і ўсё гэта відаць з акна аўтобуса - гіганцкі спектакль даўжынёй у дзве тысячы кіламетраў, у якім мяне няма і ніколі не будзе.

Хутка ізноў вечар... Гэта хоць калі-небудзь скончыцца? Аўтобус у чарговы раз спыняецца, і ў праходзе вымалёўваецца чалавек, які прамаўляе гукі, падобныя не то да малітвы, не то да агітацыі. Перапынак на ланч? Пятнаццаць хвілін цвёрдай глебы пад нагамі. Я ўжо прывыкла да таго, што пры кожным спыненні аўтобуса ў салон заскокваюць некалькі чалавек і даволі бесцырымонна піхаюць прама ў твар ўсякую ядомую дробязь, якой яны гандлююць, так што на гэтага персанажа я нават і не зірнула. Чалавек аказаўся настойлівы, і ў выніку я звяртаю ўвагу на тое, што ў руках ён трымае таблічку. Прыглядаюся і чытаю на ёй сваё прозвішча, - Неймаверна! - гукі, прынятыя мной за пырскі мясцовага каларыту, апынуліся яго спробай агучыць напісанае. Шырока ўсміхаючыся, кажа нешта… ага, яго клічуць Рам. Ну добра, Рам так Рам. Упершыню з моманту прыбыцця на гэтую зямлю ўсмешка індуса здаецца мне дарэчнай. Бывай, чортава калымага!!!... Так можна і забыць, як хадзіць… Неймаверна! - старая "Волга"…. Не, толькі падобная, але ўсё роўна смешна. Усяго толькі трэці дзень у Індыі, а такое ўражанне, што мінула дзён дзесяць - ледзь не кожны крок і кожны паварот галавы выклікае "Неймаверна!", "Не можа гэтага быць!", "Няўжо!". На мяжы свету нечакана вынырнуць з хаосу ўсходняга каларыту і апынуцца ў пабітай савецкай калымазе! У машыне шыпіць нешта, што ледзь-ледзь нагадвае музыку, вадзіцель радасна падпявае і нават пляша на месцы, - мы едзем, бывай пыльны аўтобус!

Неўзабаве паабапал дарогі сталі з'яўляцца змрочныя каменныя хлявы.

- Гэта ўжо горад?

- Так, мэм, - улаўліваю ноткі ліслівасці ў яго інтанацыі.

- "Мэм"? А, зразумела…

Нагадваю сабе, што зараз я ператварылася ў "мэм", як і любая белая жанчына ў Індыі. У гэтым слове "мэм" афіцыйна прынятая форма ветлівасці так цесна мяжуе з пакорай раба, што мімаволі выклікае да жыцця самыя патаемныя інстынкты ўладання. У чапурыстай Еўропе, а ўжо тым больш у дамастроеўскай Расеі, такога не адчуеш. Пасля я не раз бачыла, як вочы шэранькіх, несамавітых еўрапеек запальваліся глыбокім цёмным святлом ад гэтых маленькіх, але сугучных імкненню да ўлады знакаў рабалепства.

- Гэта ўжо горад??!

- Так, мэм!

- Дзе ж я буду жыць? - робіцца няўтульна пры думцы, што мяне запхнуць у якое-небудзь жудаснае месца.

- Мы прыедзем да вялікага возера, мэм, і на ім лодкі - вялікія хаты-лодкі.

Ён размаўляе на прымітыўным ангельскім, або ў яго такая прымітыўная гутарка? Увесь час узнікае думка - няўжо ён такі тупы? Або ён мяне лічыць тупой?

- Гэтае возера завецца Дал Лэйк, - ну сапраўды, размаўляе са мной, як з двухгадовым дзіцем.

Ускраіна!… Зрэшты, у Індыі ўскраіны часта не так ужо і адрозніваюцца ад цэнтра горада, асабліва калі гэты горад невялікі. Шры Нагар - сталіца штата Джаму і Кашмір, але мне пашчасціла пераканацца ў тым, што бруд і галеча тут усюды аднолькавыя - што ў цэнтры, што на перыферыі.

Пабітыя ўшчэнт дарогі, паўразбураныя і счарнелыя ад сырасці хаты, незлічоныя памыйніцы... мусіць, менавіта так я магла б ўявіць сабе звычайны горад пасля атамнага выбуху. Ніяк не магу прывыкнуць да таго, што тут паўсюль брудна, і нават прырода здаецца пыльнай і нудлівай… Пятнаццаць хвілін смутнай турботы і прыступаў трывожнасці, і мы нарэшце пад'язджаем да вялікага возера - шырокай маляўнічай плямы паміж халупамі і паркамі, якая прыносіць супакой і прахалоду ў напружаную атмасферу вулічнай мітусні, нашпігаваную постацямі ваяўнічых аўтаматчыкаў.

- Венецыя Кашміра! - Рам даволі разусміхаўся і зазіхацеў вачамі, паказваючы на возера, спрабуючы выклікаць у мяне ўсплёск эмоцый і прызнанне прыгажосці "яго" месца.

Разглядаю нарэшце гэтую істоту - невысокі, нават маленькі, і зусім незразумела колькі яму гадоў. Апрануты не бедна па мясцовых мерках, але вельмі нядбайна, як і пераважная большасць індусаў. Маршчын няма, скура гладкая і пругкая, як у зусім юнага хлопчыка, але погляд пры гэтым зусім не юнацкі. У яго паводзінах ёсць запал, а ў вачах нешта такое, што вось-вось прадзярэцца ў мяне сумам, але я занадта стамілася для гэтага і занялася аглядам наваколляў.

Доўгімі шэрагамі, якія адыходзяць у лотасавую дымку па ўсім возеры, стаяць плывучыя хаты, house boats, з назвамі, што выклікаюць ўсплёскі эмоцый, такія ўласцівыя ўсім тым шукальнікам ісціны, якія толькі пачынаюць. …"Рэтрыт Шывы", "Танцуючая Шакці", "Усмешка Лакшмі", "Прэма Парадайз", "Спячы Крышна"… Ускокваю ў вялікую каляровую лодку, вельмі падобную да гандолы з індыйскімі арнаментамі і ўзорнай паветкай, з задавальненнем падаю на невялікую канапу з падушкамі і хачу плыць на гэтай лодцы доўга, нарэшце ж можна расслабіцца і ад дарогі, і ад турботы… на гэтым возеры можна жыць! Маўклівы гандальер апусціў вясло ў ваду і не спяшаючыся павёз нас кудысьці да закавулкаў гэтага вадзянога Гарлема.

Лодка павярнула ў глыб плывучых хат, потым яшчэ павярнула, і яшчэ... - гэта падобна да вуліц на вадзе. Людзей амаль няма, але тыя, што ёсць, неадрыўна вытарэшчваюцца на мяне, як на дзіўную істоту з іншага свету. Хтосьці ўсміхаецца, але вялікая частка зацікаўленых выглядае насцярожана і нават незадаволена. Магчыма, іх незадаволенасць выкліканая тым, што з-за вайны колькасць турыстаў у гэтых месцах у апошнія гады становіцца ўсё меншай і меншай, а цяпер амаль што наблізілася да абсалютнага нуля… Турызм - іх асноўная крыніца прыбыткаў, і вось зараз яны бачаць, што я не адна, і на тварах адлюстраванае пакутлівае разуменне - я ўжо кудысьці еду, мяне ўжо хтосьці злавіў у свае сеткі… Перманентнае чаканне магчымага ваеннага канфлікту з Пакістанам, бесперапынныя тэракты кашмірскіх сепаратыстаў ператварылі гэты рай 80-х гадоў у пануры кут прагных лодараў, а турыстам гэта не падабаецца і мне таксама не падабаецца.

(Які чорт мяне падаткнуў сюды прыехаць??)

Гандальер нешта манатонна, але пачуццёва напявае. Ніяк не магу скінуць напругу пасля доўгага шляху, прылегчы мабыць на падушкі? Рам станоўча ківае галавой, дадаючы на сваім бабуліным ангельскім нешта накшталт "Ваша дарога была доўгай, мэм, але ад гэтага Ваш адпачынак стане толькі саладзейшым..." Раўнамерныя ўсплёскі вады, лёгкае калыханне лодкі, цішыня возера... праплываючыя міма буйныя лотасы...

Вочы зачыніліся, я яшчэ памятаю - дзе я… і яшчэ ледзь-ледзь памятаю… але вось карціны сну пранізалі рэальнасць, і ў жамчужным адлюстраванні возера я бачу сябе ў незнаёмым горадзе, побач ідзе Рам і нешта распавядае. Мой гід, ён вядзе мяне. Падыходзім да вельмі дзіўнага будынку, і я не магу зразумець, чым жа ён здаецца незвычайным? Паварочваюся да Рама, каб спытаць, але яго нідзе няма. Ізноў гляджу на будынак - ці то паўразбураны палац, ці то старажытны індуісцкі храм, забыты багамі і людзьмі, і нешта вызначана знаёмае ёсць у гэтым месцы... ледзь даносіцца запах распаленых камянёў, моранай драўніны... усё такое знаёмае, але такое далёкае...

- Сардэчна запрашаем, мэм! - адначасова з гэтымі словамі лодка стукнулася аб бетонавыя палі, на якіх трымалася лесвіца, вядучая да хаты.

Я здрыганулася і прачнулася. Невялікая драўляная пляцоўка перад хатай, на ёй - малады індус, апрануты ва ўсё белае - шырокія штаны і доўгую кашулю, якая даходзіць амаль да калена.

- Як мінула вандраванне?

Распавядаць аб тым, як мяне абдурылі ў турагентстве ў Дэлі, паабяцаўшы дваццаць гадзін шляху замест трыццаці, і як гэта цяжка - прасядзець трыццаць гадзін практычна ў адной позе, і як у гэтай позе няёмка спаць, мне зусім не хочацца, (дык ты і сам усё гэта ведаеш, што дурныя пытанні задаваць - лепш давай сюды хутчэй ванную з цёплай вадой, шырокі мяккі ложак, пухнатыя ручнікі...) абхаджуся ветлівым "ОК" і вылажу з лодкі, адмовіўшыся ад паслужлівай рукі Рама. Мяне не пакідае смутнае адчуванне, што ў сне адбылося нешта значнае, і што калі б не дачаснае абуджэнне, я б абавязкова адкрыла таямніцу гэтага храма. …Лёгкая прыкрасць на чалавека ў белым… Рам абмяняўся з ім некалькімі фразамі, суправадзіўшы сваю гаворку актыўнай жэстыкуляцыяй, а потым спрытна заскочыў у лодку і даў знак, што можна ад'язджаць. Лодка адапхнулася ад маленькага прычала, і ізноў я ўбачыла нешта невымоўна сумнае ў яго вачах. Ён перастаў здавацца тупым, нават стала шкада яго, як сумнага дзіцяці…

- Да пабачэння, мэм! Хто ведае, дзе і як мы яшчэ сустрэнемся, але калі вам калі-небудзь будзе патрэбен гід, - сэрца ёкнула ў гэты момант, - спытаеце Шафі, - паказаў на чалавека ў белым, - як мяне знайсці.

Ён прапанаваў мне быць маім гідам - нібы падслухаў, падгледзеў мой сон! Такія дзіўныя супадзенні... бо гэта можа быць не проста выпадковасцю, асабліва, калі паветра пачынае як быццам гудзець… Калі я не магу знайсці адназначнага тлумачэння такіх супадзенняў, яны ўсё роўна не становяцца бессэнсоўнымі, - у той самы момант, калі гэта здараецца, я перажываю нешта, што выводзіць мяне за рамкі штодзённасці і прывычных заканамернасцей жыцця. У самім гэтым моманце ўжо складзены намёк на тое, што ёсць нешта яшчэ, хай і недаступнае пакуль для майго разумення, але калі звяртаць на гэта ўвагу, то хто ведае, куды могуць вывесці такія знакі?



(3)

Пакой, прасякнуты пахамі, гарачая ванна, травяны чай, чыстая пасцель - вось ён, катарсіс. Мая рэзідэнцыя на некалькі дзён… Рам меў рацыю, - яшчэ ніколі я не атрымлівала такога яркага задавальнення ад такіх прывычных з'яў, як гарачая вада і ложак. Я заснула так моцна, што калі прачнулася, то здалося, што праляцела імгненне, але гадзіннік паказвае, што мінула каля трох гадзін. Яшчэ толькі пачатак сёмага, але, судзячы па цемры ў пакоі, на вуліцы ўжо таксама цемрадзь. Праз шчыльныя фіранкі пранікае святло, якое ідзе чорт яго ведае ад чаго, - у гэтым свеце мне яшчэ нічога не вядома, нават месцазнаходжанне кнопкі выключальніка.

Стомленасць яшчэ праяўляецца рэдкімі ўсплёскамі, але цікаўнасць нястрымна гоніць прэч з пакоя. Галоднага тыгра лягчэй утрымаць ад кавалка мяса, чым мяне ад новага жыцця, якое чакае дзесьці звонку. Прыпрыгваючы ад нецярпення, нацягваю джынсы, світэр і выходжу вонкі. Святло ідзе ад невялікіх круглых ліхтароў. Зусім як на Старым Арбаце! - мільганула думка і тут жа знікла сярод віра новых уражанняў.

Шафі сядзіць непадалёк на драўляным прычале ў пластмасавым крэсле. З кімсьці размаўляе… Ага, убачыў мяне і адразу ўскочыў, ідзе насустрач.

- Як адпачылі, мэм?

- Выдатна!

- Вам чаго-небудзь не хапае?

(Ну вядома мне заўсёды чаго-небудзь не хапае! Таму я і тут...)

- Не, пакуль усяго хапае. Калі што - скажу.

- Абавязкова скажыце, калі нешта не так. Я зраблю ўсё, што ад мяне залежыць, каб Вы сябе адчувалі тут як у раі, - ён сказаў гэта з такім пачуццём, што захацелася яго супакоіць і запэўніць у тым, што я не капрызная і мне трэба не так ужо і многа. - Што замовіце на вячэру? Прашу прабачэння, але мяса сёння ўжо дастаць немагчыма, толькі заўтра.

- Мяне цалкам задаволіць любая агароднінная страва, толькі не вострая... Вельмі прашу - не вострая! - у памяці яшчэ свежыя ўспаміны аб цароўнасці індыйскай кухні ў Дэлі, пасля якой яшчэ цэлую гадзіну я не адчувала языка, таму цяпер жыццёва важна растлумачыць гэтаму індусу тое, што мне патрэбна абсалютна не вострая ежа.

Для вандроўніка па Індыі данесці да кухара думку аб тым, што табе патрэбна не вострая ежа - справа няпростая. Фраза "not spicy" можа быць інтэрпрэтаваная як "без прыпраў", а індыйская кухня без прыпраў - што вяселле без нявесты. Фраза "not too hot" можа быць зразуметая як "не занадта гарачая", і халодная ежа таксама не пацешыць твой страўнік. Завяршэннем усёй аперацыі, якая суправаджаецца шматзначнай мімікай, будзе шчаслівы твар кухара, які нарэшце цябе зразумеў, але не трэба забываць, што тое, што для індуса "амаль не вострае", можа проста выпаліць цябе знутры.

Шафі разумеючы заматаў галавой.

- Я зразумеў, зразумеў, не вострае... Усе замежнікі так просяць, таму не турбуйцеся, - тут яшчэ ніхто не быў незадаволены ежай. Мая маці вельмі добрае гатуе.

- Ну і што-небудзь салодкае з тым травяным чаем, які быў у пакоі.

Ён задаволена ўсміхнуўся.

- Гэта асаблівы чай - кашмірскі. Вам спадабалася?

- Так, а з чаго ён?

Ён пералічыў шэраг назваў, якія нічога не значылі для мяне.

- Яго можна купіць у краме?

- Ну што вы! У краме - гэта зусім не тое, у краме - штампоўка. Травы для гэтага чаю збіраюць у горах мае сёстры. Лічыцца, што толькі незамужнія дзяўчыны могуць гэта рабіць, інакш смак чаю будзе не такім добрым.

- Чаму толькі незамужнія?

(А… тут жа калі не замужам - значыць нявінніца, ну зразумела…)

- Таму што яны яшчэ не сапсаваныя.

- Ну, дык зразумела…, - не магу быць шчырай у такіх сітуацыях, глупа падтакваю, усміхаюся, а на самой справе моташна мне і ад яго дурной маралі, і ад сваіх паводзін. Але спыніць гутарку ўжо не магу, уцягнулася ў сяброўскую гнілую гутарку. - У цябе вялікая сям'я?

- Так, чатыры родных брата і тры родныя сястры, а колькі ў мяне стрыечных братоў і сясцёр! А яшчэ колькі пляменнікаў! Мэм, хутка будзе вяселле ў аднаго з маіх стрыечных братоў, для маёй сям'і было б вельмі радасна запрасіць Вас.

Пабываць на індыйскім вяселлі… ну а што, гэтая ідэя мне падабаецца, хоць я нават смутна не ўяўляю, што гэта такое, няўжо што з кіно, зрэшты я ўжо пачынаю разумець, што індыйскае кіно, судзячы па ўсім, заклікана паказваць адлюстраванне індыйскага жыцця па прынцыпе дыяметральна процілеглага. Камера-абскура!

- Калі я да таго часу яшчэ буду тут, абавязкова прыйду.

- Так няўжо гэта не ад Вас залежыць, будзеце Вы тут ці не?

Такімі ж пытаннямі мне ўсё жыццё надакучвала мама. Яна ніяк не магла зразумець, што я нават не разумею, калі вярнуся з чарговай вечарынкі - адкуль мне ведаць, калі паўстане жаданне адтуль зваліць? Можа быць, прама праз пяць хвілін, а можа я там сустрэчу гарачага хлопчыка і захачу знікнуць з ім на тыдзеньчык-другі? І як магчыма гэта спланаваць? Мне заўсёды моташна было ад такога падыходу да жыцця, які яна спрабавала мне навязаць - яна хацела, каб я рабіла як яна - вырашыла вярнуцца дадому ў дзевяць, значыць трэба вярнуцца максімум у дзесяць, а ўжо калі ты яшчэ і паабяцаў камусьці (і тым больш - ёй) вярнуцца ў дзевяць, то тут хоць сам Шыва паўстане перад табой ва ўсіх сваіх увасабленнях, - трэба выканаць дадзенае ёй абяцанне… "Папрасі прабачэння, у выніку, і зрабі тое, што абяцала…"Такім яна хацела зрабіць маё жыццё, але не атрымаецца - хай паспрабуе злавіць мяне!"

- Буду я тут ці не - залежыць ад майго жадання, а адкуль я ведаю, ад чаго залежаць мае жаданні?

Замоўк, відавочна не чакаўшы пачуць ад мяне нешта глыбакадумнае ў адказ на такое простае пытанне. Турысты тут рэдка бываюць глыбакадумныя, няўжо што калі ў іх нястраўнасць. Яшчэ некаторы час Шафі маўчыць, мабыць з ветлівасці, каб даць зразумець, што паважае глыбокія думкі, а потым усёткі змяняе тэму і кліча мяне бліжэй да вады, - туды, дзе стаяць крэслы.

Алена ён прадставіў мне як свайго брата. …Зусім не падобны да індуса, нягледзячы на тое, што асмуглы і чарнавалосы. Хочацца лёгкага флірту. Прыглядаюся, але не… Мімалётнае расчараванне, - Ален зусім не на мой густ. Ды і не ўспрымаю я індусаў як магчымых любоўнікаў…

Усё ж прыемна, што, судзячы па ўсім, і Шафі і яго брат, якога я пакуль што ўспрымаю толькі бокам прытомнасці, механічна працягнуўшы руку і прапусціўшы міма вушэй яго прывітанне, разумеюць тое, што чым менш яны будуць перашкаджаць маім думкам і капрызам, тым даўжэй я ў іх застануся.

Заміраю, прыслухоўваюся да адчуванняў, і нібы з ніадкуль узнікае стан прыемнай ціхамірнай стомы, калі не хочацца нічога рабіць, нічога казаць, але ў той жа час гэта не лянота, не апатыя, а нешта зусім процілеглае. Дзіўная гэтая ціхамірнасць - яна дзейная, але дзейнасць яе ўтоеная, яна выяўляе сябе як завіхрэнні шчыльнасці адчування жыцця, як насычанасць успрыманняў водарамі і абертонамі, гэтага не вымераеш і не перадасі словамі, але як ясна я адчуваю гэты шчыльны струмень ціхамірнасці, які нібы зліваецца з цёмнымі бруямі возера пад маімі нагамі, захапляе ў сябе і маю дрымоту з бачаннем храма, і ўсю мешаніну першых бязладных уражанняў аб Індыі. Як дзіўна, калі мітусня вонкавага свету слізгае па паверхні нябачнай сферы, і ўсярэдзіне гэтай сферы я жыву сваім жыццём - там ласкавае сонца, радасць і пацуццё таямніцы, там далікатна-блакітная высокая прастора працята залатымі пераліўнымі найтанчэйшымі ніткамі. Калі б так магло быць заўсёды… Калі б гэтае перажыванне было са мной увесь час… гэта немагчыма, немагчыма… жыццё - гэта чарада дробнага і глыбокага, і дзе мне знайсці пабольш гэтай глыбіні? Ужо напэўна не ў размовах з Шафі і яго братам...

- Ты не баішся падарожнічаць адна? - голас у Алена нізкі і прыемны.

- Не, я наогул рэдка чагосьці баюся.

- Усе еўрапейскія дзяўчыны такія?

- Не ведаю... не, мусіць. Не. Дзяўчын звычайна цікавіць тое, на што адвага не патрэбна.

- А што цікавіць цябе?

- Не ведаю. Пошук чагосьці, чаму я пакуль не магу даць назвы.

- Духоўны пошук… Зразумела. Ты буддыстка? - гэтае пытанне мяне рассмяшыла. Ну чаму людзі заўсёды ўсё зводзяць да чагосці банальнага, нават калі ты прама кажаш аб тым, што нічога пэўнага цябе не прыцягвае?

- Не, я не рэлігійная. А ты? - навошта я гэта пытаю, бо і так зразумела, што з гэтым чалавекам не атрымаецца цікава пагаварыць.

Інтэнсіўны вопыт зносін з людзьмі за апошні год прывёў да таго, што мне часцяком хапае адной-двзюх фраз, каб зразумець, наколькі можа быць цікавы той чалавек, з якім я маю зносіны. …Або гэта ізноў мая самаўпэўненасць?

- Я мусульманін. (І што гэта павінна па яго меркаванню азначаць?? Зрэшты, якое пытанне, такі адказ…) Джаму і Кашмір - мусульманскі штат. Заўтра тут будзе вялікае рэлігійнае свята. На гэтым возеры ёсць востраў, і на ім - самая галоўная мусульманская мячэць, заўтра там будзе вельмі многа людзей. З самай раніцы там будуць спяваць, маліцца, а калі пацямнее - усё возера будзе ў свечках, што будуць плаваць па вадзе, гэта вельмі хораша. Ты ж прыехала толькі сёння? Тут шмат цудоўных месцаў у горах, там можна ўзяць каня...

- Ух ты, выдатна! Гэта мне падабаецца.

- Шафі можа цябе адвезці туды, калі захочаш.

- У гэтым я не сумняваюся…, - ага, зразумела, гэта была рэклама:)

- А вось і мой сябар-японец!

Я і не заўважыла, як да нашага прычала з цемры падышла лодка. Праз некалькі секунд з яе вылез малады японец з усмешкай на твары - ну значыць будзе магчымасць трохі папрактыкавацца ў японскім, які пакуль што існаваў для мяне толькі на старонках дапаможніка.

- Канбанва! - тут жа выпаліла я.

- О! - японец выдаў радасны лямант, засмяяўся, - Канбанва!

- Ікага дэс ка?

- Гэнкі дэс. Аната ва?

Я няўпэўнена паціскаў плячамі. Працягвае руку:

- Боку ва Хіро дэс.

З беглага японскага у мяне атрымліваецца апазнаваць толькі некаторыя словы і фразы, але гэтага было дастаткова для таго, каб разумець, пра што кажа Хіро. Адказваю, вядома, даволі прымітыўнымі фразамі, але гэта не перашкаджае зведваць гонар за сваю эрудыцыю і бакавым зрокам разглядаць яго складнае цельца, разумова распранаць, і я буду не я, калі ён гэтага не адчувае!

Ален з відавочным захапленнем сочыць за нашай кароткай гутаркай, злепленай з самых простых фраз, тыпу "Адкуль ты?", "Колькі табе гадоў?", "З кім ты падарожнічаеш?", "Ці падабаецца табе Індыя?", але для чалавека, які наогул не ведае японскага, гэта адназначна выглядае паважна. Я даўно выявіла просты прыём, які дазваляе сарваць з чалавека налёт значнасці і выявіць у ім банальнага шукальніка аўтарытэтаў і ўражанняў. Толькі ты вымавіш некалькі фраз на розных замежных мовах, пажадана рэдкіх, як у вачах суразмоўцы звычайна пачынае свяціцца цікавасць і нават павага. Мне такія людзі адразу становяцца нецікавыя, часцей за ўсё яны аказваюцца бездапаможныя і інфантыльныя. Мяне можна папракнуць у скараспеласці высноў, вядома, але гэта не выснова, а толькі сігнал, своеасаблівая лакмусавая паперка, ну і кажучы адкрыта - ці будзе хтосьці шукаць цікавага суразмоўцу ў тым, у каго вочы загараюцца пры выглядзе пазалочанага сітца? Мусіць, не.

Холадна… холадна, холадна, холадна. Усё не тое, усё не так. Не таго я хацела, не да таго ехала. Паперлася ў Кашмір… дурніца… хораша тут… так, хораша, толькі прыгажосць гэтая з душком, ды і не затым кідала я сваю працу, каб гайдацца тут на пасудзіне пасярод рознакаляровай лужыны, стрэмка працягвае калоць ва ўсіх месцах адразу.

Шафі кліча вячэраць, і я, не паспеўшы праявіць сябе як поўны прафан у японскім, адыходжу, віляючы хвастом, перакананая ў тым, што мяне неабыякава праважаюць вачамі… На вялікім драўляным стале стаяць начышчаныя да бляску каструлькі з ежай. І усё такое смачнае… проста дэлікатэсы для вегетарыянца. Шафі перыядычна зазірае, правярае, ці не скончыла я есці. (Усё ОК, Шафі, не мазоль вочы, я цябе паклічу, калі дажую, не турбуй маленькую мэм). …Ух, ну ўсё, нясі салодкае… Шафі ўрачыста ўносіць на падносе маленькую бліскучую форму, у якой па маіх чаканнях павінен знаходзіцца дэсерт. З глыбокай павагай ён ставіць Гэта перад мной і ганарліва аб'яўляе, што Гэта - адмысловы кашмірскі дэсерт. Якое ж маё здзіўленне, калі я бачу там густую манную кашу! Паварочваюся да Шафі, які, відаць, чакаў больш ярка выяўленага захаплення гэтай вытанчанай стравай.

- Гэта ж манная каша!

- Так, мэм, гэта манная каша, нацыянальны кашмірскі дэсерт.

- У Расеі такі дэсерт даюць дзецям штораніцы, - не хочацца яго хваляваць, таму вырашаю не казаць, як рускія дзеці ставяцца да гэтага дэсерту.

- Выдатна! Гэты дэсерт нагадае Вам аб радзіме!

Манную кашу есці зусім не хочацца, крыўдзіць гасціннага Шафі таксама, на некаторы час завісаю ў замяшанні, і ўсё ж вырашаю сказаць усё так, як ёсць.

- Шафі, не хочацца цябе, вядома, хваляваць, але гэты дэсерт не для мяне. Я так часта ела яго ў дзяцінстве, што ён мне паспеў вельмі надакучыць.

- Мне вельмі шкада, мэм, калі б я ведаў раней...

- Не прасі прабачэння, адкуль ты мог ведаць, што мне гэта не падабаецца?

- Што я магу для Вас зрабіць?

(Спадзяюся, пасля гэтага пытання ты не адвернешся да сценкі і не заснеш...)

- Ёсць у цябе печыва?

- Так, печыва ў мяне ёсць, зараз прынясу.

Ну і дзякуй богу, сустрэча цывілізацый прыйшла да шчаснага фіналу.

Спаць пакуль не хочацца, пайду яшчэ трохі пабалбачу з Хіро і Аленам. Хочацца яшчэ трохі ўражанняў. (Што за нахабная хлусня? - мне хочацца шмат, вельмі шмат уражанняў!)

Прахалода з возера і гор, якія атачалі яго, нябачных з-за цемры, стала яшчэ больш адчувальнай. Усе захуталіся ў вялікія ваўняныя пледы і сядзяць на прычале, вядучы гутарку ні пра што. …Ніяк не магу прывыкнуць да таго, што не трэба нікуды спяшацца, што я магу легчы спаць тады, калі захачу, таму што можна спаць заўтра колькі захочацца... І не толькі заўтра, а і паслязаўтра, і праз тыдзень, і праз месяц. Наперадзе - невядомасць, і я гатовая нават да таго, што наогул ніколі не вярнуся з Індыі, і гэтая невядомасць напаўняе радасным прадчуваннем, бо ў любы момант можа адбыцца нешта, што пераверне ўсе мае ўяўленні аб свеце. Я чакаю гэтага.


: samadhi -> for -> blr -> maya
blr -> 201. Бодхі: «Дзеянні Бодхісаттвы\ »
maya -> «Майя» Том 2: «Паходжанне віда»
maya -> «Майя» Том 3: “Цвёрдыя рэкі, мармуровы вецер”
blr -> Шлях да яснай свядомасці Раздзел 04 «Распазнавальная свядомасць»
blr -> Шлях да яснай свядомасці Раздзел 06 "Стратэгія эфектыўнай практыкі" Глава 06-01: Стратэгія эфектыўнай практыкі
blr -> Шлях да яснай свядомасці Раздзел 07 "На шляху да бесперапынных АзУ" Глава 07-1: "На шляху да бесперапынных АзУ"
blr -> Шлях да яснай свядомасці Раздзел 03 – Жаданні Глава 03-01: "Агульны разгляд жаданняў"
blr -> Шлях да яснай свядомасці Прадмова Калі яго напаткае няўдача


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка