беларуская літаратура


Беларуская савецкая літаратура 30-х гг



старонка2/4
Дата канвертавання15.05.2016
Памер0.5 Mb.
1   2   3   4

Беларуская савецкая літаратура 30-х гг. Беларуская літаратура 30-х гг. як матэрыял для разумення і асэнсавання гісторыі, стану грамадства.  Арыентацыя на станоўчы ідэал жыцця. Рамантычныя памкненні маладога пакалення. Ідэалізацыя рэчаіснасці. Літаратурныя спрэчкі і дыскусіі. Дзейнасць БелАПП. Вульгарна-сацыялагічная крытыка. Дзяржаўна-партыйнае кіраўніцтва літаратурай і культурай. Стварэнне Саюза пісьменнікаў БССР. Лёсы беларускіх пісьменнікаў у 30-я гг. іх творчая спадчына.Сутыкненні надзей, ілюзій і рэальнасці. Савецкая ідэалогія і яе адбітак на мастацкай свядомасці. Праблемы станаўлення пісьменніцкай індывідуальнасці ў тагачасных умовах. Выяўленне пісьменнікамі сутнасных асноў нацыянальнага менталітэту: канцэпцыя беларускага селяніна і сялянства, сутыкнення старога і новага. Адметнасць форм і прыёмаў мастацкага мыслення ў творчасці пісьменнікаў. Працяг і развіццё традыцый. Паэзія 30-х гг.: пафас, вобразы, рытмы і настроі. Ідэйна-тэматычны змест беларускай прозы. Стан беларускай драматургіі 30-х гг. Літаратура для дзяцей.

Літаратура Заходняй Беларусі. Гістарычныя абставіны фарміравання заходнебеларускай літаратуры. Пісьменнікі-“нашаніўцы” і іх роля ў фарміраванні традыцый паэзіі, прозы, драматургіі, публіцыстыкі ў літаратуры Заходняй Беларусі. Дамінаванне публіцыстыкі і паэзіі. Творчасць М. Танка, М. Машары, П. Пестрака, В. Таўлая і інш.

Літаратура перыяду Вялікай Айчыннай вайны. Лёс Беларусі ў вайне. Гераізм савецкіх людзей. Вайна і літаратура. Пісьменнікі-франтавікі, удзельнікі партызанскага і падпольнага руху. Творчасць паэтаў, якія загінулі ў гады вайны. Складанасць ваенных падзей і калізій у адлюстраванні літаратуры. Франтавы і партызанскі друк. Фальклор ваеннага часу. Асноўныя дасягненні ў публіцыстыцы (у тым ліку сатыры), паэзіі, прозе, драматургіі.

Жыццё і творчасць Кузьмы Чорнага. Праблематыка і вобразы апавяданняў 20-х гадоў, эвалюцыя стылю. Інтэлігенцыя і народ у рамане “Сястра”. Беларуская вёска сярэдзіны 20-х гг. у рамане “Зямля”. Багацце духоўнага свету персанажаў у ранніх раманах. Канцэпцыя чалавечай асобы ў аповесці “Лявон Бушмар”, тыпізаванасць вобраза галоўнага героя. Сацыяльна-філасофскае напаўненне праблемы бацькаўшчыны ў рамане “Бацькаўшчына”, чалавек і гісторыя ў творы. Раман “Трэцяе пакаленне” ў гісторыка-літаратурным кантэксце. Прачытанне рамана з сучасных пазіцый. Псіхалогія ўласніцтва, яго ўплыў на характар і лёс чалавека. Стыль рамана. Паэтызацыя духоўнага хараства беларускай жанчыны ў аповесці “Люба Лук’янская”. Раманы К. Чорнага перыяду Вялікай Айчыннай вайны: “Вялікі дзень”, “Пошукі будучыні”, “Млечны шлях”. Эпічная маштабнасць, філасофскае асэнсаванне лёсу беларусаў, праблема гуманізму і гераізму. Дзённік К. Чорнага. Крытычныя і літаратуразнаўчыя працы, прысвечаныя творчасці пісьменніка.

Жыццё і творчасць Кандрата Крапівы. Далучанасць лёсу пісьменніка да трагічных калізій ХХ ст. Удзел у “Маладняку”, “Узвышшы”. Зборнікі сатыры і гумару. К. Крапіва - родапачынальнік беларускай байкі. Стыхія ў байках народнага гумару і смеху, каларытнасць, прадметнасць паказу жыцця. Сатырычныя паэмы: працяг традыцый паэм “Тарас на Парнасе” і “Энеіда навыварат”. Адлюстраванне і ацэнка побыту, маралі, падзей 20—30-х гг. у сатырычных апавяданнях. Раман “Мядзведзічы”: багацце вобразаў і тыпаў, каларытнасць і падтэкставасць персанажаў. Рэаліі калектывізацыі ў драме “Канец дружбы”. Важнасць драмы “Партызаны” для станаўлення К. Крапівы-драматурга. Сатырычная камедыя “Хто смяецца апошнім” — адна з лепшых беларускіх камедый. Яркасць і злабадзённасць персанажаў, элементы карыкатурнасці ў іх, выкрыццё недарэчнасці эпохі ўсеагульнага страху, маральныя прынцыпы эпохі і іх ацэнка ў падтэксце п’есы. Камедыя “Мілы чалавек” як сатыра грамадскіх абагульненняў, выкрыццё “жлуктаўшчыны”. Драматургія К. Крапівы 40—50-х гг. Майстэрства аўтара, багацце сродкаў і прыёмаў у стварэнні яркіх характараў. Фантастычная камедыя “Брама неўміручасці”: філасофскі падтэкст, аналіз грамадскіх нораваў 70-х гг. К. Крапіва як вучоны і арганізатор навукі. Традыцыі К.Крапівы ў сучаснай паэзіі, прозе, драматургіі.

Жыццё і творчасць Міхася Лынькова. Біяграфія. Героіка рэвалюцыі ў апавяданнях 20-х гг. Асаблівасці мастацкага стылю. Аповесці 30-х гг. Дзіцячыя творы. Раман “На чырвоных лядах”. М. Лынькоў — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Публіцыстыка ваеннага перыяду. Зборнік апавяданняў “Астап”. Раман “Векапомныя дні”: творчая гісторыя, мастацкая трансфармацыя гістарычных фактаў у рамане, вобразы камуністаў, савецкіх патрыётаў, партызан і падпольшчыкаў, Прататыпы герояў твора. Элементы рамантызацыі ў паказе станоўчых герояў. Лірызм і адкрытая паэтызацыя ў мастацкім стылі рамана. Творчая і грамадская дзейнасць М.Лынькова ў пасляваенны перыяд.

Жыццё і творчасць Уладзіміра Дубоўкі. Лёс і літаратурны шлях. “Маладнякоўскія” паэмы. Мастацкія пошукі і адкрыцці У. Дубоўкі як аднаго з самых яркіх беларускіх паэтаў ХХ ст., тонкага лірыка і рамантыка. Высокая культура творчасці. Наватарства ў распрацоўцы паэтычнага эпасу (паэмы “Кругі”, “І пурпуровых ветразей узвівы”, “Штурмуйце будучыні аванпосты”). Маштабнасць паэтычнага мыслення аўтара. Палемічнасць і эксперыментальнасць паэм, арыгінальнасць іх сюжэтна-кампазіцыйнай структуры. Алегарычная вобразнасць і сімволіка ў творах. Роля У. Дубоўкі ў беларускім літаратурным і грамадска-культурным жыцці 20-х гг. Уплыў творчасці У. Дубоўкі на тагачасных беларускіх пісьменнікаў. Лёс паэта і яго твораў у перыяд зняволення і высылкі. Рэабілітацыя. Творчасць 60—70-х гг. Мастацкая дасканаласць у апрацоўцы фальклору. Пераклады. Значэнне творчасці У. Дубоўкі ў гісторыі беларускай культуры.

Жыццё і творчасць Міхася Зарэцкага. М. Зарэцкі — прадстаўнік рамантычнага кірунку ў беларускай літаратуры. Праблематыка, вобразы і мастацкія асаблівасці апавяданняў. Аповесць “Голы звер”. Раман “Сцежкі-дарожкі”: лёс і пакутлівыя пошукі інтэлігенцыі ў перыяд Першай сусветнай вайны і замежнай інтэрвенцыі, яе адносіны да рэвалюцыі. Майстэрства пісьменніка ў раскрыцці характараў, духу і каларыту эпохі. Драматургія М. Зарэцкага. Раман “Вязьмо”: глыбіня ў паказе трагізму масавай калектывізацыі і гуманістычнае гучанне твора, псіхалагічная змястоўнасць вобразаў, праўдзівае ўзнаўленне часу і падзей, праблема асабістага і грамадскага ў рамане, адметнасць лірычна-рамантычнага стылю.

Жыццё і творчасць Язэпа Пушчы. Біяграфія. Я. Пушча як адзін з арганізатараў літаратурных аб’яднанняў “Маладняк” і “Узвышша”. Раннія вершы, іх экстравагантнасць. Хрысціянскія матывы і біблейская сімволіка ў творах. Трагічныя прадчуванні на мяжы 20—30-х гг. Трывога пра лёс Беларусі і народа. Маральна-філасофскія разважанні, глыбіня і афарыстычнасць абагульненняў. Жанравая і кампазіцыйная адметнасць паэм Я. Пушчы. Спавядальныя матывы ў творах часу высылкі. Рэабілітацыя, вяртанне паэта да літаратурнай дзейнасці. Зборнікі 60-х гг. Паэтычнае майстэрства ў пейзажнай лірыцы. Сувязь паэта з традыцыямі нацыянальнай класікі.

Жыццё і творчасць Андрэя Мрыя. Трагічны лёс пісьменніка. А. Мрый і “Узвышша”. Эпоха 20-х гг., “новае жыццё” і “новы герой” у сатырычных апавяданнях. Вастрыня сатырычнага зроку, трапнасць вобразаў, майстэрства моўных характарыстык. Сатырычнае выкрыццё абывацельшчыны і правінцыялізму ў рамане “Запіскі Самсона Самасуя”. Новая савецкая бюракратыя, яе ўзровень, мараль, побыт, норавы. Універсальнасць смеху, разнастайнасць мастацкіх прыёмаў і сродкаў аўтарскага пісьма ў рамане. Творчасць А. Мрыя ў нацыянальным і сусветным літаратурным кантэксце.

Жыццё і творчасць Уладзіміра Жылкі. Яркасць і непаўторнасць творчай індывідуальнасці У. Жылкі. Асоба паэта і яго лёс. Адметнасць паэтычнай манеры пісьма. Сімвалізм, гукапіс, рытмічныя кантрасты ў паэзіі, эмацыянальнасць і настраёвасць твораў. Эсхаталогія, містыка. Наватарства паэзіі У. Жылкі. Ускладненасць, філасафізм паэтычнага мыслення. Маляўнічасць, мілагучнасць, багацце інструментоўкі ў вершах паэта. Паэзія У. Жылкі ў нацыянальным і еўрапейскім літаратурным кантэксце.

Жыццё і творчасць Лукаша Калюгі. Біяграфія. Проза Л. Калюгі як прыклад паглыблення традыцый мастацкага адлюстравання нацыянальнага быцця і смелага рэфармавання нормаў беларускай літаратурнай мовы. Навелістыка. Стыхія народнага гумару. Аналіз сацыяльных і псіхалагічных працэсаў грамадства ў аповесці “Ні госць, ні гаспадар”, асаблівасці мовы і стылю ў аповесці. Мастацкія прынцыпы паказу народнага жыцця ў аповесці “Нядоля Заблоцкіх”. Свет народных паданняў, звычаяў, прыкмет у творы. Кірунак развіцця беларускай прозы азначаны Л. Калюгам, і яго лёс у беларускай літаратуры.

Жыццё і творчасць Янкі Маўра.  Адметнасць асобы. Стварэнне Я. Маўрам новых жанраў — прыгодніцкага рамана, прыгодніцкай аповесці, навукова-фантастычнай аповесці. Пазнавальнае значэнне твораў пісьменніка. Экзатычны матэрыял некаторых твораў (“У краіне райскай птушкі”, “Сын вады”). Рэальная аснова сюжэта рамана “Амок”. Педагагічнае і мастацкае наватарства твораў пісьменніка. Арыгінальнасць творчых ідэй. Значэнне Я. Маўра як стваральніка літаратуры для дзяцей, першаадкрывальніка новых жанраў.

Беларуская літаратура першага пасляваеннага дзесяцігоддзя. Умовы і асаблівасці развіцця беларускай літаратуры ў 1945 — 1955гг. Патрыятычны і жыццялюбны пафас творчасці, абумоўлены заканчэннем вайны, мірным будаўніцтвам. Сацыялістычны рэалізм і яго ўздзеянне на развіццё тагачаснай літаратуры. Адбітак тэорыі бесканфліктнасці на творчай практыцы пісьменнікаў. Станаўленне творчых індывідуальнасцей. Чалавек і эпоха ў тагачасных кнігах паэзіі. Паэтычная прамова, верш-зварот, верш-заклік. Паглыбленне асабовага пачатку, лірызму і эстэтыкі ўсёй паэзіі. Праявы неарамантызму і імажынізму (М. Танк, А. Вялюгін, інш.). Вайна, калгасная рэчаіснасць, пасляваеннае жыццё ў адлюстраванні беларускай прозы 1945—1955 гг. Развіццё мастацкай дакументалістыкі і мемуарыстыкі. Паступовае пашырэнне тэматычных аспектаў і стылёва-выяўленчых магчымасцей беларускай прозы і паэзіі. Жанравая разнастайнасць драматургіі пасляваеннага часу, найбольш значныя п’есы.

Беларуская літаратура другой паловы 50-х — 60-х гадоў. Сярэдзіна 50-х гг. у гісторыі літаратуры і культуры як пачатак якасна новага перыяду развіцця. Уплыў грамадскай “адлігі” на развіццё мастацтва слова. Рэабілітацыя рэпрэсаваных пісьменнікаў, аднаўленне гістарычнай панарамы беларускай літаратуры. Разгортванне літаратурнага працэсу ў 60-я гг., яго шматвектарнасць. Прыход у літаратуру новага, т. зв., “філалагічнага” пакалення пісьменнікаў. Мадэрнізацыя мастацкага мыслення. Наватарская адметнасць “Новай кнігі” А. Куляшова, вершаванага зборніка “Акно” П. Макаля і інш. Шматграннае тэматычнае і стылёвае развіццё прозы, узмацненне яе аналітыка-даследчыцкіх магчымасцей. Росквіт беларускага рамана, набыткі ў жанры аповесці, багацце навелістыкі. Узмацненне рэалістычна-псіхалагічных асноў ваеннай прозы. Народнае жыццё, чалавек і зямля ў вясковай прозе. Якасна новая ступень гістарызму ў беларускай літаратуры. Праблемна-тэматычныя і жанравыя абсягі драматургіі другой паловы 50-х — 60-х гг.

Беларуская літаратура 70-х — першай паловы 80-х гадоў. Культурная і ідэйна-мастацкая пераемнасць беларускай літаратуры гэтага перыяду з традыцыямі нацыянальнага мастацтва слова. Тэматычная і жанрава-стылёвая разнастайнасць прозы (гістарычны раман, раман-хроніка, раман-эсэ і інш.). Крызісныя моманты ў развіцці нацыянальнай літаратуры, пераадоленне іх. Эстэтычныя набыткі беларускай паэзіі, паглыбленне ў ёй суб’ектыўнага пачатку, культуры творчасці. “Празаізацыя” паэзіі. Сацыяльна-маральныя тыпы герояў у тагачаснай беларускай прозе. Асэнсаванне пісьменнікамі гістарычнага мінулага. Гуманістычная канцэпцыя чалавека ў прозе пра вайну, узмацненне ў ёй псіхааналітычных тэндэнцый. Маральна-этычная заглыбленасць мастацкіх канфліктаў. Эстэтычная адметнасць сатырычных і гумарыстычных твораў. Развіццё ліра-эпасу, яго ідэйна-мастацкі змест: сацыяльнае, нацыянальнае, гістарычнае. Мастацкая навелістыка, адлюстраванне ў ёй духоўнага свету асобы. Стан тагачаснай беларускай драматургіі, яе жанрава-стылёвыя асаблівасці.

Сучасная літаратура Беларусі (з сярэдзіны 80-х гадоў).  Заканамернасці і тэндэнцыі літаратурнага развіцця. Эстэтычныя кірункі, плыні, традыцыі і наватарства на гэтым этапе. Літаратурна-выдавецкі працэс у сучаснай Беларусі. Чалавек, жыццё і час у мастацкай літаратуры, актуальнасць і надзённасць твораў на сучасную тэму. Клопат пра вечныя духоўныя каштоўнасці, захаванне гуманізму. Асэнсаванне гісторыі і лёсу беларускага народа ў XX ст. Уплыў чарнобыльскай трагедыі на светаадчуванне пісьменнікаў. Выяўленне розных аспектаў чалавечага быцця: маральнага, сацыяльнага, гістарычнага, рэлігійнага і інш. Спалучэнне інтэлектуальнага, публіцыстычнага, духоўнага i інтымна-псіхалагічнага пачаткаў у паэзіі. Беларуская паэма на сучасным этапе: жанравая сінтэтычнасць, разнастайнасць мастацкіх формаў. Актывізацыя ідэйна-творчых пошукаў, пашырэнне выяўленчых магчымасцей беларускай прозы 80—90-х гг. Новыя погляды на мінулае і сучаснасць. Даследаванне сацыяльных працэсаў, узмацненне ўвагі да маральна-псіхалагічных, экалагічных і агульначалавечых праблем. Формы і прыёмы мастацкай умоўнасці. Агульныя тэндэнцыі ў развіцці сучаснай нацыянальнай драматургіі. Беларускае мастацкае слова ў сусветнай культурнай прасторы.

Жыццё і творчасць Максіма Танка. Значнасць асобы гэтага пісьменніка ў грамадска-культурным жыцці Беларусі. Яго творчасць у кантэксце заходнебеларускай літаратуры. Нацыянальна-вызваленчыя матывы ў паэзіі М.Танка, патрыятызм, глыбокая сувязь з эстэтычнымі і духоўнымі каштоўнасцямі беларускага народа. Сінтэз публіцыстычнага і лірычнага, гераічнага і рамантычнага пачатка ў яго творах. Філасофскае асэнсаванне паэтам праблем этыкі. Мастацкія пошукі і адкрыцці паэта ў ліра-эпасе. Адметнасць лірыкі кахання М. Танка. М.Танк як майстар верлібру. Іншакультурныя элементы ў паэзіі М. Танка. Творчасць М. Танка ў навуковым асэнсаванні беларускіх літаратуразнаўцаў.

Жыццё і творчасць Петруся Броўкі. Асоба, лёс. Адметнасць паэзіі П. Броўкі, суадносіны ў ёй грамадзянскага і эстэтычнага, выяўленне аўтарскай пазіцыі. Мастацкае абнаўленне творчасці П. Броўкi канца 30-х — пачатку 40-х, зварот да асноватворных традыцый нацыянальнай класікі. Тыпалогія стылю (П. Броўка і Я. Колас). Патрыятычны, вызваленчы пафас лірычных і публiцыстычных твораў часу Вялікай Айчыннай вайны. Трагізм балад П. Броўкі, іх мастацкія асаблівасці. Паэма-кантата “Беларусь”, яе вобразы і пафас. Ідэйна-тэматычнае і жанрава-стылёвае, ўзбагачэнне творчасці П. Броўкi ў 50—60-я гг. Узмацненне сацыяльна-маральнай крытычнасці думкі, паглыбленне гуманiстычнага пафасу, прачуласць інтанацый, тонкі лірызм у выяўленні настрояў i перажыванняў. Майстэрства вобраза творчасці і паэтычнага гукапісу. Паэма-рэквіем “Голас сэрца”: сімвалічная абагульненасць вобраза маці, антываенная накіраванасць твора.

Жыццё і творчасць Аркадзя Куляшова. Асаблівасці станаўлення творчай індывідуальнасці А. Куляшова. Касмічныя матывы ў яго паэзіі. Пошук сродкаў эпічнасці ў паэмах 30-х гг. Поспех нізкі вершаў “Юнацкі свет”. Зварот да народнай песні, і да вопыту рускай класічнай літаратуры. Арыентацыя паэзіі А. Куляшова на высока адухоўленае жыццё. Драматызм паэмы “Хлопцы апошняй вайны”. Праблема абавязку ў ваеннай лірыцы. Наватарства ў распрацоўцы жанру балады. Паэтычны эпас аб Вялікай Айчыннай вайне — паэма “Сцяг брыгады”. Поліфанізм гэтага твора, асаблівасці рытмікі, прасодыі, наватарства ў сюжэце, кампазіцыі, у мастацкіх сродках. Умоўна-казачны свет паэмы “Прыгоды цымбал”. Канцэптуальная навізна “Новай кнігі”, маштабнасць і філасафізм. Вечныя каштоўнасці ў творах паэта. Разгорнутая метафарычнасць з’яў, навізна прыёмаў. Адметнасць куляшоўскага стылю, інтэлектуалізм. Перакладчыцкая дзейнасць А. Куляшова.

Жыццё і творчасць Янкі Брыля. Асаблівасці лёсу. Мастацкае адлюстраванне заходнебеларускай рэчаіснасці ў ранніх творах пісьменніка. Псіхалагічная грунтоўнасць характараў і спецыфіка лірызму ў апавяданнях Я. Брыля. Аповесці “Сірочы хлеб”, “У сям’і”: праблематыка, выяўленне аўтарскай пазіцыі. Паказ партызанскай барацьбы, лёсу народа ва ўмовах гітлераўскай акупацыі. Маральна-этычная змястоўнасць твораў пра вайну, іх гуманістычны пафас. Майстэрства Брыля-апавядальніка. Аповесць “У Забалоцці днее” ў кантэксце беларускай прозы канца 40-х — пачатку 50-х гг. Спалучэнне публіцыстычнага і лірычнага пачаткаў у аповесці “На Быстранцы”. Раман “Птушкі і гнёзды”, яго творчая гісторыя і аўтабіяграфічнасць, індывідуалізацыя характараў. Прыёмы тыпізацыі і карнавалізацыі, сродкі стварэння камізму ў аповесці “Ніжнія Байдуны”. Агульначалавечая, філасофская праблематыка ў аповесці “Золак, убачаны здалёк”. Лірычная мініяцюра ў творчасці Я. Брыля. Тэматычная шматграннасць лірычных запісаў і мініяцюр.

Жыццё і творчасць Пімена Панчанкі. Асоба П. Панчанкі як паэта-грамадзяніна, выразніка дум і спадзяванняў беларускага народа. Каханне, радзiма, прырода, праца ў раскрыцці паэта ў творах даваеннага часу. Традыцыя аптымiстычнага светаадлюстравання і паэзія П. Панчанкi. Удзел П. Панчанкi ў Вялікай Айчыннай вайне. Гераічнае і трагічнае ў яго ваеннай лірыцы. Адметнасць вершаванага цыкла “Iранскi дзённiк”. Паэтызацыя радзімы, роднай прыроды, услаўленне вечных каштоўнасцей у чалавечым жыцці. Паэзiя П. Панчанкi як “споведзь веку, прапушчаная праз уласнае сэрца”. Спалучанасць у творах паэта асабiстага i грамадскага. Сцвярджэнне ідэалаў праўды, справядлівасці, гуманiзму. Грамадзянская наступальнасць і сатырычная скіраванасць яго паэзіі. Выкрыццё негатыўных з’яў жыцця. Асэнсаванне паэтам ваеннага мінулага. Выяўленне пачуцця любові да роднай мовы, сыноўняя трывога за яе лёс. Экзістэнцыйныя матывы ў яго паэзіі. Спавядальнасць інтанацый, тонкасць эстэтычных уражанняў у пейзажнай i інтымнай лiрыцы. П. Панчанка як майстар паэтычнага вобраза, адметнасць яго стылю.

Жыццё і творчасць Івана Мележа. Лёс пісьменніка і лёс народа. Ваенныя дзённікі пісьменніка. Асаблівасці паказу чалавека на вайне ў апавяданнях І. Мележа. Псіхалагізм яго аповесцяў. Раман “Мінскі напрамак”: адметнасць эпічнай формы, сюжэт, кампазіцыя. П’есы І. Мележа ў кантэксце тагачаснай драматургіі. “Палеская хроніка”: творчая гісторыя, прататыпы, аўтабіяграфічнасць. Паказ народнага жыцця і побыту, паэтызацыя роднага Палесся, прыроды, выяўленне характараў і нацыянальнай ментальнасці. Праблема зямлі ў асэнсаванні пісьменніка. Усведамленне пісьменнікам драматызму часу і лёсу сялянства. Драма Васіля і Ганны. Майстэрства Мележа-псіхолага. Адметнасць мовы персанажаў, аўтарскага стылю. Функцыі пейзажу ў творы. Значэнне І. Мележа ў развіцці нацыянальнай прозы.

Жыццё і творчасць Андрэя Макаёнка. А. Макаёнак як класік беларускай драматургіі. Першыя спробы ў драматургічным жанры, вострая надзённасць, камедыйна-сатырычныя асаблівасці п’ес пачатку 50-х гг. П’еса “Выбачайце, калі ласка!” як дасягненне А. Макаёнка ў жанры сатырычнай камедыі, яе надзённасць і праблемнасць. “Каб людзі не журыліся”: сцэнічны лёс камедыі., канфлікт твора. Асэнсаванне праблем савецкай рэчаіснасці пачатку 60-х гг. у п’есе “Лявоніха на арбіце”. Майстэрства А. Макаёнка ў гэтай п’есе: формы камічнага, сюжэтныя перыпетыі, моўныя характарыстыкі персанажаў. Творчыя пошукі А. Макаёнка ў канцы 60-х — 70-я гг. Сінтэтычны жанр п’есы “Зацюканы апостал”, сімвалічнасць створаных у ёй вобразаў. Наватарства трагікамедыі “Трыбунал”. Сацыяльна-філасофскі і этычны пошук А. Макаёнка ў камедыях “Таблетку пад язык”, “Пагарэльцы”, “Верачка”, іх жанравая адметнасць. Зварот аўтара да галоўных маральных каштоўнасцей народа, сцвярджэнне чалавечнасці і дабрыні, асуджэнне бездухоўнасці. Філасофскі роздум драматурга пра шляхі развіцця цывілізацыі і чалавека на Зямлі ў п’есе “Дыхайце эканомна”.

Жыццё і творчасць Івана Шамякіна. Лёс пісьменніка і грамадскага дзеяча. Палессе ў жыцці і творчасці І. Шамякіна. Адметнасць аўтарскай канцэпцыі чалавека на вайне ў аповесці “Помста”. Раман І. Шамякіна “Глыбокая плынь”: эпічны паказ народнага подзвіга ў гады Вялікай Айчыннай вайны, суровых выпрабаванняў ваеннага часу. Мадэляванне мастацкай прасторы ў гэтым рамане, сюжэтны дынамізм, займальнасць, выкарыстанне пісьменнікам прыгодніцка-дэтэктыўных прыёмаў. Наватарства рамана “Крыніцы”. Увасабленне сацыяльных тыпаў. Сюжэтна-кампазіцыйная пабудова і стылёвыя асаблівасці пенталогіі “Трывожнае шчасце”. Эстэтычная змястоўнасць і своеасаблівасць апавяданняў пісьменніка, прыёмы стварэння характараў. Жаночыя вобразы ў прозе І. Шамякіна. Сацыяльна-этычная сутнасць канфлікту ў рамане “Сэрца на далоні”, адметнасць сюжэта твора. Асаблівасці паэтыкі рамана “Снежныя зімы”. Тэматычна-праблемная навізна рамана “Атланты і карыятыды”. Філасафічнасць зместу гэтага твора. Катэгорыя памяці, праблема злачынства і даравання ў рамане “Вазьму твой боль”. Праўда пра Чарнобыль і наступствы трагедыі ў рамане “Злая зорка”, яго публіцыстычнасць, сімвалічнасць назвы. Адлюстраванне разнастайных бакоў сучаснага жыцця і маральна-этычная праблематыка ў аповесцях з кніг “Сатанінскі тур”, “Палеская мадонна”, “Пошукі прытулку”. Гуманістычная пазіцыя аўтара. Уменне праз вобраз канкрэтнага чалавека, лёс сям’і раскрыць значныя праблемы жыцця і часу. Герой і антыгерой у мастацкім свеце пісьменніка. Рэалізм як вызначальны творчы метад І. Шамякіна. Інтэртэкстуальнасць твораў пра сучаснасць.

Жыццё і творчасць Васіля Быкава. Лёс пісьменніка. Пошукі В. Быкавым свайго месца ў літаратуры, яго творчы метад. Чалавек і абставіны, выпадак, лёс у апавяданнях В. Быкава. Час і прастора ў быкаўскіх аповесцях. Канцэпцыя ваеннай рэчаіснасці, “акопная праўда” пісьменніка. Экзістэнцыяльная праблема выбару ў экстрэмальнай сітуацыі, выяўленне маральнай сутнасці персанажаў. “Партызанскі цыкл” аповесцей В. Быкава. Увасабленне евангельскага сюжэта пра Хрыста і Іуду ў аповесці “Сотнікаў”. Раскрыццё складанасці і супярэчлівасці псіхалогіі чалавека, асуджанага на смерць. Аповесць “Знак бяды” як значная мастацкая з’ява. Духоўны подзвіг чалавека на вайне. Сімволіка і прытчавасць у аповесцях. Гуманістычны пафас творчасці пісьменніка. Філасофская глыбіня аўтарскай думкі. Мова быкаўскіх твораў. Значэнне В. Быкава ў развіцці беларускай і еўрапейскай прозы. Асэнсаванне творчасці пісьменніка ў савецкім і сучасным літаратуразнаўстве.

Жыццё і творчасць Івана Навуменкі. Асоба пісьменніка і вучонага. Юнацкі свет у ранніх творах. Выяўленне ўзроставай псіхалогіі ў апавяданнях і аповесцях. Эпічнасць мыслення І. Навуменкі ў раманнай трылогіі “Сасна пры дарозе”, “Вецер у соснах”, “Сорак трэці”: псіхалагічнае майстэрства, праблема выбару; празаізацыя побыту і адначасова — гераізацыя дзеянняў персанажаў; сімвалы і мастацкія дэталі; асаблівасці кампазіцыі. Раман “Смутак белых начэй” як своеасаблівы працяг трылогіі, адметнасць яго хранатапічнай мадэлі. Драматызм кахання, чалавечых узаемаадносін у навелах і аповесцях І. Навуменкі “Інтэрнат на Нямізе”, “Развітанне ў Кавальцах”, “Замяць жаўталісця” і інш. Індывідуаль стылю пісьменніка. Гумар у яго творах. Багацце пейзажаў, лірычных адступленняў, маналогаў, мастацкіх дэталяў (сімвалічнай, бытавой, пейзажнай, партрэтнай). Традыцыі Я. Коласа ў творах І. Навуменкі канца ХХ — пачатку ХХІ ст. Узаемадачыненні дзіцяці і яго роду, дзіцяці і грамадства, дзіцяці і прыроды ў аўтабіяграфічнай трылогіі “Дзяцінства; Падлетак; Юнацтва”. Літаратуразнаўчыя і крытычныя працы пісьменніка.

Жыццё і творчасць Уладзіміра Караткевіча. Шматграннасць таленту У. Караткевіча. Наватарскі характар яго творчасці. Жанрава-стылёвая разнастайнасць паэзіі У. Караткевіча. Спецыфіка гістарызму ў яго прозе: спалучэнне легендарна-фальклорнага, гістарычнага і міфалагічнага. Стыль апавяданняў “Сіняя-сіняя”, “Блакіт і золата дня” і інш. Рамантычная паэтыка ў аповесцях “Сівая легенда”, “Ладдзя Роспачы” і інш. Выяўленне маральна-духоўнай сутнасці герояў. Асэнсаванне пісьменнікам важных нацыянальных і агульначалавечых праблем. Майстэрства сюжэтабудавання ў аповесці “Дзікае паляванне караля Стаха”. Інтэрпрэтацыя біблейскіх матываў у рамане “Хрыстос прызямліўся ў Гародні” і сусветная літаратурная традыцыя. Раман “Каласы пад сярпом тваім”: творчая гісторыя, шматпланавасць, паэтыка. Стылёвая адметнасць аповесці “Чазенія”. Маральна-этычны змест рамана “Чорны замак Альшанскі”, асаблівасці яго сюжэтна-кампазіцыйнай пабудовы. Драматургія, публіцыстыка і літаратурная крытыка У. Караткевіча. Патрыятычны пафас яго творчасці. Асоба і творчасць У. Караткевіча ў еўрапейскім  літаратурным кантэксце.

Жыццё і творчасць Ніла Гілевіча. Шматграннасць творчай асобы. Ваеннае мінулае ў кнігах лірыкі і паэмах Н. Гілевіча. Выкрыццё злачынстваў фашызму супраць дзяцінства і чалавечнасці. Асноўныя лірычныя сюжэты, матывы і вобразы ў зборніках другой паловы 50-х — 60-х гг. Кампазіцыйная і стылёвая адметнасць вянка санетаў “Нарач”. Асаблівасці ідэйна-творчай эвалюцыі паэта ў 70—90-я гг. Увасабленне архетыпаў, народнай сімволікі, нацыянальнага вобраза свету, важных ментальных сэнсаў і паняццяў у яго паэзіі. Шырыня тэматычнага і рытміка-інтанацыйнага дыяпазону творчасці. Раман у вершах “Родныя дзеці”: жанравая адметнасць, сюжэт і кампазіцыя, канфлікт, сістэма вобразаў, праблематыка. Сатырычныя і гумарыстычныя творы паэта.

Жыццё і творчасць Івана Чыгрынава. Жанравая адметнасць апавяданняў І. Чыгрынава. Пенталогія пра вайну: асаблівасці мастацкага хранатопу. Паказ трагічных падзей, партызанскай вайны, раскрыццё ўнутранага свету чалавека ў складаных умовах ваеннага часу. Палярызацыя вобразаў Дзяніса Зазыбы і Радзівона Чубара, мастацкія сродкі стварэння гэтых характараў. Выяўленне народнай маралі і філасофіі, традыцый і побыту беларусаў. Калізіі ваеннага часу і праблемы выбару, віны і адказнасці. Вобразы калабарантаў. Праблема гуманізму ў творы. І. Чыгрынаў як майстар гістарычнай драмы. Мастацкае пераасэнсаванне мінулага, вобразы і канфлікты ў яго п’есах.

Жыццё і творчасць Івана Пташнікава. Значэнне “малой радзімы” і асабістага жыццёвага вопыту ў творчасці пісьменніка. Сацыяльны характар канфліктаў у ранняй творчасці. Супрацьпастаўлення трагізму вайны і радасці мірнага існавання ў аповесці “Лонва”. Успамін аўтара пра ваеннае дзяцінства ў аповесці “Тартак”: драматызм сюжэта аповесці, роля карцін прыроды. Малюнкава-аналітычны стыль І. Пташнікава. Знешняя малападзейнасць і ўнутраны драматызм у рамане “Мсціжы”, аповесці “Найдорф”. Супярэчнасці часу ў рамане “Алімпіяда”. Прыродны і сацыяльны дэтэрмінізм характараў у творах І. Пташнікава. Апавяданне “Львы” – яркае адлюстраванне наступстваў чарнобыльскай катастрофы. Жанравая разнастайнасць твораў 90-х гадоў: “Ірга каласістая”, “Францужанкі”,  Тры пуды жыта”, “Пагоня”. Трагізм сюжэтаў, узнаўленне драматычных старонак гісторыі. Узмацненне момантаў дынамізму ў творах. Асаблівасці мовы аўтара. Значэнне творчасці І. Пташнікава ў гісторыі беларускай літаратуры: паглыбленне традыцый народнасці, рэалізму і псіхалагізму, узбагачэнне вобразных магчымасцей беларускай мовы¸ пошук у галіне сюжэтабудавання.

Жыццё і творчасць Рыгора Барадуліна. Вайна ў лёсе і творчасці паэта. Ідэйна-мастацкая эвалюцыя паэта ў другой палове 50-х — 60-я гг. і наступныя дзесяцігоддзі. Абнаўленне Р. Барадуліным форм і прыёмаў версіфікацыі, паглыбленне лірыка-інтымнага і філасофскага зместу  беларускай паэзіі. Самабытнасць яго стылю і мовы. Вобразны свет і майстэрства гэтага паэта. Родны куток у лірыцы Р. Барадуліна. Вобраз маці ў яго творчасці як духоўны цэнтр нацыянальнага свету. Арыентацыя паэта на гуманістычныя ідэалы. Народная спадчына і культура беларускага краю ў паэтычным успрыманні Р. Барадуліна.

: sites -> default -> files -> aspirant
files -> 1 Перыядызацыя гісторыі Гісторыя
files -> Закон рэспублікі беларусь 3 ліпеня 2008 г. №420-з аб Правілах беларускай арфаграфіі І пунктуацыі Прыняты Палатай прадстаўнікоў 24 чэрвеня 2008 года Адобраны Саветам Рэспублікі 28 чэрвеня 2008 года
files -> 1. Засяленне беларускіх зямель. Характарыстыка даіндаеўрапейскага перыяду этнічнай гісторыі Беларусі
files -> Арганізацыя дзейнасці Лятучага ўніверсітэта як рэалізацыя місіі
files -> Пытанні да экзамену па гісторыі Беларусі
files -> Установа адукацыі «Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна»
files -> Гарадская палітыка ў беларусі: case-study рэканструкцыі гістарычнага цэнтра гродна
files -> Удой на карову (кг) Сярэднясутачнае прыбаўленне ў вазе (гр.)
aspirant -> отечественная история
aspirant -> белорусский язык


1   2   3   4


База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка