Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы І літаратуры філіял «Інстытут мовы І літаратуры імя Якуба Коласа І Янкі Купалы»


АТШУЛІВА́ЦЬ незак. Абшаляваць. Труху [старую хату] атшулівалі ды і сядзі́м. Багданава. АТЫМА́ЦЬ



старонка9/51
Дата канвертавання15.05.2016
Памер6.25 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   51

АТШУЛІВА́ЦЬ незак. Абшаляваць. Труху [старую хату] атшулівалі ды і сядзі́м. Багданава.

АТЫМА́ЦЬ незак. Адлучаць, адымаць цяля ад каровы. Атымаеш [цяля] і поіш яго. Багданава.

АТЫСЦІ́ зак. Адысці, перастаць адчуваць недамаганне. Паліжала трошку і атышла маладзі́ца. Багданава, Гарадзец, Каралевічы.

АЎДАКЕ́Я, ЕЎДАКЕ́Я ж. Аўдакея; прысвятак у народным календары. Чатырнаццатага марта – Аўдакеі, свята. Гарадзец, Запруддзе. Еўдакея – вясноўскіе празнікі. Партызаны.

АЎСЯ́НІК м. Блін з аўсянай мукі. Аўсянікі ўкусныя цёплыя, а як закалянеюць – крохкія. Багданава.

АЎСЯ́НКА ж. 1. Аўсянка, крупы з аўса. Крупа з аўса – аўсянка. Багданава, Мянюцева. 2. Аўсянка, каша з аўса. Аўсянку вараць. Багданава. 3. Сорт грушы. Аўсянкі – грушы, яны растуць, як дзі́чкі, круглінькія. Пожанькі.

АЎСЯ́ННЕ, УСЯ́ННЕ н. Аўсянішча; поле пасля ўборкі аўса. Па аўсянню картошка лепша. Галашчакіна. Каровы нъ ўсянні ходзюць. Жохава.

АЎСЯ́НЫ прым. Аўсяны. Аўсяная салома – сама лучшая для ската. Жохава, Гарадзец, Каралі, Міцюкова, Серкуці.

АЎТО́БУС, АНТО́БАС м. Аўтобус. Баравікі. Антобасы пашлі́ хадзі́ць. Запруддзе, Неўгадава.

АЎТО́БУСНІК м. Кіроўца аўтобуса. То аўтобусніка німа, то аўтобус спорчаны – ня едзіць аўтобус. Баравікі.

АЎТО́РАК м. Аўторак. Каралі.

АЎЦА́ ж. Авечка. Пасвіў пастух авец. Міцюкова, Неўгадава.

Маладзец срадзі авец, а срадзі малайца – і сам аўца. Каралевічы.



АЎЧА́Р м. Аўчар, авечы пастух. Быў аўчар, як што, дык вып’е. Міцюкова.

АЎЧА́РНІК м. Аўчарня. А дзе авечкі – аўчарнікі, гэта аддзельна для вечак. Заазер’е. Аўчарнік для авец. Нямойта.

АЎЧЫ́НА ж. Аўчына. Кажух з аўчыны быў. Гарадзец, Буй, Жохава.

АЎЧЫ́НКА ж. Тое ж. Аўчынкі чарняць краскуй. Неўгадава, Алексінічы, Буй, Гарадзец.

АЎЧЫ́ННІК м. Аўчыннік, гарбар. Аўчыннік аўчыны вырыбатваў. Сукрэмна, Парэчча.

АФА́РМЛІВАЦЬ незак. Афармляць. Я пашоў дакументы афармлівъць. Багданава, Запруддзе.

АХ выкл. Ах. Ах, бесінька мой! Карпавічы.

АХА́ПАК, ХА́ПАК м. Ахапак, абярэмак. Ахапак сена занёс і даў карове. Багданава. Нъ Къляды гадаюць: дровы ў хату нясуць ахапък, шчытаюць. Гарадзец, Каралевічы, Нямойта, Серкуці. Нарвала хапък свінтыянкі. Заазер’е.

АХА́ПКАМ прысл. 1. Похапкам. Ахапкам схопіць хлеп. Партызаны. 2. У вялікай колькасці. Тая бульба больша, і цвяты ахапкам. Вялікі Азярэцк.

АХАЛАДЖА́ЦЬ незак. Ахалоджваць. Мълако ахълъджалі летъм. Нямойта.

АХВАТНЕ́Й прысл. Ахвотней. Усё ахватней рабі́ць. Фасаўшчына.

АХВО́ТА ж. Ахвота. Дужа ахвоту на ўсё імела. Нямойта, Багданава. Са хвоты з’еў бы і валуй. Дольдзева.

АХВЯ́РА ж. Ахвяра. Ён ахвяра яе – тэй бабы, што яго аблапошыла. Сянно, Нямойта.

АХВІРАВА́ННЕ н. Ахвяраванне. Ахвіраванне – ахвяруеш нешта, нада ў цэркву несці. Міцюкова, Каралевічы.

АХІ́РА выкл. Засцерагальны выгук, якім адганялі нячыстую сілу, выганялі немач з чалавека (?). Ахі́ра ў поля, ахі́ра ў лес! – і сцібалі чъловека, каб здаровы быў. Савічы.

АХЛАДЗІ́ЦЦА зак. Астынуць. Ахладзі́цца солад еты. Дольдзева.

АХЛО́ПАК м. Невялікая колькасць чаго-н. Астаўся маленькі ахлопак, нада дапрасці, каб на празнікі не аставаўся. Багданава.

АХЛЯ́ПШЫ прым. Перахлябісты; з упалымі бакамі (пра карову). Карова тошчая, ідзе с поля – ахляпшыя бакі́, не пад’еўшая. Рассвет. Ахляпшыя бакі́ ў каровы. Фасаўшчына.

А́ХНУЦЬ зак. эмац.-ацэн. Выпіць. А́хнула віна – сі́льнае даўленне пъднялося. Жохава.

АХО́ТА ж. Паляванне. Бывала, пан прыхадзі́ў к майму бацьку, зваў на хоту хадзі́ць. Заазер’е, Сянно, Дуброўкі.

АХО́ТА, ВАХО́ТА ж. ◊ ПРЫЙСЦІ́ Ў АХО́ТУ (У ВАХО́ТУ). Бегаць; знаходзіцца ў стане цечкі (пра карову). Карова прыйшла ў ахоту, нада спускаць быка. Карова прыйшла ў вахоту. Нямойта, Парэчча. ◊ У ВАХО́ЦЕ. Тое ж. Карова ў вахоце – трэбуець букоў. Гарадзец.

АХО́ТНА прысл. З ахвотай. Ахотна шлі це людзі, у каторых мала было зямлі́ [у калгас]. Нямойта.

АХО́ТНІСКІ прым. Паляўнічы. Было ружжо ахотніскае, ён і стрэліў. Багданава.

АХО́ХМЫ мн. Здаровыя мужчыны. Нашлі́ся ахохмы, возьмуць за рукі, за ногі і швырнуць мальца. Нямойта.

АХУ́ТАЦЬ зак. Ахутаць. Ахутала смугой. Фасаўшчына.

АЦЕ́СЛІВА прысл. перан. Гразка. Многа мъкраты было, ацесліва. Каралевічы.

АЦЕ́СЛІВЫ прым. Ацеслівы. Ацеслівы хлеп прысеў к скарынцы. Ацеслівы хлеп – недаквашаны. Міцюкова. А калі́ й ні ўдаваўся хлеб, ацеслівы, то ні пячэцца, то ўспыхніць, то гарыць. Серкуці, Багданава, Гарадзец, Каралевічы, Сукрэмна, Фасаўшчына, Дуброўкі, Неўгадава.

АЦЁК м. Ацёк, пухліна. Ацёкі ў мяне нъ наъгах. Нямойта.

АЦЁЧКА ж. Тое ж. Ацёчка ў свінні́ была – здохла. Багданава.

АЦІ́СНУЦЬ зак. Заглушыць. Цімафеяўку аці́снула трава макрыца. Савінічы.

АЦІ́ХНУЦЬ зак. Аціхнуць. Дней пяць шукалі къня, як аці́хла, ён павёў крадзінъга къня. Самсоны, Міцюкова.

АЦІША́ЦЦА зак. Ацішыць, спыніцца. Дам папі́ць малі́нніку зъпаранага – кашъль аці́шыцца. Запруддзе.

АЦЦВЯЦІ́ЦЬ зак. Абясколерыць (?). Ішла бульба зялёная, харошая, прайшоў дошч, аццвяці́ў усю бульбу, уся збялела. Запруддзе.

АЦЯЛІ́ЦЦА зак. Ацяліцца. Ацялі́лася і цялёнка не прымаіць. Жохава.

АЦЯПЛІ́ЦЬ зак. Уцяпліць. Каля дому нада здзелъць зъваліну, ацяплі́ць на зі́му хату. Вялікі Азярэцк.

АЧАРНІ́ЦЬ зак. Ачарніць, пафарбаваць у чорны колер. Вытку палатна, ачарню і пашыю сак. Буй, Цясішча.

АЧА́ХНУЦЬ зак. Ачахнуць. Кіпяток ачахніць. Фасаўшчына.

АЧКІ́ толькі мн. Акуляры. Ачкоў табе ні нада. Багданава, Міцюкова.

АЧМУ́РА ж. Атрута. Нейкай ачмуры дала, і ён памёр. Запруддзе.

АЧУНЕ́ЦЬ зак. Ачуняць, паздаравець. Дзякуй богу, ачунела троху. Багданава, Каралевічы, Фасаўшчына.

АЧУРА́ЦЦА зак. Адцурацца, адмовіцца. Ачурайся ат хаты, а дом куды? Івоні. Ачуралісі ад гарэлкі, не гонюць. Запруддзе.

АЧУ́РЫЦЦА зак. 1. Ачуняць, паздаравець. Ачурылася, троха адыйшла. Нямойта, Вялікі Азярэцк. 2. Ачомацца, ачухацца. Паліжаў, паліжаў, ачурыўся: нада іці́. Вялікі Азярэцк.

АЧУ́ХАЦЦА зак. Ачомацца, ачухацца. Ачухалася, аддыхнула – сыну пісьмо напісала. Партызаны.

АЧУЧУ́РЫЦЦА зак. Тое ж. Сядзеў ш час, пакуль ачучурыўся. Серкуці.

АЧХНУ́ЦЦА зак. Адумацца. Ачхнуцца, як ні зародзіць. Закур’е.

АЧЫ́СЦІЦЬ зак. Ачысціць. Мой сърай ачысцілі ат навоза. Фасаўшчына.

АЧЫ́ШЧАНЫ дзеепрым. Ачышчаны. Спірт быў ачышчаны. Міцюкова.

АЧЭ́П м. Жалезная пятля ў дзвярах. На ачэп замок адзела. Запруддзе.

АШАКІ́ мн. Высеўкі; адходы пры веянні. Палашачкі былі, трасець на калена, ашакі́ выскакваюць. Манголія.

АШАЛАПУ́ЦІЦЬ зак. Падмануць. Яго ашалапуцілі – ён сашоўся з ёй зноў. Розмыслава, Баравікі.

АШАЛЕ́ЦЬ зак. Ашалець. Галя, ты што ашалела, што ты робіш? Запруддзе, Буй, Партызаны.

АШАРА́ШЧЫЦЬ зак. экспр. Моцна ўдарыць. Бізуном разы чатыры старасту ашарашчыў. Баравікі.

АШКЫ́Р выкл. Выгук, якім падганяюць ці адганяюць авечак. Ашкыр дамой, авечкі! Алексінічы. Ашкыр у поля! Фасаўшчына, Жохава.

АШЛАПНЫ́, ШЛАПНЫ́ прым. 1. ○ АШЛАПНО́Е БЯРНО́ (ШЛАПНО́Е БРАЎНО́). Апошняе бервяно ў пабудове. Паследнія бёрны – ашлапныя бёрны. Міцюкова, Гарадзец, Нямойта. 2. Бервяно пад вокнамі. Шлапноя браўно пад вокнамі. Багданава.

АШПА́РАНЫ дзеепрым. ◊ ЯК АШПА́РАНЫ. Вельмі рэзка, імкліва. Падскакуеш ты як ашпараны. Вялікі Азярэцк.

АШПА́РЫЦЦА зак. Апарыцца. Ашпарацца вадой яшчэ чаго добрага. Нямойта.

АШЧАПІ́ЦЦА зак. Абшчапіць, абняць. Ашчапі́лася за карову, а яны [немцы] пабі́лі, руку рассеклі. Мянюцева, Гарадзец.

АШЧУ́ПАЦЬ зак. перан. Знайсці, выявіць. Паедуць, ашчупаюць такое места і купляюць самагонку. Запруддзе.

АШЧЭ́ПКАМ прысл. Моцна абдымаючы. Як мяне сталі паліцаі забіраць, дзеці за мяне ашчэпкам. Нямойта.

АШЫБІ́ЦЦА зак. Памыліцца. Мінёръм рас ашыбнесся. Багданава. Нъ грібу ні ашыбуся. Пожанькі, Сянно.

АШЭ́ІНА ж. Невялікі луг. Ашэіны такі́я, лушкі́ нібальшыя, вузкія. Баравікі.

АЮ́С выкл. Выгук, якім падганяюць свінней. Аюс – еслі гоніць парсюка. Фасаўшчына. Аюс – на свінней. Жохава.
Б
Б, БА часц. Бы, б. Во, можа б Сашка памох пілі́ць? Гарадок. Е́слі горът блі́жы быў, то сбыў ба яблыкі. Алексінічы. Ён і ня спаў ба, у карты гуляў ба. Ульянавічы.

БА́БА ж. 1. Жанчына. Тады баб многа было, неяк з вайны мушчын мала было. Багданава. На бабі свет стаі́ць. Канева, Кішуроўшчына, Закур’е. 2. Бабка, павітуха. Баба пуп атразала – баба законная яго будзіць. Партызаны. ◊ ЯК СТАРА́Я БА́БА. Пра бязвольнага мужчыну. Распусці́ўся як стърая баба! Багданава. ◊ БА́БУ КРУЦІ́ЦЬ. Спосаб падлёднага лову рыбы. Багданава.

Што балота, то съка, а што баба, то сука. Запруддзе.



БА́БАЧКА ж. Абабак. Грыбы такі́е я сабраў: лісянкі, сураежкі, бабачка дзе-нідзе пръкідаіцца. Бабачкі – грыпкі́ ў нас завуць. Партызаны. Бабачкі па лесу растуць. Каралі, Багданава, Нямойта.

БА́БАЧКА ж. Кутні зуб. Кутнікі заднія – бабачкі. Нямойта.

БА́БАЧКА ж. Бабка; снапы, састаўленыя ў кучку для прасушкі і накрытыя двума распасцёртымі снапамі. У бабачкі стаўлялі снапочкі лёну. Багданава, Розмыслава. Лён у бабачках сохніць. Закур’е.

БА́БАЧКАЙ прысл. ◊ ЗАВЯ́ЗВАЦЬ БА́БАЧКАЙ. Спосаб завязвання хусткі. Бабъчкъй зъвязвалі хустку, нъзат, пъд бъраду. Баравікі.

БАБЁР м. Бабёр. Бабёр, кудлаты, бальшы, дужа пішчэў. Багаданава.

БАБІ́НА ж. зб. Боб. Я і бабі́ну саджу у гародзе. Запруддзе.

БА́БІЦЬ незак. Бабіць, прымаць роды. Гета жанчына маі́х дзяцей бабіла. Нямойта. Я сама бабіла мальчонка тут. Вялікі Азярэцк, Запруддзе, Ракаў Засценак, Фасаўшчына. Чэмер-чэмярыца, / Цібе маць ні радзі́ла, / Матуся ні крысці́ла, / Бабка ні бабіла (з замовы). Багданава.

БА́БКА ж. Бабка; павітуха. Бабка купала, спавівала, на захат сонца ваду лі́ла, пуп атразала. Багданава. К бабцы, каторая гэтых павівала, пъшла я. Галашчакіна, Баравікі.

БА́БКА, БА́ПКА ж. Бабка; сталёвае кавадлачка для кляпання кос. Бабку уваб’еш, касу паложыш і клепіш. Багданава. Кляпаць касу нада на бабцы. Сукрэмна, Гарадзец, Запруддзе, Леснікова, Міцюкова, Фасаўшчына. Бапка завецца такая круглінькая, на ёй касу клеплюць малатком малінькім. Ракаў Засценак.

БА́БКА, БА́ПКА ж. 1. Бабка; страва, прыгатаваная з дранай бульбы. Варуць у нас і бабку з дзёртай бульбы. Гарадок. Бабку дзёртую заправіш салам, у чугунок на под пъставіш. Міцюкова, Леснікі, Леснікова, Серкуці. 2. Від пірага. Спячэш бапку: дражджэй туды, бялкі́, муку, сахару, маргарыну – а тады месіцца. Манголія. Здобнъя цеста луччы – такея пірагі́ бапкі звалі. Серкуці.

БАБО́ВІШЧА н. Бабовішча; поле пасля ўборкі бобу. Боп сажнеш у снапы, а бабовішча узарэш. Розмыслава. Па бабовішчу сеялі. Неўгадава.

БАБО́ВЫ прым. Бабовы. Бабовыя бліны былі́: яны смашныя, белінькія. Каралевічы.

БАБО́ЎНІК м. Бабоўнік (расліна). Бабоўнік, як боб, белым ръзаватым цветам цвіці́ць. Каралі. Бабоўнік быў – свіней кармі́ць, салоткі, укусны, расцець на балотах с вадой. Багданава, Гарадзец, Леснікова, Закур’е.

БАБРЫ́ХА ж. Бабрыха. Бабрыха плаваіць па возеры. Багданава.

БА́БСКІ прым. Жаночы. Бабскъя дрэннъя жысь, хоць жывая у гроб лажысь. Каралевічы.

БАБУ́ЛЯ ж. 1. Бабуля; маці бацькі або маці. Бабуля, мъя галупка! Міцюкова. Бабуля, кап дзядуля быў жывы, была п і карова. Багданава, Мянюцева. БАБУ́ЛЬКА памянш. Во, бабулька, я да вас прыехала. Партызаны. 2. Бабка, павітуха. Рас прымала роды – бабуля. Міцюкова.

БАБУ́Х выкл. Бабухнуцца, упасці. Дым пайшоў с трубы – я і гатова, нъга зъмярцвела, я – бабух без памяці. Нямойта.

БА́БУШКА ж. Бабка, павітуха. Хрэсьбіны спраўляюць, бабушак у начоўках возяць. Міцюкова. Бабушка прынімала роды. Заазер’е.

БАБЫ́ЛЬ м. 1. Бабыль; чалавек, які не мае ніякай гаспадаркі. Жывець бабылём: у яго нічога німа – ні каровы, ні курэй. Манголія. 2. Селянін, які не мае каня. Калі́ хъзяін ня імеіць къня, гэта ужо бабыль. Ульянавічы. 3. Чалавек, які мае невялікую гаспадарку. Асталісь бабылямі: нічога не імеем, толькі кот, сабака, куры. Ульянавічы, Багданава.

БАБЫ́ЛЬСТВА н. Жабрацтва. Прыюту ні было, кап я луччы пашла ў бабыльства. Багданава.

БАВЭ́ЛНА ж. зб. Баваўняныя ніткі. Бавэлна – ні́ткі такі́я былі́. Фасаўшчына.

БАГАМАЛЕ́ННЫ прым. Набожны. Там і січас багамаленныя жывуць. Каралевічы.

БАГА́ТА прысл. 1. Шмат, многа. Лесу было бъгата. Гарадзец. 2. Багата, заможна. Цяпер людзі жывуць багата, з грашмі́. Багданава. Жылі́ бедна, а было весела; а ціпер жывём бъгата, ды скушна. Кавалі. ◊ БАГА́ТА Ў ХА́ТУ! Пажаданне багацця. Гарадок.

БАГА́ТЫ прым. 1. Багаты, заможны. Багаты жані́х быў, і бацькі́ былі́ проці, каб браў бедную. Заазер’е. Бедны паследнім падзеліцца, а багаты ні дась і прагоніць. Багданава. 2. Багаты, ураджайны. У Замъчку лясы ня дужа багаты нъ грыбы. Партызаны, Жохава, Запруддзе, Леснікова, Нямойта, Пожанькі, Серкуці.

БАГАТЫ́Р м. Багатыр, багач. Толькі бъгътыры сеілі муку на сі́та. Заазер’е. У каго валока была, зваўся багатыр. Нямойта, Самсоны.

БАГАТЫ́РСКІ прым. Які належыць багатаму чалавеку. Кожаныя лапці – гэта ужо бъгатырскія. Баравікі.

БАГА́ЦТВА, БАГА́СТВА н. Багацце, маёмасць. Дождж на багацтва ідзець, як свадзьба (прыкмета). Партызаны. Кубіл старадаўні быў, усе багаства ў ім. Марозаўка.

БАГА́ЦЦЕ н. Тое ж. Багацце такое – як будзем мы здаровы, так і багацце будзіць. Цясішча. А ў таго пана ніякага багацця ні было. Самсоны, Запруддзе, Леснікова.

БАГА́Ч м. Багач; старадаўняе земляробчае свята, якое спраўлялі пасля заканчэння жніва. □ Прыйшоў Багач – бяры рагач, бяры сейку – сей памаленьку. Жохава.

БАГА́Ш м. Багаж; запакаваныя для перавозкі рэчы. Я прыяжджаю, а багаш услед за мной прыйшоў. Заазер’е.

БА́ГНА ж. Багна; топкае месца. Ускочыла ў ваду, а там багна. Закур’е. На балоце багна была. Вялікі Азярэцк.

БАГО́Р м. Бугор, узгорак. Нъ багрэ становюць стох. Леснікова, Багданава.

БАГО́Р м. Багор; доўгі шэст з металічным вастрыём і крукам на канцы. Мушчыны прыбеглі з бъграмі, ръзълъмалі, ръзървалі павеці. Міцюкова.

БАГО́ЎКА ж. ○ КАРО́ЎКА-БАГО́ЎКА ж. Божая кароўка. Кароўка-багоўка, ці будзе заўтра паготка? Калі́ будзіць – ляці́, а не будзіць – за печкай сядзі́. Багданава. Кароўка-багоўка, як пагода – ляці́, а як дошч – сядзі́ (прыгаворка). Вялікі Азярэцк. Кароўка-багоўка, ляці́ на неба, там твае дзеткі, ідзяць канхветкі: «Усем па адной, а табе ні адной» (прыгаворка). Сукрэмна.

БАГУ́ЛЬНІК м. Багун. Увосень карні́ капаюць багульніку. Партызаны.

БАГУ́Н, БАГА́Н м. Тое ж. Багун ат прастуды, чай заварывала. Рвоты былі́ ад дурні́ц ці ад багану, дык ў каноплі клалісі. Багданава. Баган расцець, і там дурні́цы. Кляпчэва. Баган па балотах расце, смярдзючы дужа. Каралі. Баган у лясу вані́ць: нанюхаешся, то, як п’яны. Каралевічы, Вялікі Азярэцк, Багданава, Запруддзе, Каралі, Нямойта, Партызаны.

БАДА́Й часц. Бадай, няхай. А бадай яго, забылася, як зваць! Багданава. А бъдай ты, хай ба памылі́ўся! Алексінічы, Турава.

БАДА́ЦЦА незак. Бадацца. Казёл бадаецца. Цясішча. Во халера, бъдаіцца! Запруддзе.

БАДЗЯ́ЦЦА незак. Бадзяцца, валачыцца. Бадзяіцца, ходзіць біс толку. Савінічы.

БАЖЫ́ЦЦА незак. Бажыцца, клясціся. Бажылісі, Богам клялі́сі. Нямойта.

БАЗА́Р м. Базар, кірмаш. Бацька запрох къня і паехуў нъ бъзар. Гарадок. Базар пачынаецца у чатыры часы. Багданава. БАЗА́РЧЫК памянш. На базарчыку дарагі́я агурцы. Манголія. ◊ ПО́ЛАЦКІ БАЗА́Р. Беспарадак, вэрхал. Як застаўлю стол пасудай – полацкі базар настаяшчы. Вялікі Азярэцк.

БАЗА́РНІК м. Зборшчык платы за гандлёвае месца на базары. Бъзарнік вясы даець. Сянно.

БА́ЙДАЛА агульн. эмац.-ацэн. Неахайны чалавек (жанчына). Ой, байдала пашла, непрыгожая. Савінічы.

БА́ЙНЯ, БА́НЯ ж. Лазня. Байню здзелуў, што мыцца. Неўгадава. У баню хаджу чэраз нядзелю. Партызаны. Ён баню тапі́ў разы тры на нядзелі. Багданава, Запруддзе, Нямойта, Закур’е. БА́НЬКА памянш. Ёсь і банька, а тапі́ць цяпер ні таплю. Латыгаль. Баньку паставіла і сама ашчакатурыла. Багданава, Буй, Закур’е.

БАКАВЫ́ прым. Бакавы. У пчалы пяць вачэй: цантральныя і бакавыя. Міцюкова.

БАКЦЕ́РЫЯ ж. Бактэрыя. Хто балеіць біркулёзам, настаівыюць мухаморы, п’юць – бакцерыі гі́бнуць. Рассвет.

БАЛАБО́Н м. Балаболка, бразготка, званок. Балабон карові на шыю падвешваюць. Баравікі.

БАЛАГО́ЛІЦЬ незак. Балабоніць, балбатаць. Як ён балаголіць, балбатун называлі. Марозаўка.

БАЛАГО́ЛКА ж. Балаболка, балбатуха. Яна прыйдзіць, натарарахаіць – балаголка. Заазер’е.

БАЛАЗНЯ́ ж. зб. Найгоршае сена. Пад стог клалі сама хужжъя сена, усякыю бълазню. Леснікова.

БАЛАКНО́Т м. Блакнот. Балакнот увесь спі́шуць. Манголія.

БАЛАМУ́ЦІЦЬ незак. Баламуціць; выклікаць неспакой сярод каго-н., выклікаць разлад, неразбярыху. Баламуціць усё бъламут еты. Чуцькі.

БАЛАНДА́ ж. Баланда; рэдкая поліўка. Што ты наварыў баланды? Жохава.

БАЛАЎНЫ́ прым. Балаўны, распешчаны. Ні бълаўны маліц, усё наглідала. Партызаны.

БА́ЛАЎСТВА, БА́ЛАСТВА н. Разбэшчанасць, празмерная свабода. Далі балаўства, цяпер дванаццаць дзяцей – рэдкасць. Карпавічы. Баластва цяпер у маладых! Цясішча.

БАЛАЦІ́НА, БАЛО́ЦІНА ж. Балота, лагчына. Патапенскі мох – балаці́на такая. Гарадзец. Дзе балоціны, то лі́пы во такі́я. Леснікова. БАЛАЦІ́НКА памянш. Бълаці́нка тъкая ё на полі. Гарадзец.

БА́ЛАЦЦА незак. Балавацца, сваволіць. Шалун ён, во які́ разбалаваны шалун, так балаіцца! Міцюкова. Дзеці, ні балуйцеся! Буй, Самсоны, Сянно.

БАЛАЦЯВІ́НА, БАЛАТАВІ́НА ж. Балота, лагчына. Там балацяві́на адна, што трэба разувацца. Закур’е. Балатаві́ны такі́я, што коні ідуць і трасуцца. Гарадзец. БАЛАЦЯВІ́НКА памянш. Там крыні́ца была, пясок і балацяві́нка. Каралі.

БАЛАЦЯ́СТЫ прым. Балоцісты. Скрыпачы каля бълъцястых мест растуць. Сянно.

БАЛБАТА́ЦЬ незак. Балбатаць, клекатаць (пра цецерукоў). У бару цецярук балбочыць. Мянюцева. А ў бару ціцярок балбочыць, / Ён з бору вылятаць ня хочыць (з песні). Багданава.

БАЛБАТУ́Н м. Кулік. Балбатуны на балоце балбочуць вясной. Вялікі Азярэцк.

БАЛБАТУ́Н м. Балбатун, балбатлівы чалавек. Як ён балбочыць, балбатун называлі. Марозаўка.

БАЛВА́Н м. Курган. Балваны там, кажуць французы пъхъваны. Вялікі Азярэцк.

БАЛВА́Н м. Балван, дурань. Балван – дурны чалавек. Запруддзе.

БАЛДАЎНЯ́ ж. эмац.-ацэн. Што-н. недарэчна вялікае. Каб табе нос з балдаўню здзелаўся! Запруддзе.

БАЛЕ́ЗНЯ, БАЛЕ́ЗЬ, БАЛЕ́СЬ ж. 1. Хвароба. Дзівасі́л ат дзвінаццыці балезняў. Кішуроўшчына. Балесь якая – трудна вылячыць. Вялікі Азярэцк. 2. Эпілепсія. Дзеўку балезь б’ець. Чуцькі.

БАЛЕ́ЦЬ незак. 1. Хварэць. Жывець плоха, балеіць, нібарака, нагамі балеіць. Савінічы. Пасці́ не балеў, толькі жаліўся сэрцам. Багданава, Ракаў Засценак. 2. Балець. Рукі і ногі баляць – усё балі́ць. Ракаў Засценак, Багданава, Каралевічы, Леснікова. 3. перан. Перажываць, хвалявацца. Я так балела за етым, каб чыста жалі. Сукрэмна.

Каталог: uploads
uploads -> Конкурс для маладых журналістаў 4 Майстэрня грамадзянскай актыўнасці для моладзі 5
uploads -> Кроніка грамадскага жыцця Гарадзеншчыны ад грамадскага аб’яднання
uploads -> Гданьск пачынаецца ў наваградку пралог як заўсёды, сонца мела
uploads -> Вучэбны матэрыял да ўрока №9 М. М. Брылеўскі
uploads -> Штомесячны агляд эканомікі беларусі
uploads -> Клуб Лакальных Лідэраў 6 Семінар у Вільні для журналістаў 7 конкурс адукацыйных матэрыялаў 8 конкурс
uploads -> Віктар Крэс панятоўскія-крэпышы герба «юноша»: радавод старажытнага
uploads -> 18 кастрычніка 2012 г. 1522 Аб узнагароджанні Ганаровай
uploads -> Клубы і аматарскія аб’яднанні Назва бібліятэкі
uploads -> Клубы і аматарскія аб’яднанні сеткі публічных бібліятэк Стаўбцоўскага раёна


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   51




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2020
звярнуцца да адміністрацыі

войти | регистрация
    Галоўная старонка


загрузить материал