Обры Бёрдслі/ Aubrey Beardsley 1872 – 1898


Пра тое, як дзіўна паводзіў сябе двор Венеры падчас вячэры



старонка2/4
Дата канвертавання15.05.2016
Памер0.53 Mb.
1   2   3   4

Пра тое, як дзіўна паводзіў сябе двор Венеры падчас вячэры
Першапачаткова была забава з пакуначкамі з сюрпрызамі, у якіх была схаваная безліч смешных штучак, пасля ўсе пачалі абмяркоўваць убранне тэрасы – кожны па-свойму тлумачыў завіткі гірляндаў, перапляценні галінак і выгіны лозаў. Лаўры за дасціпнасць і вынаходлівасць атрымаў, як заўсёды, Блыхус – гэтым вечарам ён быў на вышыні як ніколі. Ён нахіліўся над сталом і тлумачыў маладому пажу, Звадыяшу дэ Мартага, што значыць пэўнае спалучэнне ружаў. Паж усміхаўся і муркаў сабе пад нос прыпеў з La petite belette30. Спарыён таксама даваў вельмі вытанчаныя тлумачэнні – яго надзвычай зацікавіла сімволіка размяшчэння кандэлябраў.

Чым даўжэй цягнулася баляванне, тым больш шумнай і разняволенай рабілася размова. Блыхус, Сірыл, Марыска і Катлен пачалі перастрэльвацца жартамі. Абмяркоўваліся блюзнерствы Вішнэ, пярэчанні Бранказа, ранішнія дзівацтвы Сарміна ў садзе сярод лілеяў, сіла састарэлага Тар’ера, прыхільнасць Астарты да Разэолы, неверагодны струк Фелікса, гарачае захапленне Катлена ўлюбёнцам Сульпіліі Пекінэсам, гарачае захапленне Солы самой сабой, непрыстойны ўкус, якім Марыска ўзнагародзіла Хлою, épilatière31 Блыхуса, нядужанне Сірыла, хвароба Б.-У. Гая, сціплыя Марыксавы могілкі, прачулы чацверты ліст Лесбіі і тысячы любоўных дурасцяў, што адбыліся за гэты дзень.

Галасы, спачатку рэзкія, пранізлівыя і гучныя, паступова рабіліся невыразнымі і неразборлівымі. Незразумелыя сказы дапаўняліся яшчэ больш незразумелымі жэстамі, а за адным сталом Скабіюс мог гаварыць толькі з дапамогай свае сурвэткі – як сэр Джолі Джамбл у першай частцы “Лёсу салдата” Отвэя32. Васіліса й Лісістрата спрабавалі назваць адна адну па імені, і гэтыя спробы абудзілі ў іх узаемную пяшчоту, а трагік Тала, апрануты ў шырокія пурпуровыя строі, з плюмажам на галаве і ў катурнах, падняўся і, хістаючыся, пачаў дэкламаваць адну са сваіх любімых роляў. Далей за першы радок ён не прасунуўся, аднак паўтараў яго зноў і зноў з усё новымі акцэнтамі і інтанацыямі, і супакоіла яго толькі спаржа, якую прынеслі сатыры, апранутыя ў белы муслін.

Клайтар і Садон распачалі бойку за прыўкрасную Пелу і ледзь не перакулілі адзін з кандэлябраў. Сафі вельмі зблізілася з пустой бутэлькай з пад шампанскага і расказвала пра сваю цяжарнасць, скончыўшы гульню ўяўнымі родамі пасярод стала. Бэлямур прыкінуўся сабакам і рачком скакаў ад канапы да канапы, кусаючыся, брэшучы і ўсіх аблізваючы. Мельфон цішком падсыпаў у шклянкі любоўнае зелле. Ювентус і Кулуара цалкам раздзеліся і абмяняліся адзеннем; Спэлта паабяцаў узнагароду таму, хто справіцца хутчэй, і выйграў яе сам! Тангёйзэр, крыху grisé33, ляжаў на падушках і дазваляў Юліі рабіць з ім усё што заўгодна.

Мне вельмі хацелася б расказаць вам пра ўсё, што гэтым часам адбывалася за пятнаццатым сталом – гэта б вас надзвычай павесяліла і дало б цудоўнае ўяўленне пра норавы двара Венеры. Аднак з пэўных прыкрых прычынаў большая частка таго, што было сказана і зроблена падчас гэтай вячэры, павінна застацца незапісаным і нявыказаным.

Венера не пакаштавала амаль ніводнае стравы, бо цалкам была захопленая прыгажосцю Тангёйзэра. Шмат разоў яна схіляла да яго галаву і жарсна цалавала, а яго пругкая і пяшчотная скура, здавалася, была для яе маленькіх вытанчаных зубак найлепшай ежай. Яе верхняя губа дрыжала ад асалоды, адкрываючы дзясны. Са свайго боку, Тангёйзэр быў не менш ласкавы. Яму шалёна падабалася яна ўся і тое, што на ёй было, ён хаваў свой твар у складках і брыжах яе бялізны і ў сваёй нястрымнасці сарваў вялізную колькасць карункаў. Ён называў яе невыноснай і сціскаў у сваіх абдоймах, спрабуючы наталіцца яе вуснамі. Кончыкамі пальцаў ён пяшчотна лашчыў яе павекі, прыбіраў пасмы з яе ілба і рабіў тысячы прыемных рэчаў, наладжваючы яе цела, як скрыпач наладжвае свой інструмент перад тым, як пачаць граць.

Прыяпея сапла, як стары баявы конь, што адчуў пах пораху, і па чарзе казытала Тангёйзэра і Венеру, праводзіла языком уверх і ўніз па іх шыях і адмаўлялася супакоіцца да таго часу, пакуль кавалер не напоўніў яе рота. Клод, скарыстаўшы мажлівасць, залез пад стол і перабраўся на той бок, дзе стаяла канапа каралевы. Не паспела яна і вокам міргнуць, як ён ужо знайшоў крыніцу асалоды aux deux colonnes34. Поспех сябра раззлаваў Клэра, і ён сядзеў змрочны да канца вечара.

Частка 5
Пра балет, які танчылі служкі Венеры
Пасля таго як натоўп лясных стварэнняў, упрыгожаных зялёным лісцем і ўсімі магчымымі вясновымі кветкамі, прынёс плады і свежае віно, у аркестры запаліліся свечкі, і праз імгненне музыкі пачалі шумна займаць свае месцы. Цудоўны Тытурэль дэ Шантэфлёр быў chef dorchestre35, прычым адным з самых падступных. Яго палачка нырцавала ў фразу і здабывала з яе ўсё самае чароўнае і раскошнае – здавалася, ён граў на ўсіх інструментах, а не кіраваў імі. Ён мог нават Скарлаці зрабіць больш вытанчаным36, а Бэтховена – яшчэ дзівоснейшым. Гэта быў зграбны, хударлявы, невысокі чалавек з тоўстымі вуснамі і nez retroussé37, доўгімі чорнымі валасамі і падкручанымі, як у Мальера, вусамі. Пра яго любоўныя густы ніхто ў Венусбергу не мог нічога сказаць. Большасць лічыла яго цнатліўцам, а Катас дала яму мянушку Мармоль.

Гэтым вечарам ён з’явіўся ў прыдворным касцюме з белага ядвабу – касцюм ажно блішчэў узнагародамі. Яго валасы былі завітыя зіхоткімі пасмамі, што спружынілі ад найлягчэйшага руху яго рукі; у вушах дырыжора гайдаліся дыяменты, падораныя Венерай.

Музыкі, як звычайна, былі апранутыя ў свае форменныя касцюмы – чырвоныя камізэлькі і брыджы з залатымі карункамі, белыя панчохі і чырвоныя чаравікі. Акурат для гэтага вечара Тытурэль напісаў на аснове камедыі дэ Бержэрака38 Les Bacchanales de Sporion39, балет, для якога ён не толькі распісаў дзеянні, але і склаў музыку.
І
Заслона паднялася, і ўсе ўбачылі рэдкае прыгажосці сцэну – адасобленую ад усяго свету даліну Аркадыі, вабны куточак Тэмпейскае даліны з цяністымі лясамі і невялічкай рачулкай. Толькі-толькі пачынала днець, і ранішняе сонца, нібы прынц ў “Прыгажуні ў сонным лесе”, абуджала пацалункамі свет. У яго залатых абдоймах ярка заблішчалі начныя расінкі, дрэвы абудзіліся ад змрочных сноў, прачнуліся птушкі, а ўсе кветкі даліны ўзрадаваліся, забыўшы свае страхі перад цемрай.

Раптам пад гукі жалейкі і ражка з лясных нетраў выйшлі сатыры, трымаючы ў руках арэхі, зялёныя галінкі, кветкі і карэнне – усе магчымыя дары лесу, – каб ускласці на ўсталяваны ў сярэдзіне сцэны алтар таямнічага Пана. З узгоркаў пачалі спускацца пастухі і пастушкі са сваімі статкамі, несучы на кіях вянкі. Пасля праз даліну марудна прайшоў стары вясковы святар у белых строях, аточаны хорам прамяністых хлопчыкаў.

Сцэна гэтая была дасканала прадуманая – нельга было ўявіць нічога больш разнастайнага і гарманічнага, чым гэтая аркадская ідылія. Ахвярапрынашэнне было старадаўнім і простым, але дастаткова ўрачыстым, каб даць кардэбалету мажлівасць паказаць сябе ва ўсёй красе. Танец сатыраў публіка шумна ўхваліла, а калі святар узняў руку дзеля бласлаўлення, увесь натоўп вернікаў так адмыслова і элегантна пакінуў сцэну, што ўсе гледачы прызналі гэтую пастаноўку найлепшым стварэннем Тытурэля.

Аднак сцэна не пуставала і хвіліны – амаль адразу на ёй з’явіўся Спарыён у атачэнні бліскучага эскорту дэндзі і шыкоўна апранутых жанчын. Спарыён быў высокі, вытанчаны, распусны юнак, злёгку сутулы, з парывістымі рухамі, авальным безуважным тварам, з аліўкавай скурай, якая моцна абцягвала косці, з цвёрдымі пунсовымі вуснамі, вузкімі японскімі вачыма і цудоўным залацістым toupet40. Плечы яго былі захінутыя ў атласны аранжава-ружовы плашч з высокім каўнерам і доўгімі чорнымі стужкамі, якія ён не завязваў, і таму яны свабодна матляліся па ўсім целе. Кашуля са стракатага мусліну колеру марской хвалі была перацягнутая на таліі пунсовым пасам з фестонамі па краях і спускалася на сцёгны шасцю дзюймамі карункавых фальбонак. Яго свабодныя нагавіцы, усе ў складках і расшытыя збоку залатым, даходзілі да самых лытак, а знізу былі ўпрыгожаныя дзівоснымі карункамі. Панчохі, у якіх кожны палец аддзяляўся ад другога, былі зробленыя з белай лайкавай скуры; на іх былі абутыя лёгкія чырвоныя сандалі. Аднак самымі цудоўнымі здаваліся маленькія рукі Спарыёна, якія амаль немагчыма было заўважыць пад усімі карункамі, – пальцы яго, вузкія на канцах, былі такімі гнуткімі, з маленькімі пазногцікамі, пафарбаванымі ў ружовы колер, далоні былі такімі нястомнымі, лініямі і абрысамі сваімі нагадваючы далоні лорда Фані ў “Каханні, што б там ні было”41, а вонкавы бок кісці, на якім выдзяляліся блакітныя вены, быў зусім безвалосы! У левай руцэ ён трымаў маленькую карункавую насовачку з вышытым гербам.

Што ж да яго сяброў і світы, то яны ўяўлялі сабой шыкоўную і ганарлівую кампанію, аднак каб апісаць усе іх убранні, спатрэбілася б такая колькасць старонак, на якой змясцілася б знакамітая дзесятая частка “Гісторыі бялізны” маркізы Дэ Ла Бок. Увогуле, гэта быў найвыбітнейшы хор.

Спарыён выйшаў наперад і хуткімі жэстамі патлумачыў, што ён і яго сябры стаміліся ад забаваў і абрыдлых асалодаў, якія можа прапанаваць цывілізаваны свет, а таму прыйшлі ў гэтую аркадскую даліну і спадзяюцца атрымаць новыя ўражанні, пазбаўляючы пастушкоў і сатыраў наіўнасці і апойваючы сваёй атрутай лясных істотаў.

Хор выказаў сваю згоду слабымі, але выразнымі рухамі.

Зацікаўленыя, знерваваныя і не жартам спалоханыя з’яўленнем гэтага іншасветнага натоўпу лясныя стварэнні, схаваўшыся за камлямі дрэваў, пачалі крадком разглядаць сваіх вытанчаных гасцей, а адзін-два фаўны і пастушок насмеліліся нават асцярожна выйсці са сваіх схованак. Спарыён, а з ім усе лэдзі і джэнтльмены пачалі найветліва прынаджваць і запрашаць гэтых сціплых істотаў падысці і далучыцца да іх. Жыхары даліны пачалі выходзіць маленькімі групкамі, прывабленыя дзіўным выглядам прышлых, іх парфумай і паводзінамі, а самыя смелыя падышлі зусім блізка, асцярожна кранаючы мяккія тканіны іх строяў. Тады Спарыён і кожны з яго сяброў выбралі сабе сатыра, альбо пастушка, альбо яшчэ якую істоту і пачалі рабіць першыя па нейкага вытанчанага танцу, для якога былі створаныя самыя цудоўныя спалучэнні і напісаная самая чароўная музыка.

Лясны народ вельмі збянтэжыўся, убачыўшы такія стрыманыя і грацыёзныя рухі, і паспрабаваў з усёй сваёй нязграбнасцю іх паўтарыць. Dio mio42, якое непаўторнае відовішча! Чароўны эфект дасягаўся дзякуючы гэтай сумесі лытак у панчохах і валасатых ног, багатых парчовых карсажаў і сціплых блузаў, закручаных прычосак і буйных непрычасаных пасмаў. Калі танец быў скончаны, служкі Спарыёна прынеслі шампанскага, з рознымі піруэтамі грацыёзна разлілі яго па тонкіх келіхах і лёгкімі рухамі паднеслі да вуснаў жыхароў Аркадыі, якія ніколі раней не каштавалі гэтага каралеўскага напою.

..........................................................................................................................


Тут заслона апусцілася з хуткасцю, з якой падае адзенне каханкаў.
ІІ
Не паспелі госці пакаштаваць першыя плады свае выправы, зрываючы іх мяккімі пальцамі самым спакуслівым чынам, даючы задавальненне і вуснам, і языку, і зубам, як пастухі, сатыры і пастушкі пачалі амаль задыхацца ад новай асалоды, якая была занадта раптоўнай для гэтых простых і недасведчаных стварэнняў. Спарыён і рэшта распуснікаў і дамаў дрыжалі ад узбуджэння і сваволілі, нібы маладыя ягняты на росных паплавах. Келіхі з віном зноў і зноў пускаліся па коле, і даліна рабілася шумнай, як святочны кірмаш. Прывабленыя шумам і забавамі, усе чароўныя дзеці, пра якіх я вам расказваў, раптам рынуліся на сцэну і пачалі пляскаць у далоні і бурна рагатаць з усіх тых жарсцяў, непарадкаў і гармідару, пераймаючы нервовыя адрывістыя рухі, якія іх дзіцячы розум тлумачыў па-свойму.

Спарыён імгненна вызваліўся і ўскочыў на ногі, махаючы рукамі, нібыта хацеў сказаць: “Ах, гэтыя мілыя дзеткі! Ах, гэтыя жэўжыкі! Ах, гэтыя качаняты!” – так ён імі захапляўся. Аднак як толькі ён схапіў адно дзіця і прыціснуў яго да сцягна, пачалася таўканіна – кожны спрабаваў таксама злавіць сакавітага свавольніка. Як жа яны кудлацілі ім валасы, як забаўляліся! Ну і крычалі ж дзеці, скажу я вам. Безумоўна, на ўсіх не хапіла, таму камусці даводзілася дзяліцца, а іншыя дык увогуле задаволіліся тым, што атрымалі раней.

Трэба, дарэчы, абавязкова згадаць пра шэсць ці сем удзельнікаў забаваў, якія мелі ўласнае да ўсяго стаўленне і ўвесь вечар праседзелі ці прастаялі з напалову закрытымі вачыма, надзьмутымі ноздрамі і сціснутымі зубамі, паводзячыся, як герцаг дэ Бральі, калі той сачыў за інтрыжкамі герцага Арлеанскага.

Новы дэбош стаміў і знясіліў Спарыёна і яго сяброў: яны выпусцілі ініцыятыву са сваіх рук і, даючы адпачынак целу, аддаліся пасіўным радасцям у жарсных абдоймах ап’янелых сатыраў, што рабіліся ўсё больш хуткімі і гарачымі – здавалася, яны надзеленыя бясконцай сілай. Гэтай раніцай яны вывучылі безліч новых штучак і цяпер выпрабоўвалі іх – груба і апантана, спусташаючы вытанчаныя целы і ўшчэнт разрываючы бліскучыя сукенкі і ўбранні. Герцагіні і maréchales43, маркізы і прынцэсы, герцагі і маршалы, маркізы і прынцы былі зваленыя, згвалтаваныя, змятыя і раздушаныя нястрымнай сілай і валасатымі грудзьмі ўзбуджаных жыхароў лесу. Яны кусалі белыя клубы і люта ўсаджваліся ва ўсе шчыліны. Яны сядалі на жываты жанчынам і звар’яцела любіліся з іх грудзьмі, яны хапалі сваю здабычу за сцёгны і, трымаючы ля сваіх твараў, з вялікай асалодай задавальняліся языкамі. Гэта быў апафеоз даліны.

У нябёсах ужо высока паднялося сонца і напоўніла паветра сваёй шчодрай цеплынёй; цені рабіліся ўсё больш кароткімі і тонкімі. Маленькія легкакрылыя papillons44 пырхалі над сцэнай, пчолы звінелі, шукаючы шляху да кветак, вясёлыя птушкі весела цвіркалі і паўтаралі адну і тую ж мелодыю, ягняты бляялі на схіле ўзгорка, а аркестр няспынна граў усё тую ж незвычайную мелодыю Тытурэля.

Частка 6
Пра любоўнае спатканне, якое адбылося паміж Венерай і Тангёйзэрам
Венера і Тангёйзэр сышлі ў цудоўны будуарчык, альбо павільён, які Ле Пахвіньер спраектаваў для каралевы на першай тэрасе і з якога адкрываўся самы прыгожы від на паркі і сады. Гэта быў утульны куточак, увесь у мяккіх падушках, цалкам завешаны ядвабам. У ім было восем сценаў, што блішчэлі люстэркамі і кандэлябрамі і былі багата ўпрыгожаныя пано. Купалападобная столь знаходзілася прыкладна ў трыццаці футах над галавой і ў цёплай смузе ад свечак, што гарэлі ўнізе, цьмяна ззяла пазалочанай ляпнінай. Дробныя васковыя статуэткі ў тэатральных касцюмах, што ўсміхаліся на поўныя шчочкі, старадаўнія кітайскія фігуркі, падобныя да змрочных чужаземных божышчаў, пазалочаныя ўзгоркі, бледныя селадонавыя вазы, гадзіннікі, што не паказваюць часу, шкатулкі са слановай косці, поўныя таямніцаў, парцалянавыя чалавечкі, што разыгрываюць нейкія сцэнкі, – цэлы свет дзівосных каштоўнасцяў запаўняў камоды ўздоўж сцен. З аднаго боку пакоя стаяла шэсць выдатных картачных столікаў з самымі вытанчанымі і самымі шыкоўнымі крэсламі вакол іх; магчыма, ёсць праўда ў радках Тэадора Ўотса: “Я гуляў у пікет з каралевай кахання”45.

Аднак у павільёне не было нічога, прыгажэйшага за складныя шырмы, размаляваныя дэ Ляхерам ландшафтамі ў стылі Ларэна. Такія рэчы заўсёды змушаюць млець ад асалоды, на іх можна глядзець гадзінамі, забываючы пра тое, што ў правінцыі бывае сумна і нецікава. Тут іх было чатыры – вытанчаныя сценкі, што клапатліва ахоўвалі і стваралі пакой унутры пакоя.

У павільёне стаяў чароўны водар ад чырвоных ружаў, а канапы і падушкі злёгку пахлі любоўнай парфумай, якую Шатліна называла LEau Lavante46, захоўваючы спосаб яе вырабу ў сакрэце.

Тыя, хто бачыў Венеру толькі ў Луўры альбо ў Брытанскім музеі, у Фларэнцыі, Неапалі альбо Рыме, не могуць нават блізка ўявіць сабе, якой мілай, спакуслівай і чароўнай яна была і як дасканала выглядала, лежачы побач з Тангёйзэрам на ружовым ядвабе ў гэтым шыкоўным будуары.

Цудоўныя локаны, па-мастацку завітыя Касмэ, цалкам раскудлаціліся падчас вячэры, і раскіданыя кольцы чорных валасоў свабодна падалі на лоб, закрываючы мяккія, далікатныя, стомленыя і прыпухлыя павекі Венеры. Яе лёгкая кашулька і міленькія панталончыкі парваліся і зрабіліся вільготнымі, і цяпер толькі падкрэслівалі кожную частку яе цела, нервовага і пачуццёвага. Яе самкнёныя сцёгны здаваліся вялікай копіяй той маленькай каштоўнасці, што хавалася паміж імі, яе прыгожыя tétons du derrière47 былі цвёрдыя, як сакавітыя шчокі дзяўчыны, і абяцалі радасць такую ж глыбокую, як таямніца Rue Vendôme48, а меншая, хаця і цалкам дастатковая, chevelure вілася прывабна, як валасы на галаве херувіма.

Тангёйзэр, бледны і анямелы ад узбуджэння, груба лашчыў упрыгожанымі пярсцёнкамі пальцамі боскае цела, зрываючы з яго бялізну і панталоны, а пасля зняў з сябе нешматлікае адзенне і, цяжка дыхаючы, зваліўся ў абдоймы шыкоўнай дамы.

Як вядома, аўтары ўсіх любоўных раманаў прытрымліваюцца правіла, паводле якога ў сваіх творах яны выводзяць герояў, што могуць давесці даме сваю мужнасць як найменш дваццаць разоў за ноч. Тангёйзэр не валодаў такімі вартымі самога Гарганцюа здольнасцямі, і таму праз гадзіну з палёгкай уздыхнуў, калі Прыяпея, Дарыкур і некаторыя іншыя ўварваліся ў пакой і пачалі патрабаваць Венеру. Хутка павільён быў цалкам запоўнены шумным натоўпам так, што наўрад ці хто мог утрымацца там на нагах. Прыйшлі і некаторыя з актораў, і ўсё яшчэ загрымаваны Лэзад, які так бліскуча сыграў Спарыёна, надзвычай зацікавіўся Тангёйзэрам. Аднак па-за сцэнай актор не падаўся кавалеру прывабным, і таму Тангёйзэр падняўся і выйшаў у пакой, дзе сядзела Венера з манікюркай.

– Бедненькі, ён выглядае такім стомленым, – сказала Прыяпея. – А ці не пакласці мне яго баінькі?

– Што ж, калі ён такі ж снулы, як і я, – пазяхнула Венера, – гэта найлепшае, што ты можаш зрабіць.

Прыяпея падняла сваю гаспадыню з падушак і панесла яе на руках з матчынай пяшчотай.

– Хадземце, дзеці, – сказала старая таўстуха, – хадземце. Час вам абодвум класціся спацькі.

Частка 7
Пра тое, як Тангёйзэр прачнуўся і прыняў ранішнюю ванну ў Венусбергу
Заўсёды прыемна прачнуцца ў новай спачывальні. Нязвыклыя шпалеры, незнаёмыя карціны, вокны і дзверы, на якія мы амаль не звярнулі ўвагі мінулым вечарам, раніцай прыемным сюрпрызам адкрываюцца перад вачыма.

Было каля васьмі гадзінаў, калі Тангёйзэр прачнуўся, прыемна пацягнуўся на сваім пуховым ложку, прамармытаў: “Які цудоўны пакой!” і паправіў ядвабныя падушкі з карункамі. Лежачы ў ложку, ён пеставаў свае ранішнія думкі і разглядаў цікавыя ўзоры балдахіну. Пакой яго цалкам задавальняў, бо быў насамрэч элегантным і чароўным і нагадваў пра спакуслівыя інтэр’еры вытанчанага і гарэзнага Бадуэна.

Ён думаў пра Romaunt de la Rose49 – прыгожы, аднак занадта кароткі.

Пра Клода ў калекцыі лэдзі Дэлавэ [І].

Пра цудоўную пару светлых нагавіцаў, якію ён замовіць мадам Бэльвіль.

Пра святую Розу50, знакамітую перуанскую панну, пра тое, як яна дала зарок вечнага дзявоцтва ва ўзросце чатырох гадоў [ІІ], як яе палюбіла Марыя і з пабляклай фрэскі ў царкве св. Дамініка працягнула рукі, каб абняць яе, як яна пабудавала ў ціхім закутку саду маленькую каплічку, малілася там і спявала гімны так, што да яе спаўзаліся ўсе жучкі, павукі, слімакі і паўзуны, каб паслухаць яе спевы, як яна заручылася з Фердынандам дэ Флорасам і ранкам перад вяселлем надушылася, нафарбавала вусны, апранула вясельную сукенку, упрыгожыла валасы ружамі і паднялася на невысокі ўзгорак непадалёк ад муроў Лімы, як там яна ўкленчыла і пяшчотна паклікала Маці Божую і як Найсвяцейшая Марыя сышла з нябёсаў, пацалавала Розу ў лоб і неадкладна забрала яе з сабой у рай.

Ён думаў пра цудоўны ўступ да “Брытаніка” Расіна51. Пра дзіўны памфлет пад назвай “Слова ў абарону прыручэння адзінарогаў”, знойдзены ім у бібліятэцы Венеры.

Пра “Вакханаліі Спарыёна”.

Пра каханне і сотні іншых рэчаў.

Праз тонкі прасвет паміж стракатымі гардзінамі ён бачыў залітыя сонцам лугавіны, срэбныя фантаны, яркія кветкі, садоўнікаў за працай, а пад цяністымі дрэвамі – тых, хто ўжо прачнуўся і выйшаў паснедаць, апрануўшыся для палявання ў далёкіх лясістых далінах.

– Як усё гэта міла, – усклікнуў кавалер, з задавальненнем пазяхаючы, –якія чароўныя пейзажы, – дадаў ён, вандруючы вачыма па гравюрах, што віселі на сценах у ружовую палоску. У вытанчаных выгнутых рамах жылі распусныя і абаяльныя стварэнні Дара і яго школы: зграбныя дзеці са страшнымі ўсмешкамі ў масках і даміно, грацыёзныя распуснікі, што, нічога асаблівага не робячы, схіліліся да мілых, падобных да лялек дзяўчынак, жахлівыя маленькія П’еро, што выдаюць з сябе мулерастаў52 альбо паказваюць пальцам на нешта за межамі карціны, неверагодныя франты і вялізныя, падобныя да птушак жанчыны, што сядзяць у пакоі ў стылі ракако, таямніча асветленым сполахамі амаль згаслага полымя, якое кідае змрочныя цені на сцены і столь. Адзін з прынцаў, паказваючы, як стары маркіз практыкуецца ў справе пяці пальцаў, тым часам як яго каханка насупраць прапануе свае цёплыя fesses53 пажу, які цяжка дыхае, нават прымусіў кавалера крыху палашчыць сябе, каб задаволіцца.

Тангёйзэр узяў з сабой у ложак некалькі кніг. Адна з іх – дасціпная і экстравагантная гісторыя “Аўторак і Жазэфіна”, другая – партытура Rheingold54. Выкарыстаўшы для зручнасці калені, Тангёйзэр паклаў перад сабой оперу і пачаў любоўна гартаць старонкі, бо няма зранку занятку больш прыемнага, чым на свежую галаву паглыбіцца ў бліскучую оперу Вагнэра [ІІІ].

Яшчэ раз ён з захапленнем пераглядаў чароўную і дасціпную ўступную сцэну: здавалася, загадкавая уверцюра падымалася з самага дна Рэйна, гэтая старажытная, жахлівая сваім першабытным буяннем музыка, у якую ўпляталіся галасы і рухі рэйнскіх русалак, чорныя, агідныя гукі жарснага кахання Альберыха і пяшчотныя мелодыі ракі-легенды.

Аднак больш за ўсё гэтым ранкам яму спадабалася трэцяя сцэна, дзе Логе, нібы нейкі палымяны дзікун-Скапэн, выпрабоўвае свой спрыт на Альберыху. Навязлівы ліхаманкавы звон молатаў у кузні, сухое стаката хвалявання Мімэ, неперарыўныя перамяшчэнні натоўпаў нібелунгаў, што бегаюць туды-сюды, нібы чароды ахопленых пякельным жахам авечак, грубая сіла Альберыха і яго ператварэнні, хуткія і гарачыя, як язычкі полымя, рухі Логе – усё гэта робіць карціну самай неспакойнай і складанай ва ўсёй оперы. Якое задавальненне прынесла кавалеру гэтая экстравагантная пачварная паэзія, гэтая жарсная меладрама, гэтае велічнае ўзрушэнне!

Аб адзінаццатай Тангёйзэр падняўся, скінуў тонкую начную кашулю і пачаў зграбна круціцца перад люстэркам, любуючыся адлюстраваннем. Ён то схіляўся наперад, клаўся на падлогу і зноў падымаўся, то застываў на адной назе, пакідаючы другую свабодна вісець, і думаў: а ці не намаляваў хто са старых італьянскіх майстроў каго-небудзь падобнага да яго? Пасля ён зноў клаўся на падлогу спінаю да люстэрка і любоўна пазіраў на сябе праз плячо. Затым сотнямі чароўных спосабаў ён закручваўся ў белую ядвабную накідку. І так ён быў захоплены сваім люстраным двайніком, што не заўважыў нават, як у пакой увайшлі некалькі прыслужнікаў і з захапленнем і павагай сталі наводдаль, гатовыя выконваць яго загады. Убачыўшы іх, кавалер прыязна ўсміхнуўся і папрасіў падрыхтаваць яму ванну.

Ванны пакой быў самым вялікім і, мабыць, самым прыгожым з усіх адведзеных яму цудоўных пакояў. Знакамітая гравюра Ларэта, якая складае франтыспіс да Architecture du XVIIIme Siècle55 Мільвуае, лепей, чым любыя мае словы, раскажа пра ўладкаванне і ўпрыгожанне гэтага пакоя. Толькі на гравюры Ларэта ванна ў цэнтры пакоя, умураваная ў падлогу, крыху замалая.

Тангёзэр пастаяў хвілінку, пазіраючы, нібы Нарцыс, на сваё адлюстраванне ў спакойнай пахкай вадзе, пасля крыху патрывожыў роўную паверхню нагой, зграбна ступіў у прахалодны басейн і двойчы грацыёзна пераплыў яго па коле.

– Мо далучыцеся да мяне? – спытаў ён, звяртаючыся да прыўкрасных хлопчыкаў, што стаялі напагатове з цёплымі ручнікамі і парфумай. І праз імгненне яны ўжо вызваліліся ад сваіх лёгкіх ранішніх убранняў, скокнулі ў ваду, узяліся за рукі і вясёлым ланцужком атачылі кавалера.

– Папырскайце на мяне, – ускрыкнуў ён, і хлопчыкі пачалі гарэзліва плёскаць вадой, што вельмі ўзбудзіла Тангёйзэра. Ён схапіў самага прывабнага хлопчыка, укусіў яго за fesses і цалаваў яго пахвіну, пакуль гэтае мілае стварэнне не пачало звівацца, як кармеліт, а яго маленькі безвалосы вузельчык не зрабіўся пад вадой падобным да вялікай ружовай пярліны. Хлопчыку вельмі захацелася актыўна паўдзельнічаць у забаве, і Тангёйзэр ласкава згадзіўся заняць адпаведную пазіцыю. Такая высакароднасць заваявала яму абсалютную любоў сярод яго valets de bain56, альбо мілых рыбак – так ён назваў хлопчыкаў, бо ім падабалася праплываць паміж яго ног.

Аднак нават не ванна, а захапляльны працэс выцірання і высушвання дорыць аматарам купання найвялікшую асалоду. Венера загадала найлепшым сваім служкам дапамагчы Тангёйзэру, і ён быў больш чым задаволены тымі здольнасцямі, якія яны прадэманстравалі падчас выканання свайго амаль любоўнага задання. Пяшчотная ўвага, якую яны выказалі да інтымных частак яго цела, выклікала ў кавалера пачуццё, блізкае да ўдзячнасці, і калі ўсе рытуалы скончыліся, нават самы лёгкі цень суму па радзіме знік даастатку.

Крыху адпачыўшы, Тангёйзэр маленькімі глыткамі выпіў свой шакалад і скіраваўся ў гардэробны пакой. Дакур, яго valet de chambre57, Вусэнье, perruquier58 і галяр, і дзве маладыя абаяльныя касцюмеркі ўжо чакалі яго, падрыхтаваўшы ўбранні на раніцу. Калі кавалера пагалілі, Дакур загадаў сваім памагатым прынесці некалькі ўзораў убораў і прапанаваў Тангёйзэру выбраць той, які яму найбольш спадабаўся. Канчатковы выбар апынуўся вельмі ўдалым – чароўны сурдуцік з галубіна-ружовага ядвабу, які свабодна вісеў уздоўж яго сцёгнаў, аднак не хаваў дасканалуе рэльефнасці спераду, нагавіцы з чорнымі карункавымі брыжамі, што былі амаль як ніжняя спаднічка і спадалі да каленяў, і танюткая кашуля з белага гафраванага мусліну, упрыгожаная залатымі блішчынкамі.

Дзве касцюмеркі пад кіраўніцтвам Дакура выконвалі сваю працу надзвычай спрытна, зграбна і павольна, з выключнай увагай да аголенасці, і аддалі належнае неверагодна прыгожаму целу кавалера.



Частка 8
: storehouse -> authors
authors -> 1547 — пасля 1590 Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі
authors -> Саламея Пільштынова
authors -> 1547 – пасля 1590 Пра пачатак, паходжанне, адвагу, рыцарскія і дамовыя дзеі слаўнага народу літоўскага, жамойцкага і рускага
authors -> Эдгар Алан По Філасофія кампазіцыі
authors -> Ўільям Батлер Ейтс / William Butler Yeats
authors -> Хітрамудры ідальга Дон Кіхот Ламанчаскі
authors -> Хорас Ўолпал (Horace Walpole) 1717—1797 Замак Отранта
authors -> Чарлз Кослі (Charles Causley) 1917—2003 Прывіды Мілерз-Энда
authors -> Жэрар дэ Нэрваль/ Gérard de Nerval
authors -> Роберт Рос/ Robert Ross


1   2   3   4


База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2019
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка