Вiды i жанры беларускага фальклору: падыходы да класiфiкацыi. Жанрававызначальныя прыкметы



Дата канвертавання01.07.2016
Памер73.23 Kb.
Вiды i жанры беларускага фальклору:

падыходы да класiфiкацыi.
Жанрававызначальныя прыкметы:


  • празаiчныя (вершаваная мова), верагодныя (рэалiстычныя казкi) / неверагоднае (небылiцы);

  • сакральнае (мiфалагiчныя легенды) / прафаннае (пазаабр. лiрыка);

  • рытуальнае (абрад. песнi) / нерытуальнае (прыпеукi);

  • дыскурсiўнае / наратыунае

Н., чарадзейна-фантастычная казка (вiд)

празаiчны, неверагоднае, нерытуальны,

наратыуны, прафанны.


Легенда (жанр): празаiчны, вер./невераг.,

сакр./праф., нерыт.,дыск./нерыт.


Люб. песнi (вiд): вершав., верагоднае, прафаннае,

нерыт.,дыскурс.



Класiфiкацыя эпiчных жанрау

беларускага фальклору.
А. Празаiчныя жанры

Вобласцi: казкi, няказкавыя проза, небылiцы.



  • Казкавая проза: анiмалiстычныя казкi, у т.л. чарадзейна-фантастычныя, багатырскiя, рэалiстычныя казкi (авантурна-навелiстычныя(прыгоды героя), бытавыя, сацыяльныя).

  • Няказкавая проза: легенды (прымхлiцы, рэалiстычныя казаннi(расказы), анекдоты).




    1. Легендарная проза: мiфалагiчныя легенды (касмаганiчныя, заагенiчныя, антрапагенiчныя, эсхаталагiчныя), гiстарычныя легенды, тапанiмiчныя, маральна-этычныя.

    2. Прымхлiвыя аповеды (прымхлiцы)

    3. Рэалiстычныя сказаннi: бывалiцы (рус. сказы) калiсь было,сказаннi-успамiны («Я з вогн. вёскi)

    4. Анекдоты (бытавыя, сацыял., этнiчныя, этнатапанiмiчныя, палiтычныя, дзiцячыя, прафесiйныя i г.д.)

    5. Небылiцы (абсурдная карцiна свету: нарушэнне паслядоунасцi падзей, прычынна-вынiк. сувязей)

    6. Сiнтэтычныя з’явы: легендарная казка; анегдатычная (абдурваннi); гiсторыка-тапанiмiчная легенда.


Б. Вершаваныя жанры:


      • гiстарычныя песнi

      • духоуныя вершы i песнi

      • баллады



Класiфiкацыя лiрычных жанрау

беларускага фальклору
Жанры: песнi, прыпеукi, галашэннi.

Сферы: рытуальна-магiчныя, прафанная

А. Рытуальна-магiчная сфера.

Класiфiкацыя беларускай абрадавай лiрыкi


  1. Каляндарна-абрадавыя песнi

Жанравыя формы:

  • заклiнальная

  • рытуальная

  • велiчальная

  • дакаральныя (жартоуныя)

Цыклы:


  • зiмовы: калядныя, шчадроускiя, рытуальныя, карагодна-гульнёвыя (“Яшчур”, “Казка”), васiльеускiя.

  • веснавы: масленiчныя, вяснянкi, валачобныя, карагодна-гульнёвыя, юраускiя, “страла”, траецкiя, майскiя, куставыя, русальныя.

  • летнi: купальскiя, пятроускiя, зажыткавыя, жнiуныя, дажынкавыя, у т.л. спарышовыя i райковыя.

  • восеньскi: восеньскiя песнi

Прамежкавыя памiж восеньскiм i зiмовым цыклам прадзiльныя (пiлiпаускiя) песнi.


2. Сямейна-абрадавы камплекс:


  • хрэсьбiнныя песнi: заклiнальныя, велiчальныя, жартоуныя, бяседныя.

  • вясельная паэзiя:

    1. перадвясельныя песнi (сватанне, заручыны, каравай);

    2. вясельныя песнi (пасад, выпрауленне, сустрэча, бяседа);

    3. паслявясельныя песнI (гасцiны).

Жанравыя формы – як у каляндарна-абрадавай паэзii.

  • хаутурныя галашэннi; псальмы i дух. вершы на памiнках.

Б. Прафанная сфера

Класiфiкацыя беларускай пазаабрадавай

лiрыкi
1. Бытавыя песнi:

.


карагодна- гульнёвыя, танцавальныя,

жартоуныя (у т.л. песнi небылiцы).



любоуныя

Падставы: тэма, персанажы, бытавы тып

сямейныя

сiроцкiя

удовiны

прымацкiя


2. Сацыяльныя песнi:

Анекдоты: антыпрыгоннiцкiя, батрацкiя

асоба і грамадства рэкруцкiя, салдацкiя, адыходнiцкiя,

казацкiя , чумацкiя турэмныя.

(“Ой, п’е, чумак, п;е”),

сатырычныя.


3. Прыпеукi:


Мастацказнауцы:


  1. группа: песнi, звязаныя з рознымi вiдамi забау, - гульнёвыя, карагодныя,

танцавальныя.

II. группа: галасавыя (бытавыя i сацыяльныя).

III.група: (выконваюцца i падчас танцау).


Праблемны вiд песень
Баладныя песнi (лiра – эпiчны жанр? Эпiчны?)
Жанравызначальныя прыкметы:


  • вершаваныя;

  • верагоднае / неверагоднае;

  • сакр. / прафаннае;

  • рытуальнае / нерытуальнае;

  • наратыунае (сюжэтнасць).


Вiды:

  • карагодна-гульнёвыя;

  • рытуальна-мiфалагiчныя (загадкi, куп.);

  • з казачнымi I легенд. матывамi;

  • гiстарычныя;

  • навелiстычныя.

Сферы бытавання: рытуальна-магiчная, прафанная.




Праблемны жанр:
Замовы

Эпiка? Лiрыка? Драматыка?

Адказ: i так, i не.

Iшоу залатнiк…

Устану Я

2 удзельнiкi: 1 актыуны у дзеяннях, другi здзяйсняе рухi, але не гаварыць.

Асобна:

малыя жанры фальклору – выслоуi, прыказкi, прымаукi, загадкi.



Класiфiкацыя драматычных творау

беларускага фальклору.
Формы народнага тэатра: тэатр “жывога акцёра”, лялечны тэатр.
Агульныя прыкметы: традыцыйныя творы, сюжэтнае дзеянне, выканауцы (жывыя людзi або лялькi), касцюмы i маскi, рэгламентаваныя паводзiны, абавязковыя i iмпрывiзаваныя празаiчныя i вершаваныя дыялогi i песенныя дыялогi.
Тыпалогiя: маркiраванасць пачатку дзеяння i яго заканчэння, лiнейнае разгортванне дзеянняу (вясельны абрад) або паутаральнасць дзеянняу (гульнi).
А. Вiды: датэатральнай драматычнай творчасцi.
1. Каляндарныя-фальклорна-этнаграфiчныя комплексы (каляды, масленка i г.д.), iх аптымiстычная скiпаванасць.
2. Сямейна-абрадавыя фальклорна-этнаграфiчныя комплексы.

  • Вяселле як народны мюзiкл. Аснова драматургii – процiборства i прымiрэння двух бакоу (партыi жанiха i партыi нявесты). Кульмiнацыя – звядзенне маладых.

  • Хрэсьбiны як мiстэрыяльная драма.

  • Пахавальны абрадавы комплекс як мiстэрыяльная трагедыя.


3. Драматычныя абрадавыя прадстауленнi. Звычайна уваходзяць у склад буйных комплексау. (“Ваджэнне казы” у складзе каляднага комплексу; “Цыганы” у складзе вясельнага абраду).
4. Абрадавыя гульнi са спевамi.
5. Пазаабрадавыя гульнi дзяцей i моладзi.
Б. Вiды уласна тэатральнай драматычнай творчасцi.
! Раздзяленне выканауцау i аудыторыi.
1. XVI ст. Батлейка – вiд беларускага народнага лялечнага тэатра

Склад драматургii:



  • сцэны рэлiгiйнага зместу

  • мiстэрыяльная драма “Цар Урад”

  • iнтэрмедыi (гумарыстычныя i сатырычныя, пра дурнога аслуханага пана).


2. Народная драма (з 18 ст.).

Узнiкла на стыку фальклорных i лiтаратурных традыцый



Склад драматургii:

  • героiка-рамантычная драма “Цар Максiмiлян”

  • разбойнiцкая драма “Лодка”

  • камiчныя i сатырычныя сцэнкi i песнi.


3. Панарамны тэатр аднаго акцёра “Раёк”

Яго вiд: размаляваная скрыня з павелiчальным шклом.

Склад: смешныя каментарыi да карцiнак (вiды гарадоу, неверагодныя падзеi, гiстарычныя i фальклорныя героi, фрывольныя сцэнкi i г.д.)
Каталог: documents -> %D0%9A%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B0%20%D1%82%D1%8D%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%96%20%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B -> %D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> %D0%A4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 -> %D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%B8
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> 2. эстэтыка літаратуры агульнае І рознае
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Уводзіны ў літаратуразнаўства
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Уводзіны ў лitаратуразнаўства вучэбная праграма для вышэйшых навучальных устаноў па спецыяльнасцях: 1-21 05 01 «Беларуская філалогія»
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Стылістычныя зрэзы твора
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Вопросы ккр для студентов 2–го курса специальностей «Белорусская филология»
%D0%94%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%8B%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%8B -> Своеадметнасць літаратурных родаў
%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%B8 -> Жанры і вiды беларускага фальклору: падыходы да класiфiкацыi
%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%B8 -> Жанры і вiды беларускага фальклору: падыходы да класiфiкацыi


Поделитесь с Вашими друзьями:




База данных защищена авторским правом ©vuchoba.org 2020
звярнуцца да адміністрацыі

войти | регистрация
    Галоўная старонка


загрузить материал